ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်စွာတိုးပွားသည့် မိုင်းလွိုက် လူခီးမီးယား (Acute Myeloid Leukemia) (AML)

ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသော ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်စွာတိုးပွားသည့် မိုင်းလွိုက် လူခီးမီးယား (AML) ဆိုတာဘာလဲ။

ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်စွာတိုးပွားသည့် မိုင်းလွိုက် လူခီးမီးယား(AML) သည် သွေးနှင့် ရိုးတွင်းခြင်ဆီကင်ဆာ ဖြစ်သည်။ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ.

သွေးကင်ဆာတွင် ကင်ဆာဆဲလ်များသည် ရိုးတွင်းခြင်ဆီအတွင်း မြန်ဆန်စွာ ပေါက်ဖွားလာကြသည်။ ဤသို့ဖြစ်ပွားသောအခါ ကျန်းမာတဲ့သွေးဆဲလ်တွေက ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို မှန်ကန်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ထိုကင်ဆာဆဲလ်များသည် မရင့်မာသေးသော သွေးဖြူဥဆဲလ်များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို သက်နုဆဲလ်များဟုခေါ်သည်။

AML သည် မိုင်းလွိုက် ပင်မဆဲလ်များ ဟု ခေါ်သော သွေးဆဲလ်များကို ထိခိုက်စေပါသည်။ မိုင်းလွိုက် ပင်မဆဲလ်တစ်ခုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးသွေးဆဲလ် 3 မျိုးအနက်မှ တစ်မျိုးမျိုး ထပ်မံဖြစ်လာသည်-

• သွေးနီဥ ဆဲလ်များ
• ဂရန်နျူလိုဆိုက်များ (granulocytes) ဟုလည်းခေါ်သည့် သွေးဖြူဥဆဲလ်များ
• သွေးခဲစေသော သွေးဥမွှားဆဲလ်များ

AML သည် ပြင်းထန်သော လင်ဖိုဘလတ်စ်တစ် သွေးကင်ဆာ (ALL) ပြီးနောက် ကလေးများတွင် ဒုတိယအဖြစ်အများဆုံး လူခီးမီးယား (leukemia) ရောဂါဖြစ်ပါသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်စဉ် ကလေး 500 သည် AML ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကလေးသူငယ် အထူးပြု AML သည် အသက် 2 နှစ်အောက် နို့စို့ကလေးများနှင့် လမ်းလျှောက်တတ်စ ကလေးငယ်များတွင် လည်းကောင်း၊ ဆယ်ကျော်သက်များတွင် လည်းကောင်း အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်သည်။

ကုသမှုတွင် ဓာတုကုထုံး နှင့် ပင်မဆဲလ်အစားထိုးကုထုံး (ရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးခြင်း) တို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကလေးများတွင် AML အတွက် ယေဘုယျ အသက်ရှင်သန်နိုင်ခြေနှုန်းမှာ 70% ရှိသည်။ သို့သော် အခြေအနေ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု မတူညီနိုင်ပါ။ စောင့်ရှောက်မှု အဖွဲ့သည် ကလေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ထပ် အချက်အလက်များကို ပို၍ ပေးနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်စွာတိုးပွားသည့် မိုင်းလွိုက် လူခီးမီးယား၏ ရောဂါ လက္ခဏာများ

AML ရောဂါ လက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်နိုင်ပါသည် -

• ဖျားခြင်း
• နုံးခွေခြင်း
• ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းများ
• အလွယ်တကူ အညိုအမည်းစွဲလွယ်ခြင်းနှင့် သွေးယိုခြင်း
• နှာခေါင်းသွေး မကြာခဏလျှံခြင်း
• အရိုးများ သို့မဟုတ် အဆစ်များ နာကျင်ခြင်း
• နံရိုးအောက်တွင် နာခြင်း သို့မဟုတ် ပြည့်တင်းသလိုခံစားရခြင်း
• ပြန်ရည်ကျိတ်များ ရောင်ခြင်း‭
• အစာစားချင်စိတ် နည်းပါးခြင်း

ပြင်းထန်သော မိုင်အလွိုက် သွေးကင်ဆာ (acute myeloid leukemia) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသော အချက်များ

