ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma)
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ဆိုတာ ဘာလဲ။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် ကလေးဘဝ ကင်ဆာတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး (သန္ဓေသား နာဗ့်ဆဲလ်များ) ဟုခေါ်သည့် အရွယ်မရောက်သေးသည့် နာ့ဗ်ကြောဆဲလ်များမှ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။ ၎င်းသည် ကျောက်ကပ်များ၏ထိပ်တွင်ရှိသော သေးငယ်သောအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့် အဒရီနယ်ဂလင်းများတွင် အများဆုံးဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် ဝမ်းဗိုက်၊ ရင်ဘတ်၊ လည်ပင်း သို့မဟုတ် တင်ပဆုံရိုးရှိ အာရုံကြောဆဲလ်များတွင်လည်း စတင်နိုင်သည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ရှိသော လူနာများတွင် အကျိတ်တစ်ခုတည်းသာ ရှိနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ကင်ဆာသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများ (ဥပမာ အရိုး၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ၊ အသည်း သို့မဟုတ် အရေပြား) သို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို အသက် 5 နှစ်အောက် ကလေးများတွင် စစ်ဆေးတွေ့ရလေ့ရှိပါသည်။ နှစ်စဉ် အမေရိကန်တွင် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) စမ်းသပ်တွေ့ရှိသည့် ကလေးပေါင်း 750 ခန့်ရှိပါသည်။ ကလေးများ၏ဦးနှောက်အပြင်ဘက်တွင်ဖြစ်ပွားသည့် အဖြစ်အများဆုံးသောအကျိတ်ခဲ ဖြစ်ပါသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အတွက် ကုသမှုများတွင် ခွဲစိတ်မှု၊ ဓာတုကုထုံး၊ အရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးခြင်း၊ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး၊ ကိုယ်ခံအားကုထုံး၊ MIBG ကုထုံးသို့မဟုတ် ကုသမှုပေါင်းစပ်မှုများ ပါဝင်နိုင်သည်။ အချို့သော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အား ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့် ကုသနိုင်သည်။ အန္တရာယ်-နည်းသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းသွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ ကြည့်ရှုရန် မည်သည့်ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် ကုသမှုမျှ မပါဘဲ စောင့်ကြည့်နိုင်သည်။ ကုသမှုပြီးနောက် ပျံ့နှံ့သွားသော သို့မဟုတ် ပြန်ပေါ်လာသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) များသည် ပိုမိုပြင်းထန်သော ကုသမှု လိုအပ်ပါသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ၏ လက္ခဏာများ
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကြီးထွားလာခြင်း၏ လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများသည် ကင်ဆာတည်ရှိရာနေရာ၊ အကျိတ်အရွယ်အစားနှင့် ကင်ဆာပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လက္ခဏာများသည် အကျိတ်ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုသိသာထင်ရှားလာနိုင်ပါသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ပါဝင်သည်များမှာ−
- ဝမ်းဗိုက် (ဗိုက်)၊ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် လည်ပင်းတွင် အဖု သို့မဟုတ် အကြိတ်ရှိခြင်း
- ဝမ်းဗိုက်တွင် ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း
- မျက်လုံးများပြူးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်လုံးတစ်ဝိုက်တွင် မည်းမှောင်နေသော မျက်ကွင်းများ (“ရက်ကွန်း မျက်လုံးများ”)
- မျက်လုံးအသွင်အပြင် သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုရှိ ပြောင်းလဲမှုများ
- ခံတွင်းပျက်ခြင်း
- ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်း
- ဆီးသွားရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားရခက်ခြင်း
- ကျောနာခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးနာကျင်ခြင်း
- ခြေထောက်အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း
- စိတ်တိုဒေါသထွက်လွယ်ခြင်း
