ကိုယ်ခံအားစနစ်ကြောင့် သွေးဥမွှားနည်းခြင်း (ITP) ဆိုတာ ကိုယ်ခံအားစနစ် ချို့ယွင်းမှုတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းပါးစေပါတယ်။ သွေးဥမွှားများသည် သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေသည့် သွေးဆဲလ်များ ဖြစ်သည်။
သင့်ကလေး၏ သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းပါးသည့်အခါ သင့်ကလေးတွင် သွေးခြေဥဒဏ်ရာနှင့် သွေးထွက် လွယ်စေပါသည်။ သင့်ကလေးသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ သွေးထွက်သည့်အခါ ပုံမှန်ထက် သွေးပိုထွက်နိုင်သည်။
သင့်ကလေးတွင် ပြတ်ရှဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရသည့်အခါ သွေးဥမွှားများသည် စုပုံလာပြီး သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေရန် သွေးခဲ သို့မဟုတ် “ပိတ်ဆို့” သည့်အလွှာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် သွေးဥမွှားများ လုံလောက်စွာ မရှိပါက သွေးခဲ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါ။
ပုံမှန် သွေးဥမွှားအရေအတွက်မှာ သွေးတစ်မိုက်ခရိုလီတာလျှင် 150,000 မှ 400,000 အထိ ရှိသည်။ သွေးဥမွှားအရေအတွက် 10,000 အောက် လျော့နည်းသွားသည့်အခါ ပြင်းထန်သော သွေးယိုစီးမှု ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
| သွေးဥမွှားအရေအတွက် အပိုင်းအခြား | ဆိုလိုသည်မှာ |
|---|---|
| 150,000 – 450,000 / မိုက်ခရို လီတာ | ပုံမှန် သွေးဥမွှား အရေအတွက် |
| 50,000 – 100,000 / မိုက်ခရို လီတာ | ဒဏ်ရာရပြီး သွေးယိုစိမ့်နိုင်ခြေ အနည်းငယ် |
| 50,000/ မိုက်ခရိုလီတာထက် နည်းခြင်း | ညိုမဲဒဏ်ရာ ပိုမို များပြားလာခြင်း |
| 20,000/ မိုက်ခရိုလီတာထက် နည်းခြင်း | အလိုအလျောက် သွေးယိုစိမ့်နိုင်ခြင်း |
| 10,000/ မိုက်ခရိုလီတာထက် နည်းခြင်း | ပြင်းထန်သော သွေးယိုစီးမှု အန္တရာယ် ရှိနိုင်သည် |
သွေးဥမွှားအရေအတွက်ကို သွေးတစ်မိုက်ခရိုလီတာ (µL) လျှင် သွေးဥမွှားအရေအတွက်အဖြစ် ပေးထားသည်။
ဤအချက်အလက်ကို အထွေထွေ လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ရည်ရွယ်ပါသည်။ တိကျသောစစ်ဆေးမှုရလဒ်များနှင့် ၎င်းတို့၏အဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်သည့်အချက်အလက်များအတွက် သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် အမြဲတိုင်ပင်ပါ။
ITP အမျိုးအစား 2 မျိုး ရှိသည်-
ITP ကို သင့်ကလေးတွင် ၎င်းရောဂါ မည်မျှကြာအောင် ခံစားနေရသည်အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားခွဲခြားသည်-
ITP သည် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ကိစ္စအများစုတွင် သွေးဥမွှားအရေအတွက်သည် ရက်သတ္တပတ်များစွာ သို့မဟုတ် လများစွာ အကြာတွင် ပုံမှန် ပြန်ဖြစ်သွားသည်။ သို့သော် အရေအတွက်သည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ITP အတွက် အခြားအမည်များတွင် ဇာစ်မြစ်မသိသော သွေးဥမွှားနည်းခြင်းနှင့် အရေပြားတွင် အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ကိုယ်ခံအားကြောင့်ဖြစ်သော သွေးဥမွှားများနည်းခြင်း အရေပြားတွင် အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားကြောင့်ဖြစ်သော သွေးဥမွှားများနည်းခြင်း အရေပြားတွင် အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ Werlhof ရောဂါ၊နှင့် အလိုအလျောက် ကိုယ်ခံအားမှ သွေးဥမွှားများကို မှားယွင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ITP ၏ ရောဂါသွင်ပြင်နှင့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ပါဝင်သည်မှာ-