ကလေးတွင်ဖြစ်ပွားသည့် AML ၏ အန္တရာယ်ရှိသည့် အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်ပါသည်-

• လူခီးမီးယားရှိသော အကို သို့မဟုတ် အမတစ်ယောက် ရှိခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အမွှာများတွင်
• ယခင်ကုသမှုတွင် ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံး သို့မဟုတ် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး ဖြင့် ကုသခဲ့ရှိခြင်း။
• မိုင်ရယ်လိုဒစ်ပလက်စ်တစ် (Myelodysplastic) ရောဂါလက္ခဏာစု

အချို့သော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများ ရှိသူများတွင် AML ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်-

• သွေးဆဲလ်သစ်များ မထုတ်လုပ်နိုင်တော့သော သွေးအားနည်းရောဂါ
• မွေးရာပါ သွေးနီဉဆဲလ်လောင်း မဖွံ့ဖြိုးသည့် ရောဂါ ဒိုင်းမွန်း ဘလက်ဖန် ဆင်ဒရုမ်း (Diamond-Blackfan syndrome)
• မိသားစုလိုက် သွေးဥမွှားဆဲလ်ဆိုင်ရာ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း
• ဖန်ကိုနီ သွေးအားနည်းရောဂါ (Fanconi anemia)
• မျိုးရိုးလိုက်ကင်ဆာရောဂါ လီဖရောင်မန်နီ ရောဂါလက္ခဏာ (Li-Fraumeni syndrome)
• အတွဲမညီမှု ပြင်ဆင်သည့် မစ်မက်ချ်ရီပဲ ရောဂါလက္ခဏာစု (Mismatch repair syndromes)
• MonoMAC ရောဂါလက္ခဏာစု
• Rothmund-Thomson ရောဂါလက္ခဏာစု
• မျိုးရိုးလိုက် ရိုးတွင်းခြင်ဆီ အလုပ်မလုပ်နိုင်သည့် ရောဂါ ရှဗာ့ခ်မန် - ဒိုင်းမွန်းဆင်ဒရုမ်း ရောဂါလက္ခဏာစု (Schwachman-Diamond syndrome)

ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်စွာတိုးပွားသည့် မိုင်းလွိုက် သွေးကင်ဆာရောဂါ ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း 

ဆရာဝန်သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှုနှင့် ကျန်းမာရေးရာဇဝင် မေးမြန်းခြင်းတို့ ပြုလုပ်စဉ်အတွင်း ယေဘုယျကျန်းမာရေး လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးပါလိမ့်မည်။ ၎င်းတို့သည်-

• အကျိတ်များ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြားအရာများကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများကို ရှာဖွေပါ
• မျက်စိများ၊ ပါးစပ်၊ အရေပြားနှင့် နားများကို စစ်ဆေးခြင်း
• သရက်ရွက်ကြီးခြင်း၊ အသည်းကြီးခြင်းနှင့် ပြန်ရည်ကျိတ်များ ကြီးနေခြင်း လက္ခဏာများ ရှိ၊ မရှိ သိရှိရန် လူနာ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို စမ်းသပ်ခြင်း
• ယောက်ျားလေးများတွင် ဝှေးစေ့များကို စစ်ဆေးခြင်း
• ကလေး၏ ကိုယ်ရေးရာဇဝင်နှင့် မိသားစုကျန်းမာရေး ရာဇဝင်တို့အကြောင်းကို မေးပါ။ ဆရာဝန်သည် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသော ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် မျိုးရိုးလိုက်သည့် အခြေအနေများကို ရှာဖွေလျက်ရှိပါသည်။

ကလေးများတွင် AML ကိုစစ်ဆေးရန် စမ်းသပ်မှုများတွင် အောက်ပါတို့လည်း ပါဝင်သည်-

• သွေးစစ်ဆေးမှုများ (သွေးဆဲလ်အရေအတွက် အပြည့်အစုံ နှင့် သွေးထဲပါ ဓာတုပစ္စည်း)
• ရိုးတွင်းခြင်ဆီ စစ်ဆေးမှုများ 
• ကင်ဆာဆဲလ်များသည် ဦးနှောက် သို့မဟုတ် ကျောရိုးမကြီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိရှိရန် ခါးဆစ်ရိုးထဲမှ အရည်ထုတ်ယူစစ်ဆေးခြင်း
• ရင်ဘတ်အတွင်း ကင်ဆာကြောင့် အကျိတ်ခဲ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်း ရှိ၊ မရှိ ကြည့်ရှုရန် ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း