- မောပန်းသည်ဟု ခံစားရခြင်း
- ဖျားခြင်း
- သွေးတိုးခြင်း
- အသက်ရှုခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
- သွေးအားနည်းရောဂါ (သွေးနီဥ နည်းခြင်း)
- အရေပြား ပြောင်းလဲမှုများ (ဥပမာ အရေပြားအောက်တွင် အဖုအပိန့်များ)
ဟော်နာ ရောဂါလက္ခဏာစု
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ရှိသော ကလေးအချို့တွင် ဟော်နာ ရောဂါလက္ခဏာစု ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဖက်ခြမ်းရှိ မျက်လုံးများနှင့် မျက်နှာများကို ထိန်းချုပ်သည့် အာရုံကြောများ ပျက်စီးသွားသောအခါတွင် ၎င်းသည် ဖြစ်ပွားသည်။ ဟော်နာ ရောဂါလက္ခဏာစု၏ အဓိက လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများမှာ-
- မျက်ခွံတွဲကျခြင်း
- သူငယ်အိမ် သေးခြင်း (မျက်လုံးအလယ်ဗဟိုရှိ အနက်ရောင်)
- မျက်နှာ 1 ဘက်တွင် ချွေးမထွက်ခြင်း
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ဖြစ်နိုင်ခြေများ
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် ငယ်ရွယ်သောကလေးများတွင် အဖြစ်များဆုံးဖြစ်ပြီး အသက် 5 နှစ်မတိုင်မီတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် အသက် 10 နှစ်ကျော်ပြီးနောက် ရှားရှားပါးပါးသာ ဖွံ့ဖြိုးလာပါသည်။ အမျိုးသားများသည် အမျိုးသမီးများထက် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ပိုများပါသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma)-အများစုတွင် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် မိသားစုရာဇဝင်မရှိဘဲ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အာရုံကြောဆဲလ်များ အကျိတ်ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို မသိရှိရပါ။ ၎င်းကို မျိုးရိုးမလိုက်သော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ဟုခေါ်သည်။
မျိုးရိုးလိုက်သော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma)-1-2% သော လူနာများတွင် (လူနာ 100 တွင် 1 ဦးမှ 2 ဦးအထိ)၊ ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် လူတစ်ဦး၏ မိဘများထံမှ လက်ဆင့်ကမ်းလာသော မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု (မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု) ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ဆဲလ်အားလုံးတွင်တွေ့ရှိရသော ALK သို့မဟုတ် PHOX2B မျိုးရိုးဗီဇ (gene)၏ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် အစပိုင်းတွင် သိသာထင်ရှားသော ရောဂါလက္ခဏာများ မပြတတ်ပါ။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပုံမှန်ဆေးစစ်မှုတစ်ခုအတွင်း အကျိတ်ကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ လူနာ 50% ခန့်တွင် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ရောဂါရှာဖွေမတွေ့ရှိမီ ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားတတ်သည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို ရောဂါရှာဖွေရန် စစ်ဆေးမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-
- ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ယေဘုယျကျန်းမာရေး၊ ယခင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများနဲ့ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများအကြောင်း လေ့လာရန် ရုပ်ပိုင်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ကျန်းမာရေးမှတ်တမ်း
- သွေးဥအရေအတွက်ကို စစ်ဆေးရန်နှင့် ကျောက်ကပ်နှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို စောင့်ကြည့်ရန် သွေးစစ်ဆေးမှုများ
- ဗနီလီလ် မန်ဒဲလစ် အက်ဆစ် (VMA) နှင့် ဟိုမိုဗန်နီလစ်အက်ဆစ် (HVA) တို့ကို ရှာဖွေရန် ဆီးစစ်ဆေးမှုများ။ ဤပစ္စည်းများကို ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အကျိတ်ဆဲလ်များမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဤကင်ဆာရှိသော ကလေးများတွင် ပုံမှန်ထက် မြင့်မားလေ့ရှိသည်။
- ပုံရိပ်စစ်ဆေးမှုများ ဥပမာ ultrasound၊ CT၊ MRI၊ PET စကန် သို့မဟုတ် MIBG စကန် အကျိတ်၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေရာကို စစ်ဆေးရန်
- ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောများ မည်မျှကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်သည်ကို တိုင်းတာရန် အာရုံကြောဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု။ ၎င်းတွင် မှတ်ဉာဏ်၊ အမြင်အာရုံ၊ အကြားအာရုံ၊ ကြွက်သားခွန်အား၊ ဟန်ချက်ညီမှု၊ ညှိနှိုင်းမှုနှင့် တုံ့ပြန်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်း ပါဝင်သည်။
- ရိုးတွင်းခြင်ဆီ ထုတ်ယူခြင်းနှင့် တစ်ရှူးစစ်ဆေးခြင်းရိုးတွင်းခြင်ဆီရှိ ဆဲလ်များကို ကြည့်ရှုရန်နှင့် ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှု ရှိမရှိ ကြည့်ရှုရန်
- တစ်ရှူးစစ်ဆေးခြင်းအကျိတ်၏ အပိုင်းအစငယ်တစ်ခုကို ဖယ်ရှားပြီး မိုက်ခရိုစကုပ်အောက်တွင် တစ်ရှူးကို ကြည့်ရှုရန်
- မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇမြူတေးရှင်းများကို ရှာဖွေရန် မျိုးရိုးဗီဇစစ်ဆေးမှု
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အဆင့် ခွဲခြားခြင်း
ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ကင်ဆာ၏ အတိုင်းအတာကို ဖော်ပြရန် အဆင့်ခွဲခြားခြင်းကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များအပေါ် အခြေခံသည်-
- အကျိတ် တည်နေရာ
- အကျိတ်သည် အနီးနားက အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို မည်ကဲ့သို့ ထိခိုက်စေသလဲ
- ရောဂါပျံ့နှံ့မှု
ဆရာဝန်များသည် International Neuroblastoma Risk Group Staging System (INRGSS) ကို အသုံးပြု၍ ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို အဆင့်သတ်မှတ်ကြသည်။
| ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အဆင့် |
|
|---|
အဆင့် L1
တည်ရှိသည့် နေရာ (Localized) |
အကျိတ်သည် စတင်သည့်နေရာမှ ပျံ့နှံ့မှုမရှိသေးပါ။ ၎င်းသည် အနီးအနားရှိ အရေးကြီးသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို မထိခိုက်ပါ။ ၎င်းသည် လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ်၊ ဝမ်းဗိုက် သို့မဟုတ် တင်ပဆုံရိုးကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ် ဧရိယာတစ်ခုတည်းတွင်သာ ဖြစ်ပွားသည်။ |
အဆင့် L 2
တည်ရှိသည့် နေရာ (Localized) |
အကျိတ်သည် အဓိကအကျိတ်မှ ဝေးဝေးသို့ မပျံ့နှံ့သေးသော်လည်း အနီးအနားတွင် ပျံ့နှံ့နေနိုင်သည်။ စစ်ဆေးမှုများအရ အကျိတ်သည် ပိုမိုပြင်းထန်ပြီး အနီးအနားရှိ နေရာများနှင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေကြောင်း ပြသသည်။ |
အဆင့် M
ပျံ့ပွားခြင်း (Metastatic) |
အကျိတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အဝေးရှိ အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အဆင့် MS အကျိတ်မှလွဲ၍ အကျိတ် ပျံ့ပွားရောဂါအားလုံး ပါဝင်ပါသည်။ |
အဆင့် MS
ပျံ့ပွားခြင်း (Metastatic) |
အသက် 18 လအောက် ကလေးများအတွက်- ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှုသည် အရေပြား၊ အသည်း သို့မဟုတ် အရိုးတွင်းခြင်ဆီ၏ 10% အောက်တွင်သာ ကန့်သတ်ထားသည်။ |
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အန္တရာယ်အုပ်စုများ
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို အန္တရာယ် အမျိုးအစား 3 မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်- အန္တရာယ်နည်း၊ အလယ်အလတ်နှင့် အန္တရာယ်များဟု ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုများကို အောက်ပါအချက်များအပေါ် အခြေခံသည်-
- ကလေး၏ အသက်- အသက် 18 လအောက် လူနာများသည် ရောဂါ ပြင်းထန်မှု နည်းလေ့ရှိသည်။
- ရောဂါ အဆင့် ပျံ့နှံ့သွားသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) သည် ကုသရန်ခက်ခဲပြီး အန္တရာယ်ပိုများသည်။
- အကျိတ်၏ လက္ခဏာများ- အကျိတ်ကြီးထွားပုံနှင့် ၎င်း၏ မော်လီကျူးနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ (ဇီဝဗေဒ)။ MYCN မျိုးဗီဇ (MYCN amplification) ၏ ပုံတူ များစွာရှိသော အကျိတ်များကို အန္တရာယ်များသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) လူနာ ထက်ဝက်ခန့်သည် အန္တရာယ်များသော ရောဂါရှိသည်။ အန္တရာယ်များသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ရောဂါသည်-