ITP ရှိသော ကလေးများတွင် သွေးထွက်ခြင်းကြောင့် အရေပြားပေါ်တွင် ပြားချပ်ချပ် အဖုအပိမ့်များကဲ့သို့ အစက်များဖြစ်သည့် အရေပြားတွင် သွေးယိုစိမ့်ခြင်းကြောင့် အနီအစက်ပြောက် ရှိနိုင်သည်။
ကိစ္စအများစုတွင် ITP ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းကို မသိရှိရသေးပါ။ ITP သည် မကူးစက်တတ်ပါ။
ပုံမှန်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် ရောဂါပိုးကို တိုက်ဖျက်ရန် ပဋိပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည်။ ITP ရှိသော ကလေးများတွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ သွေးဥမွှားများကို တိုက်ဖျက်သည့် ပဋိပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်သည်။ ၎င်းသည် သွေးဥမွှားများကို ပျက်စီးစေသည်။
ITP သည် ကျန်းမာသော ကလေးများကို မကြာခဏ ထိခိုက်စေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းသည် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရပြီးနောက် သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားစနစ်တွင် ပြဿနာရှိသော လူနာများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ITP ကို သင့်ကလေး၏ ဆေးမှတ်တမ်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ရောဂါရှာဖွေသည်။ သင့်ကလေး၏ ဆရာဝန်သည် သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် အညိုအမဲစွဲခြင်းတွင် မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုများ၊ မကြာသေးမီက ဖျားနာမှုများ သို့မဟုတ် သင့်ကလေးသောက်နေသော ဆေးဝါးများအကြောင်း မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။
ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-
ကလေးအားလုံး ITP အတွက် ကုသမှု မလိုအပ်ပါ။ ကလေးအများစုသည် ၎င်းတို့ဘာသာ ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာကြသည်။ သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ကုသမှု လိုအပ်သည့်အချိန်နှင့် လိုအပ်မှုရှိ၊ မရှိ သိရှိနိုင်ရန် သင့်ကလေး၏ သွေးဥအရေအတွက်နှင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
သင့်ကလေး၏ ဆရာဝန်သည် ITP ကို စီမံခန့်ခွဲရန် ဆေးဝါးများ ညွှန်ကြားပေးနိုင်ပါသည်။
ITP အတွက် ဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
သွေးယိုစီးမှုလက္ခဏာများအတွက် အထွေထွေဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
သရက်ရွက်ကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်မှု (သရက်ရွက် ဖယ်ရှားခြင်း) သည် သွေးဥမွှားနည်းသော နာတာရှည် ITP ရောဂါရှိသော ကလေးအချို့ကို ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
သွေးဥမွှားသွင်းခြင်းကို အသက်အန္တရာယ်ရှိသော သွေးထွက်ခြင်းရှိပါက သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မပြုလုပ်မီတွင် ပေးနိုင်ပါသည်။ သွေးဥမွှားများသွင်းခြင်းတွင်၊ အလှူရှင်သွေးဥမွှားများကို IV မှတစ်ဆင့် သွေးကြောထဲသို့ ထိုးပေးသည်။
ရှောင်ရှားရမည့် လှုပ်ရှားမှုများကို သိရှိပါ။ITP ရှိသော ကလေးများသည် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာအများစုကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ITP ကြောင့် သင့်ကလေး၏ ပျော်ရွှင်မှုကို မတားဆီးသင့်ပါ။ သို့သော် သင့်ကလေး မလုပ်သင့်သည့် လှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။
သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းနေသည့်အခါ သင့်ကလေးက ထိတွေ့မှုရှိသည့် အားကစားများ၊ ကြမ်းတမ်းသည့် ကစားနည်းများနှင့် လဲကျခြင်း သို့မဟုတ် ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် အစာအိမ်ကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေနိုင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။
သင့်ကလေး ဘေးကင်းလုံခြုံစေရန် အဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ပါ။သင့်ကလေး ထိုင်ခုံခါးပတ် ပတ်ထားကြောင်း သေချာပါစေ။ ခွင့်ပြုထားသော အားကစား သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဦးထုပ်၊ ဒူးခေါင်း အကာ၊ တံတောင်ဆစ် အကာနှင့် လက်ကောက်ဝတ် အကာကဲ့သို့သော ဘေးကင်းရေးပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပါ။
သင့်ကလေး၏ အခြေအနေကို အခြားသူများအား အသိပေးပါ။သင့်ကလေးသည် လဲကျခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းကို ထိမိခြင်းရှိပါက လူကြီးတစ်ဦးအား ပြောပြသင့်သည်။ သင့်ကလေးနှင့်အတူရှိနေမည့်သူများသည် ၎င်းတို့၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခြေအနေနှင့် မတော်တဆမှုတစ်ခုဖြစ်ပွားပါက ဘာလုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိကြောင်း သေချာပါစေ။
သင့်ကလေးကို အက်စပရင် သို့မဟုတ် အိုင်ဗျူပရိုဖင် (Motrin®, Advil®) မပေးပါနှင့်။ ဤဆေးဝါးများသည် သွေးဥမွှားများ ကောင်းစွာအလုပ်မလုပ်စေရန် တားဆီးနိုင်သည်။ လိုအပ်ပါက ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းအတွက် အက်စီတမီနိုဖန် (Tylenol®) ပေးနိုင်သည်။
ITP ရှိသည့် ကလေးများသည် ၎င်းတို့၏ သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းနေချိန်တွင် လှုပ်ရှားမှုအချို့ကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။
နောက်တက်
ITP ရှိတဲ့ ကလေးအများစုဟာ အလွန်ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ကြပါသည်။ သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးယိုခြင်းရဲ့ လက္ခဏာတွေနဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို သတိပြုပါ။ သင့်ကလေးတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသပါ-
ITP ၏ အဓိကအန္တရာယ်မှာ ပြင်းထန်သော သွေးထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ITP ရှိသော ကလေးများသည် အလွန်ရှားပါးစွာပင် အတွင်းပိုင်းသွေးယိုစီးမှု ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
သင့်ကလေးတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာတစ်ခုခုရှိပါက၊ အထူးသဖြင့် ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ကို ထိခိုက်မိပါက သင့်ဆရာဝန်ထံ ဖုန်းခေါ်ဆိုပါ သို့မဟုတ် အရေးပေါ်ခန်းသို့ ချက်ချင်းသွားပါ။
—
ပြန်လည်သုံးသပ်သည့် ရက်စွဲ- ဩဂုတ်လ 2024 ခုနှစ်
Thrombocytopenia (သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းပါးခြင်း) သည် သွေးထွက်ခြင်းနှင့် အညိုအမည်းစွဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သွေးဥမွှားအရေအတွက် နည်းပါးခြင်း၏ လက္ခဏာများနှင့် ကုသမှုများအကြောင်း လေ့လာရန်။
သွေးအားနည်းရောဂါ (Anemia) ဆိုသည်မှာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင် ကျန်းမာသော သွေးနီဥဆဲလ်များ လုံလောက်စွာ မရှိသည့်အခါ ဖြစ်ပွားတတ်သော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သွေးအားနည်းရောဂါ (Anemia) လက္ခဏာများနှင့် ကုသမှုများအကြောင်း လေ့လာပါ။