အမျိုးအစားခွဲ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် စမ်းသပ်မှုများ

အကယ်၍ ကင်ဆာတွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်များသည် ကင်ဆာအမျိုးအစားခွဲကို သိရှိရန် နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် ကလေးများတွင် အကျိတ်အမှတ်အသားများ၊ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ခရိုမိုဆုန်းများအချို့သော လက်ဆင့်ကမ်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။ နှင့် ပရိုတင်းများ.

ပြင်းထန်သော မိုင်အလွိုက် သွေးကင်ဆာ (acute myeloid leukemia) အမျိုးအစားများကို ရှာဖွေပါသည်။

AML တွင် အမျိုးအစားကွဲ များစွာရှိသည်။ အမျိုးအစားခွဲကို သိရှိခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်များသည် AML ရောဂါများကို အန္တရာယ်နည်းသောအဆင့် သို့မဟုတ် အန္တရာယ်များသောအဆင့် ဟူ၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်စေပါသည်။ ယင်းသည် ၎င်းတို့အတွက် အကောင်းဆုံးကုသမှုကို ရွေးချယ်ရန် ကူညီပေးသည်။

အန္တရာယ်ရှိနိုင်ခြေအဆင့်ပေါ် မူတည်၍ ကုသခြင်းကို အန္တရာယ်အဆင့်အလိုက် ညှိနှိုင်းကုသမှုဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ ၎င်းသည် ကင်ဆာမှ အသက်ရှင်သန်နိုင်ခြေနှုန်းကို ပိုမိုမြင့်မားလာစေသည်။

အန္တရာယ်များသောအဆင့်ရှိ ကင်ဆာအမျိုးအစား ခံစားနေရသည့် လူနာများသည် အပြင်းထန်ဆုံး ကုထုံးကို ခံယူရရှိနိုင်ပါသည်။ အန္တရာယ်နည်းသောအဆင့်ရှိ လူနာများသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပိုမိုနည်းပါးသည့် ပြင်းအားလျှော့ချထားသော ကုသမှုကို ခံယူရရှိနိုင်ပါသည်။

AML အမျိုးအစားခွဲများအကြောင်း ပိုမိုလေ့လာရန် သင့်ကလေး၏ဆရာဝန်ကို မေးမြန်းပါ။

ကုသမှုသည် AML အမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ AML ၏ ပုံစံသုံးမျိုးသည် အခြားသော AML ပုံစံများနှင့် မတူဘဲ ကွဲပြားစွာ ကုသလေ့ရှိသည်။ ဤအမျိုးအစားများမှာ-

• ပြင်းထန်သည့် ရှေးဦး ခြင်ဆီဆဲလ်ဆိုင်ရာ သွေးကင်ဆာ (APL)
• ဒေါင်းဆင်ဒရုန်းရှိသော ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသည့် AML
• FLT3 မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုရှိသော AML

ဓာတုကုထုံး သည် အသုံးအများဆုံး AML ကုသမှုဖြစ်သည်။ ပင်မဆဲလ် အစားထိုးခြင်း (အစားထိုးကုထုံး သို့မဟုတ် သွေးဖြစ်ပေါ်စေသော ဆဲလ်များ အစားထိုးကုထုံးဟုလည်း ခေါ်ဆိုပါသည်)ကိုလည်း  ရွေးချယ်ကုသမှု တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည် ။

ပြင်းထန်သော ရိုးတွင်းခြင်ဆီမှဖြစ်သည့် သွေးကင်ဆာအတွက် ရောဂါကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ကလေးဘဝတွင် ဖြစ်ပွားသည့် AML အတွက် 5-နှစ် အထိ အသက်ရှင်နိုင်နှုန်းမှာ 70% ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပါသည်။