- ကုသရန် ပိုမိုခက်ခဲသည်
- ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေ ပိုများသည်
- ကုသမှုပြီးနောက် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများသည် (ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း)
သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) လူနာများအတွက် အကောင်းဆုံးကုသမှုကို စီစဉ်ရန် အန္တရာယ်အုပ်စုများကို အသုံးပြုသည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကုသခြင်း
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကုသမှုသည် သတ်မှတ်ထားသော အန္တရာယ်အုပ်စုပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ရွေးချယ်နိုင်သည့် ကုထုံးများတွင် ပါဝင်သည်များမှာ−
- စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ခြင်း (ကုသမှု မလိုအပ်ပါ)
- ခွဲစိတ်ကုသမှု
- ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)
- ပင်မဆဲလ် ကယ်ဆယ်ရေး ပါဝင်သော မြင့်မားသောဆေးပမာဏ ကီမိုဆေးဝါး (ရိုးတွင်းခြင်ဆီ အစားထိုးခြင်း)
- ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation therapy)
- ကိုယ်ခံအားကုထုံး (Immunotherapy)
- MIBG ကုထုံး
လူနာအချို့သည် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို ကုသရန် နည်းလမ်းအသစ်များကို စမ်းသပ်သည့် ဆေး စမ်းသပ်မှုတွင် ပါဝင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီနိုင်ပါသည်။
| အန္တရာယ် အမျိုးအစား |
လူနာအသစ်များ၏ ရာခိုင်နှုန်း |
အဓိက ကုသမှုများ |
|---|
| ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းပါးမှု |
40% |
စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု
ခွဲစိတ်ကုသမှု |
| ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အလယ်အလတ်ရှိခြင်း |
15% |
ခွဲစိတ်ကုသမှု
ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy) |
| ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း |
45–50% ခန့် |
ခွဲစိတ်ကုသမှု
ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)
ပင်မဆဲလ်ကယ်ဆယ်မှုနှင့် ဆေးပမာဏမြင့် ကီမိုဆေးသွင်းခြင်း ကုထုံး
ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation therapy)
ကိုယ်ခံအားကုထုံး (Immunotherapy)
MIBG ကုထုံး
Isotretinoin (အိုင်ဆိုထရက်တီနိုအင်) |
-
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ရှိသော ကလေးငယ်များနှင့် လမ်းလျှောက်တတ်စ ကလေးငယ်ချို့အတွက် ကုသမှု မလိုအပ်ပါ။ ယင်းအစား၊ ၎င်းတို့အား အနီးကပ်စောင့်ကြည့်မှု ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် အကျိတ်၏တိုးတက်မှုကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်မည်ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အကျိတ်သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည် (ပြန်လည်ဆုတ်ယုတ်ခြင်း)။
-
ကင်ဆာကို အတတ်နိုင်ဆုံးဖယ်ရှားရန်အတွက် ခွဲစိတ်မှုကို သုံးထားသည်။ သို့သော် အခြား အကျိတ်အမျိုးအစားများနှင့် မတူဘဲ၊ ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် မလိုအပ်ပါ။ ယင်းအစား၊ ခွဲစိတ်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အနီးအနားရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံများကို မထိခိုက်စေဘဲ အကျိတ်ကို တတ်နိုင်သမျှ ဖယ်ရှားရန်ဖြစ်သည်။
အန္တရာယ်နည်းသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ရှိသော လူနာများကို ခွဲစိတ်မှုဖြင့်သာ ကုသနိုင်သည်။
-
ဓာတုကုထုံး (ဓာတုကုထုံး) သည် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အတွက် အဓိကကုသမှုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အန္တရာယ် အလယ်အလတ်နှင့် မြင့်မားသော လူနာများအတွက်ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ အကျိတ်ကို ကျုံ့စေရန် ဓာတုကုထုံး ပေးနိုင်သည်။ ကျန်ရှိကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ရန်နှင့် အကျိတ် ပြန်ဖြစ်မလာနိုင်စေရန် ခွဲစိတ်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် ဓာတုကုထုံး ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) တွင် အသုံးပြုသော ကီမိုကုထုံး ဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
-
အန္တရာယ်များသော အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) ရှိသော ကလေးများသည် မြင့်မားသောဆေးပမာဏ ဓာတုကုထုံးကို ခံယူပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင် ပင်မဆဲလ်များ ထိုးသွင်းခြင်း (ပင်မဆဲလ်ကယ်ဆယ်ရေး သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ပင်မဆဲလ်အစားထိုးကုသမှု) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဤကုထုံးအတွက် လူနာသည် ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ရန် မြင့်မားသော ဆေးပမာဏရှိသော ဓာတုကုထုံးကို ခံယူရသည်။ သို့သော် ဤဓာတုကုထုံးသည် ကျန်းမာသော သွေးဆဲလ်အရေအတွက်ကိုလည်း လျော့ကျစေသည်။
မြင့်မားသော ဆေးပမာဏရှိသော ဓာတုကုထုံးပြီးနောက် သွေးဆဲလ်များကို ပြန်လည်ရရှိစေရန်အတွက် လူနာ၏ ပင်မဆဲလ်များကို ကုထုံးမတိုင်မီ စုဆောင်းပြီး နောက်မှအသုံးပြုရန် သိမ်းဆည်းထားသည်။ ဓာတုကုထုံးပေးပြီးနောက် လူနာ၏ကိုယ်ပိုင် ပင်မဆဲလ်များကို ပြန်လည်ထိုးသွင်းပေးသည်။
မြင့်မားသောဆေးပမာဏ ကီမိုဆေးဝါးများတွင် သိုင်အိုတီပါ (thiotepa)၊ ဆိုက်ကလိုဖော့စဖာမိုက် (cyclophosphamide)၊ ကာဘိုပလတ်တင် (carboplatin)၊ အီတိုပိုဆိုက် (etoposide) နှင့် မယ်လ်ဖလန် (melphalan) တို့ ပါဝင်သည်။
-
ရောင်ခြည်ကုထုံးကို အန္တရာယ်များသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) ကို ကုသရန်အတွက် မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ရောင်ခြည်ကုထုံးသည် အကျိတ်ဆဲလ်များ၏ DNA ကို ပျက်စီးစေခြင်းဖြင့် ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ပစ်ရန် ကူညီပေးသည်။ မြင့်မားသော စွမ်းအင်ရောင်ခြည်သည် ကင်ဆာစတင်သည့်နေရာကို ရည်ရွယ်သည်။ ၎င်းကို ကင်ဆာပျံ့နှံ့သွားသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ တစ်ခါတစ်ရံ ပေးနိုင်သည်။
-
ကိုယ်ခံအားကုထုံးသည် အန္တရာယ်များသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အတွက် ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ မိုနိုကလိုနယ် ပဋိပစ္စည်း ဟုခေါ်သော ပစ္စည်းတစ်ခုကို လူနာ၏ သွေးကြောထဲသို့ ထိုးသွင်းသည်။ ပဋိပစ္စည်းသည် ခန္ဓာကိုယ်တစ်လျှောက် ရွေ့လျားသွားပြီး ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အကျိတ်ဆဲလ်များနှင့် တိုက်ရိုက်တွယ်ကပ်သည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အကျိတ်ဆဲလ်များဆီသို့ ဆွဲဆောင်ရန် အချက်ပြတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။
၎င်းနောက်၊ သဘာဝ သတ်ဖြတ်ဆဲလ်များ (NK ဆဲလ်များ) ဟုခေါ်သော ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အထူးခုခံအား ဆဲလ်အရေအတွက်ကို တိုးစေသည့် အခြားဆေးဝါးတစ်မျိုးကို လူနာအား ပေးပါသည်။ ဤ NK ဆဲလ်များသည် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ဝိုက်တွင် လှည့်လည်သွားလာပြီး မိုနိုကလိုနယ် ပဋိပစ္စည်း ပါရှိသော "အချက်ပြထားသည့်" အကျိတ်ဆဲလ်များကို ရှာဖွေသည်။ ထို့နောက် သဘာဝ သတ်ဖြတ်ဆဲလ်များသည် အကျိတ်ဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။
-
I-131 MIBG ကုထုံးသည် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ပစ်မှတ်ထားသတ်ရန် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဆေးဝါးကို အသုံးပြုသည့် အန္တရာယ်များသော ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အတွက် ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ MIBG သည် မီတာ-အိုင်အိုဒိုဘာဇိုင်းလ်ဂွာနီဒိုင်း (metaiodobenzylguanidine) ၏ အတိုကောက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော အဖုအကျိတ် (neuroblastoma) အကျိတ်ဆဲလ်များမှ စုပ်ယူသော အရည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ MIBG ကို ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုဒင်း (I-131) နှင့် ပေါင်းစပ်ထားပြီး ကင်ဆာဆဲလ်များကို သေစေသည်။
ပုံမှန်ကုသမှုများတစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ကုသမှုပြီးနောက် ကင်ဆာပြန်ပေါ်လာပါက လူနာများသည် MIBG ကုထုံးကို ရရှိကြသည်။ MIBG ကုထုံးကို ဓာတုကုထုံး သို့မဟုတ် အခြားကုထုံးများနှင့်အတူ မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ၎င်းကို FDA မှ အတည်ပြုထားခြင်းမရှိဘဲ လက်တွေ့စမ်းသပ်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကမ်းလှမ်းနိုင်ပါသည်။
အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) အတွက် ရောဂါခန့်မှန်းချက်
ပျောက်ကင်းနိုင်ခြေ (ရောဂါခန့်မှန်းချက်) သည် အချက်များစွာပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
- ကလေး၏ အသက်
- အန္တရာယ်ရှိသောအုပ်စု
- အကျိတ်လက္ခဏာများ
- ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ
- ကုသမှုအပေါ် အကျိတ်တုံ့ပြန်မှု
- ၎င်းတို့၏ ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ပြန်လည်ဖြစ်ပွားပါက (ပြန်ဖြစ်ခြင်း)
အန္တရာယ်အုပ်စုများအပေါ် အခြေခံသည့် ယေဘုယျ အသက်ရှင်နိုင်ခြေနှုန်းများ-
- အန္တရာယ်နည်းသော အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma)- အသက်ရှင်နိုင်ခြေ 98% ခန့် (100 တွင် 98)
- အန္တရာယ်အလယ်အလတ် အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma)- အသက်ရှင်နိုင်ခြေ 95% ခန့် (100 တွင် 95)
- အန္တရာယ်များသော အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma)- ရောဂါအသက်ရှင်နိုင်ခြေ 60% အောက် (100 တွင် 60)
သင့်ကလေး၏ ဆရာဝန်သည် သင့်ကလေး၏ ရောဂါနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို မေးမြန်းရန် အသင့်တော်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) ရှိသော ကလေးများအတွက် ပံ့ပိုးမှု
လူနာများသည် ကုသမှုပြီးဆုံးပြီးနောက် ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ပြန်ဖြစ်ခြင်း (ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း) ကို စောင့်ကြည့်ရန် နောက်ဆက်တွဲစောင့်ရှောက်မှု (စောင့်ကြည့်ခြင်း) လိုအပ်ပါသည်။ သင့်ပြုစုကုသရေးအဖွဲ့ သည် မည်သည့်စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်သည်နှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် လိုအပ်သည်ကို ပြောပြပါမည်။
- အန္တရာယ်များသောရောဂါမရှိသည့် လူနာများတွင် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမှာ 5-15% (100 တွင် 5-15) ဖြစ်သည်။
- အန္တရာယ်များသော လူနာများတွင် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမှာ 50% ခန့် (100 တွင် 50) ဖြစ်သည်။
ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) သည် ကုသမှုပြီးနောက် ပထမ 2 နှစ်အတွင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေအများဆုံး (ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း)။ 5 နှစ်အကြာတွင် ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) လက္ခဏာမရှိပါက ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းသည် ရှားပါးပါသည်။
ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ကျန်းမာရေး
ကုသမှုပြီးဆုံးပြီးနောက် သင့်ကလေးသည် အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်ရန် အရေးကြီးပါသည်-
- အခြေခံ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေးသူထံတွင် ပုံမှန် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများနှင့် ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ခံယူပါ
- ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် ကျန်းမာညီညွတ်စွာ စားသုံးခြင်း အပါအဝင်၊ ကျန်းမာသော အလေ့အထများကို ထိန်းသိမ်းပါ
- ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများနှင့် မျှဝေရန်ရှင်သန်ရေးစောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုရှိရမည်။ ဤအစီအစဉ်တွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်သင့်သည်-
- ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်
- ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားစေသော အကြောင်းရင်းများ
- ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် နည်းလမ်းများ
ကုသမှုခံယူပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမှ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် ပုံမှန်ဆေးစစ်မှုခံယူခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဓာတုကုထုံး သို့မဟုတ် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး ခံယူခဲ့ရသည့် ရောဂါပျောက်ကင်းသူများ အနေဖြင့် ကုသမှု၏ ရေရှည်ဆိုးကျိုးများနှင့် နောက်ကျမှပေါ်ပေါက်လာမည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ အတွက် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများ ခံယူသင့်ပါသည်။ ကုသမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်နိုင်သည်-
သင်၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ
- အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) က မည်သည့်နေရာတွင် တည်ရှိသနည်း၊ ပြီးလျှင် ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားနေရာများသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီလား။
- ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) က မည်သည့်အဆင့် နှင့် မည်သည့်အန္တရာယ်အုပ်စုတွင် ရှိနေပါသနည်း။
- ဤခွဲခြားမှုကို မည်သည့်အချက်များက (အသက်၊ MYCN အခြေအနေ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ) က လွှမ်းမိုးထားသနည်း။
- ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) က မျိုးရိုးလိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသလား။
- ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) အတွက် ကုသမှုရွေးချယ်စရာများက ဘာတွေလဲ။
- ကုသမှု၏ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများက ဘာတွေလဲ။
- ကျွန်ုပ်တို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်သုတေသနတွင် ပါဝင်ရန် စဉ်းစားသင့်ပါသလား။
- ကျွန်ုပ်ကလေး၏ ရောဂါခန့်မှန်းချက် ဘယ်လိုရှိလဲ။
- ကျွန်ုပ်ကလေးသည် ရေရှည်စောင့်ကြည့်မှုနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မည်သို့ လိုအပ်ပါသနည်း။
အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) နှင့်ပတ်သတ်သော အဓိကအချက်များ
- အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) သည် နျူရိုဘလတ်စ်ဟုခေါ်သော မရင့်ကျက်သေးသော အာရုံကြောဆဲလ်များတွင် စတင်ဖြစ်ပွားပြီး ဦးနှောက်အောက်ခါးဂလင်းများ သို့မဟုတ် ကျောရိုးတစ်လျှောက်တွင် အများဆုံးဖြစ်ပွားသည့် ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
- ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် ငယ်ရွယ်သောကလေးများ၊ အထူးသဖြင့် အသက်ငါးနှစ်အောက်ကလေးများကို ထိခိုက်စေပါသည်။
- ဆရာဝန်များသည် ကလေး၏အသက်၊ ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ပျံ့နှံ့မှုအတိုင်းအတာနှင့် MYCN ချဲ့ထွင်မှုကဲ့သို့သော အကျိတ်မျိုးရိုးဗီဇများအပေါ် အခြေခံ၍ အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) ဖြစ်နိုင်ခြေကို အမျိုးအစားခွဲခြားသည်။
- အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) အတွက် ကုသမှုများတွင် အန္တရာယ်အဆင့်ပေါ် မူတည်၍ ခွဲစိတ်ကုသမှု၊ ဓာတုကုထုံး၊ ရောင်ခြည်ကုထုံး၊ ပင်မဆဲလ်အစားထိုးကုသမှု၊ ကိုယ်ခံအားကုထုံးနှင့် MIBG ကုထုံးတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။
- ငယ်ရွယ်သောကလေးများနှင့် အန္တရာယ်နည်းပြီး ဒေသတွင်းရောဂါရှိသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကောင်းမွန်သော ရောဂါခန့်မှန်းချက်ရှိသည်။ အန္တရာယ်များသော အာရုံကြောဆဲလ်ကင်ဆာရောဂါ (Neuroblastoma) သည် ပိုမိုပြင်းထန်သော ကုထုံးလိုအပ်သည်။
—
ပြန်လည်စစ်ဆေးထားသည်- ဒီဇင်ဘာလ 2025 ခုနှစ်