AML ရောဂါရှိသောကလေးများ၏ 90 ရာခိုင်နှုန်းသည် ကနဦးကုသမှုပေးပြီးနောက်တွင် ၎င်းတို့၏ သွေးအတွင်း ကင်ဆာဆဲများ မရှိတော့ပါ။ ကလေးများ၏ 30% ခန့်မှာ ကင်ဆာပြန်ဖြစ်ခြင်း (relapse) သို့မဟုတ် ကုထုံးမတိုးဘဲ ခံနိုင်ရည်ရှိနေခြင်း (Refractory) တို့ ဖြစ်တတ်သည်။

ပြင်းထန်သော မိုင်အလွိုက် သွေးကင်ဆာ (acute myeloid leukemia) ခံစားနေရသော လူနာများအတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှု

အချို့သော AML လူနာများတွင် နောင်ဖြစ်လာနိုင်သည့် ဆိုးကျိုးများရှိနိုင်သည်။ ၎င်းမှာ ကုသမှု ပြီးဆုံးသည့်နောက် လများ သို့မဟုတ် နှစ်များစွာ ကြာပြီးသည့်နောက် ဖြစ်ပေါ်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာ ဖြစ်ပါသည်။

ကင်ဆာလူနာများသည် ကင်ဆာကုသမှု ပြီးဆုံးပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ ကုသရေးစင်တာ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့်/ သို့မဟုတ် ဒေသတွင်း အခြေခံစောင့်ရှောက်မှုပံ့ပိုးသူနှင့် ဆက်လက် တွေ့ဆုံသင့်သည်။ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို များသောအားဖြင့် ကုသ၍ ရနိုင်ပါသည်။ တခါတရံ ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်တားဆီးနိုင်သည်။

မတူညီသည့် ကုသမှုများတွင် မတူညီသည့် နောင်တွင် ဖြစ်လာနိုင်သည့် ဆိုးကျိုးများရှိနိုင်သည်။ လူနာအားလုံးသည် နောင်ဖြစ်လာနိုင်သည့် ဆိုးကျိုးများကို ကြုံတွေ့ရမည်မဟုတ်ပါ။ တိကျစွာ တူညီသော ကုသမှုကို ခံယူခဲ့သော လူနာများတွင်ပင် နောင်ဖြစ်လာနိုင်သည့် ဆိုးကျိုးများ မတူညီနိုင်ပါသည်။

AML လူနာများသည် အောက်ပါတို့အတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်-

• AML ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း (ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှု)
• အရေပြား၊ ဦးနှောက်၊ အရိုး၊ ရင်သား၊ တစ်ရှူးပျော့နှင့် သိုင်းရွိုက်ကဲ့သို့သော ဒုတိယကင်ဆာများ
• နှလုံး ပြဿနာများ
• အသည်း ပြဿနာများ
• မျိုးပွားခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများ တွင် မျိုးမပွားနိုင်မှုကို ကြည့်ပါ)
• တွေးခေါ် သင်ယူလေ့လာမှုအပိုင်းတွင် ပြဿနာများရှိလာခြင်း

ပင်မဆဲလ် အစားထိုးကုသမှု ခံယူထားသော လူနာများသည် အချို့သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။

သင်၏ ကုသရေးအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• ကျွန်ုပ်တို့၏ ကုသမှုရွေးချယ်စရာများမှာ မည်သည့်အရာများဖြစ်သနည်း။
• ကုသမှုတစ်ခုစီတိုင်းတွင် မည်သည့်ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်နိုင်သနည်း။
• ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ထိန်းချုပ်ရန် မည်သည့်အရာများကို ပြုလုပ်နိုင်သနည်း။
• ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် ဆေးရုံတက်၍ ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်ပါသလား။
• မည်သည့်နေရာတွင် ကုသမှုကိုရရှိနိုင်ပါသနည်း။ ၎င်းနေရာသည် အိမ်နှင့် နီးပါသလား သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့ ခရီးသွားဖို့ လိုပါသလား။
• ကုသမှုသည် ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အနာဂတ်တွင် သားသမီးရနိုင်စွမ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပါသလား။ မျိုးပွားနိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် မည်သည့် ရွေးချယ်စရာရှိပါသနည်း။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာ