ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် ဖြစ်ပွားသော မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma in Children and Teens)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) သည် ကလေးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာဆန်သော ဦးနှောက်အကျိတ် (Malignant brain tumor) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်၏ နောက်ဘက်ပိုင်းရှိ၊ စီရီဘယ်လမ် (Cerebellum)တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) သည် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် (Central nervous system) ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သော ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးမကြီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသော မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Pediatric Medulloblastoma) လူနာအသစ် 500 ခန့်ကို နှစ်စဉ် ရောဂါရှာဖွေ အတည်ပြုရသည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို အများစု အခြေအနေများတွင် မသိရှိရသေးပါ။ သို့သော် လူနာအနည်းငယ်တွင် မိသားစုအတွင်း မျိုးရိုးလိုက်နိုင်သော မျိုးရိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ 

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို အသက် 16 နှစ်အောက် ကလေးများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် အသက် 5–9 နှစ်အရွယ် ကလေးများတွင် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အသက်ပိုကြီးသော ဆယ်ကျော်သက်များနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင်လည်း ဤရောဂါကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို အဓိကအုပ်စု 4 ခုနှင့် အုပ်စုခွဲများစွာအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ဤအုပ်စုများကို အကျိတ်ဆဲလ်များ (Tumor cells) ၏ မော်လီကျူးဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ (Molecular features) ပေါ် အခြေခံ၍ သတ်မှတ်ထားသည်-

• WNT-activated ("ဝင့်" ဟု အသံထွက်သည်)
• Sonic Hedgehog (SHH)-activated 
• Group 3 (Non-WNT / Non-SHH)
• Group 4 (Non-WNT / Non-SHH)

အကျိတ်၏ အုပ်စုအမျိုးအစား (Tumor group) သည် ကုသမှုနှင့် ရောဂါအခြေအနေ ခန့်မှန်းချက် (Prognosis) အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် တိကျမှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေ အတည်ပြုမှု (Diagnosis) အတွက် မော်လီကျူးစစ်ဆေးမှု (Molecular testing) ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရသည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

• အကျိတ် (Tumor) ကို တတ်နိုင်သမျှ အများဆုံး ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ကုသမှု
• ကျန်ရှိနေသော ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုအပြီး ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation therapy)
• ခွဲစိတ်ကုသမှုနှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation therapy) တို့နှင့်အတူ ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) သည် ကြီးထွားနှုန်း မြန်သော အကျိတ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ဤအကျိတ်များသည် ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးမကြီး၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားလေ့ရှိသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကလေးများ၌ ဖြစ်ပွားသော မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Childhood Medulloblastoma) အတွက် ရောဂါမပျံ့နှံ့သေးပါက အလုံးစုံ အသက်ရှင်နိုင်နှုန်းသည် 70–80% (10 ယောက်တွင် 7–8 ယောက်) ရှိသည်။ ရောဂါ ပျံ့နှံ့ပြီးဖြစ်ပါက၊ အသက်ရှင်နိုင်နှုန်းသည် 60% ခန့် (10 ယောက်တွင် 6 ယောက်) ရှိသည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် အချက်အလက်များစွာပေါ် မူတည်သည်။ ယင်းတို့တွင် အကျိတ်၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေရာအပြင် ကလေး၏ အသက်အရွယ်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်တို့ ပါဝင်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ များသောအားဖြင့် နံနက်ပိုင်းတွင် ပိုဆိုးတတ်ပြီး အန်ပြီးနောက် သက်သာသွားတတ်သည်
• ပျို့အန်ချင်ခြင်း နှင့် ပျို့အန်ခြင်း
• မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုအခြေအနေ ပြောင်းလဲခြင်းများ
• မူးဝေခြင်း
• ဟန်ချက်ထိန်းရန် ခက်ခဲခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှု မသွက်လက်တော့ခြင်း
• လက်ရေးစာ‌ရေးရာတွင် ပြဿနာရှိခြင်း 
• အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်းများ

အကျိတ်သည် ကျောရိုးမကြီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါက၊ အောက်ပါ ရောဂါလက္ခဏာများလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်-

• ခါးနာခြင်း
• လမ်းလျှောက်ရာတွင် ပြဿနာရှိခြင်း
• ဆီးသွားရာတွင် ပြဿနာရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားသည့် ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ချက် ပြောင်းလဲခြင်း

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) သည် စီရီဘယ်လာ အကျိတ် (cerebellar tumor) ဖြစ်သည်။ စီရီဘယ်လမ် (Cerebellum) သည် ပိုစတီရီယာ ဖော့ဆာ (Posterior fossa) ဟုခေါ်သော ဦးနှောက်၏ အောက်ဘက် နောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ စီရီဘယ်လမ် (Cerebellum) ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• လှုပ်ရှားမှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း
• ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း
• ကိုယ်ဟန်အနေအထားကို ထိန်းသိမ်းခြင်း
• လှုပ်ရှားမှုများကို ညှိနှိုင်းထိန်းချုပ်ခြင်း

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အများစုသည် စီရီဘယ်လမ် (Cerebellum) ၏ အလယ်ပိုင်းတွင်ရှိသော စတုတ္ထနှလုံး‌သွေးညစ်ခန်းအနီးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အကျိတ် ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးအရည် (Cerebrospinal fluid) စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့နိုင်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဦးနှောက်အတွင်း အရည်များ စုပုံလာနိုင်သည်ဦးနှောက်တွင်းအရည်စုခြင်း (Hydrocephalus) ကို ကုသရန် အသုံးပြုနိုင်သည်.

ယင်းအရည်များ စုပုံလာခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်အပေါ် ဖိအား တိုးလာစေသည်။ မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ ရောဂါလက္ခဏာ အများစုမှာ ဤအရည်စုပုံမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားစေသော အကြောင်းရင်းများ

အချို့သော အကြောင်းရင်းများသည် မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။

• အချို့သောမျိုးရိုးဗီဇနှင့်ခရိုမိုဆုန်း (Chromosome)ပြောင်းလဲမှုများသည် အကျိတ်ဆဲလ်များအတွင်း တွေ့ရနိုင်သည်။ ကျွမ်းကျင်သူများသည် ဤမျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို များသောအားဖြင့် မသိရှိကြသေးပါ။
• မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အများစုကို အသက် 5–9 နှစ်အရွယ် ကလေးများတွင် တွေ့ရသည်။ ဤအကျိတ်အမျိုးအစားကို မွေးကင်းစကလေးများနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် တွေ့ရခဲသည်။
• မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) သည် မိန်းကလေးများထက် ယောကျ်ားလေးများတွင် အနည်းငယ် ပိုမိုအဖြစ်များသည်။ အချို့သော ကလေးများသည် ရှားပါးသော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါ အခြေအနေများ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ရောဂါများ ကြောင့် ဦးနှောက်အကျိတ်များ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားနိုင်သည်၊ ဥပမာ -
  • ဂေါ်လင် ရောဂါလက္ခဏာစု (Gorlin syndrome)
  • တာကော့တ် ရောဂါလက္ခဏာစု (Turcot syndrome)
  • လီ-ဖရော်မေနီ ရောဂါလက္ခဏာစု (Li-Fraumeni syndrome)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း (Diagnosis)

ဆရာဝန်များသည် မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ကြသည်။

• ရောဂါလက္ခဏာများ၊ အထွေထွေ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ ယခင်က ဖျားနာရောဂါများနှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားစေသော အကြောင်းရင်းများကို သိရှိနိုင်ရန် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုနှင့် ကျန်းမာရေးရာဇဝင်
• အာရုံကြောစနစ် စစ်ဆေးမှု (Neurological Exam) ဦးနှောက်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကဲဖြတ်ရန်။ ယင်းစစ်ဆေးမှုတွင် မှတ်ဉာဏ်၊ အမြင်အာရုံ၊ အကြားအာရုံ၊ ကြွက်သားသန်စွမ်းမှု၊ ဟန်ချက်ညီမှု၊ လှုပ်ရှားမှု ညှိနှိုင်းနိုင်မှု၊ တုံ့ပြန်မှုများတို့ ပါဝင်သည်။
• အကျိတ်၊ ၎င်း၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေရာကို သိရှိနိုင်ရန် ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests) သံလိုက်ဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးစစ်ဆေးခြင်း (Magnetic Resonance Imaging) (MRI) သည် အဓိက အသုံးပြုသော ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှု ဖြစ်သည်။ 
• ခွဲစိတ်ကုသမှုပြီးနောက် ခါးရိုးမှတစ်ဆင့် ကျောရိုးအရည် ထုတ်ယူစစ်ဆေးခြင်း (Lumbar puncture) ကို ပြုလုပ်ပြီး ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးတစ်လျှောက်ရှိ ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးအရည် (Cerebrospinal fluid) ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးအရည် (Cerebrospinal fluid) (CSF) အတွင်း ကင်ဆာဆဲလ်များ ရှိမရှိ စစ်ဆေးသည်။ မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ 1/3 ခန့်သည် CSF မှတစ်ဆင့် ဦးနှောက်သို့မဟုတ် ကျောရိုးမကြီး၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားတတ်သည်။
• အကျိတ် (Tumor) မှ နမူနာတစ်ခု ထုတ်ယူရန် အသားစနမူနာယူ စစ်ဆေးခြင်း (Biopsy)  ရောဂါဗေဒအထူးကု (Pathologist) သည် အဆိုပါ နမူနာကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (Microscope) အောက်တွင် စစ်ဆေးပြီး အကျိတ်အမျိုးအစားကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
• အကျိတ်၏ မော်လီကျူးအုပ်စုနှင့် အုပ်စုခွဲကို သတ်မှတ်နိုင်ရန် မော်လီကျူးစစ်ဆေးမှု (Molecular testing) ကို ပြုလုပ်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အမျိုးအစားများ

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေအဆင့်နှင့် ရောဂါအခြေအနေခန့်မှန်းချက် (Prognosis) ပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ရေးဆွဲရန်၊ ဆရာဝန်များသည် အောက်ပါအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြသည်-

• မော်လီကျူးအုပ်စုများ (Molecular groups) (မျိုးရိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများပေါ် အခြေခံသည်)
• တစ်ရှူးဗေဒ လက္ခဏာများ (Histology) (တစ်ရှူးများနှင့် ဆဲလ်များကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (Microscope) အောက်တွင် လေ့လာစစ်ဆေးခြင်း)
• ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှု (Metastasis)

မော်လီကျူးအုပ်စုများ (Molecular Groups)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ မော်လီကျူးအုပ်စုများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

• WNT-activated
• Sonic Hedgehog (SHH)-activated
• Group 3 (Non-WNT / Non-SHH)
• Group 4 (Non-WNT / Non-SHH)

ဤအုပ်စုများကို အောက်ပါအုပ်စုခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်-

• WNT-activated- အုပ်စုခွဲ (Subgroup) မရှိပါ
• SHH-activated- SHH-1၊ SHH-2၊ SHH-3၊ SHH-4
• Group 3 နှင့် Group 4 မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) (non-WNT/non-SHH)- G3/G4- I၊ G3/G4-2၊ G3/G4-3၊ G3/G4-4၊ G3/G4-5၊ G3/G4-6၊ G3/G4-7၊ G3/G4-8

တိကျမှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေ အတည်ပြုမှု (Diagnosis) ရရှိရန် မော်လီကျူးစစ်ဆေးမှု (Molecular testing) ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုရလဒ်များသည် သင့်ကလေးအတွက် အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ဆရာဝန်က ရေးဆွဲနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

တစ်ရှူးဗေဒ လက္ခဏာများ (Histology)

တစ်ရှူးဗေဒ လက္ခဏာများ (Histology) သည် မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အကျိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန် အကျိတ်ဆဲလ်များ၏ အရွယ်အစားနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို လေ့လာစစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်အလက်ကို မော်လီကျူးစစ်ဆေးမှု (Molecular testing) ရလဒ်များနှင့် တွဲဖက်၍ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။

တစ်ရှူးဗေဒ အုပ်စုများ (Histologic groups) တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• ရိုးရိုး မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma Classic)- ဤအကျိတ်များသည် အများအားဖြင့် WNT နှင့် Group 4 အုပ်စုများတွင် ပါဝင်သည်။ သို့သော် Group 3 နှင့် SHH အကျိတ်အချို့တွင်လည်း ရိုးရိုး တစ်ရှူးဗေဒ လက္ခဏာများ (Classic histology) ကို တွေ့ရနိုင်သည်။
• ဆဲလ်အကြီး အန်နာပလတ်စတစ် မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma Large Cell Anaplastic)- ဤအကျိတ်များသည် အများအားဖြင့် Group 3 နှင့် SHH-activated အကျိတ်များတွင် ပါဝင်သည်။
• ဒက်စ်မိုပလတ်စတစ် နိုကျူလာ မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma Desmoplastic Nodular)- ဤအကျိတ်များသည် SHH-activated အမျိုးအစား ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
• နိုကျူလာများ အလွန်များပြားသော မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma with Extensive Nodularity)- ဤအကျိတ်များသည် SHH-activated အမျိုးအစား ဖြစ်လေ့ရှိသည်။

ကင်ဆာ ပျံ့ပွားမှု (Metastasis)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ကို ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှု (Metastasis) ပေါ် မူတည်၍လည်း အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်-

• M0- အကျိတ်သည် မူလနေရာတွင်သာ ရှိပြီး ရောဂါပျံ့နှံ့မှု မရှိသေးပါ။
• M1- CSF အတွင်း အကျိတ်ဆဲလ်များကို တွေ့ရှိရသည်။
• M2- ဦးနှောက်အတွင်း (Intracranial) ရောဂါပျံ့နှံ့နေကြောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။
• M3- အကျိတ်သည် ကျောရိုးမကြီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
• M4- အကျိတ်သည် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် (Central Nervous System) (CNS) ပြင်ပသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှု (Metastases) အဖြစ် အများဆုံး တွေ့ရသော နေရာများမှာ အရိုးများ၊ အဆုတ်များ၊ အသည်းတို့ ဖြစ်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) ၏ ကုသမှု

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• ခွဲစိတ်ကုသမှု
• ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)
• ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးမကြီးသို့ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation therapy) (အသက် 3 နှစ်အောက် ကလေးများမှအပ)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အဆင့်အလိုက် ကုသမှုနည်းလမ်းတွင် လူနာများကို အကျိတ်၏ လက္ခဏာများနှင့် ကုသမှုရလဒ် ခန့်မှန်းချက်များပေါ် မူတည်၍ အုပ်စုခွဲထားသည်။ ဆရာဝန်များသည် အောက်ပါအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြသည်-

• မော်လီကျူးအုပ်စု (Molecular group) နှင့် အုပ်စုခွဲ
• ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့် အကျိတ်ကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိ
• အကျိတ်သည် ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ
• အကျိတ်၏ တစ်ရှူးဗေဒလက္ခဏာ (Tumor histology) (၎င်းကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (Microscope) အောက်တွင် မြင်ရပုံ)
• ရောဂါရှာဖွေ အတည်ပြုချိန်ရှိ အသက်အရွယ်

ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အဆင့်အလိုက် ကုသမှုနည်းလမ်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေရန်နှင့် ကုသမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

ကုသမှုရလဒ် ကောင်းမွန်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသော လူနာများအတွက် ပြင်းအားနည်းသော ကုသမှု (Lower-intensity therapy) ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation) နှင့် ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy) တို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ရေရှည်ပြဿနာများကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသော လူနာများအတွက်မူ ပိုမိုပြင်းထန်သော ကုသမှု (More intensive therapy) ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အသက်ရှင်နိုင်ခြေကို တိုးတက်စေနိုင်သည်။

လူနာများအား ဆေးပညာသုတေသန စမ်းသပ်ကုသမှု (Clinical trial)တစ်ခုအတွင်း ကုသမှုခံယူရန် အခွင့်အရေး ပေးနိုင်သည်။

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ခွဲစိတ်ကုသမှု

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation Therapy)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)

မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Medulloblastoma) အတွက် ပစ်မှတ်ထားကုသမှု (Targeted Therapy)

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) အတွက် ရောဂါကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်

အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ကလေးများ၌ ဖြစ်ပွားသော မက်ဒူလိုဘလက်စတိုမာ (Childhood Medulloblastoma) အတွက် ရောဂါမပျံ့နှံ့သေးပါက အလုံးစုံ အသက်ရှင်နိုင်နှုန်းသည် 70–80% (10 ယောက်တွင် 7–8 ယောက်) ရှိသည်။ ရောဂါ ပျံ့နှံ့ပြီးဖြစ်ပါက၊ အသက်ရှင်နိုင်နှုန်းသည် 60% ခန့် (10 ယောက်တွင် 6 ယောက်) ရှိသည်။ သင့်ကလေး၏ ကုသရေးအဖွဲ့သည် သင့်ကလေး၏ အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို မေးမြန်းရန် အကောင်းဆုံးအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။

ရောဂါအခြေအနေခန့်မှန်းချက် (Prognosis) ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) မှာ အကြောင်းရင်းများစွာပေါ် မူတည်ပါသည်။

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) ပျောက်ကင်းနိုင်ခြေကို သက်ရောက်မှုရှိသော အချက်များ

• ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) တစ်ရှူးဗေဒ
  • အသက် 3 နှစ်အောက် ကလေးငယ်များ- အဖြစ်များသည့် တွယ်ဆက်တစ်ရှူးကင်ဆာ (Desmoplastic tumor) များသည် ဂန္ထဝင် သို့မဟုတ် LCA အကျိတ်များထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။
  • အသက် 3 နှစ်အထက် ကလေးများ- အဖြစ်များသည့် တွယ်ဆက်တစ်ရှူးကင်ဆာ (Desmoplastic tumor) သို့မဟုတ် အဖြစ်များသော အကျိတ် (class tumour) များသည် ကြီးမားသည့် ဆဲလ်မူလ သဘာဝ ပျက်ယွင်းမှု (LCA) အကျိတ်များထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။
• မော်လီကျူး အမျိုးအစားအခွဲ– ဦးနှောက် ကင်ဆာ အမျိုးအစားခွဲ (WNT၊ SHH၊ အုပ်စု 3 သို့မဟုတ် အုပ်စု 4) အပါအဝင် အကျိတ်၏ ဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် မျိုးဗီဇများ သို့မဟုတ် ခရိုမိုဇုန်းများရှိ ပြောင်းလဲမှုများသည် အန္တရာယ်အမျိုးအစားကို ခရိုမိုဆုန်းများတွင် လွှမ်းမိုးသည်။ WNT အကျိတ်များသည် ရောဂါအခြေအနေခန့်မှန်းချက် ပိုကောင်းပါသည်။ SHH နှင့် အုပ်စု 4 ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) များကို အလယ်အလတ်အန္တရာယ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အုပ်စု 3 ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) များ၏ ရောဂါခန့်မှန်းချက်သည် ပိုဆိုးသည်။
• ကင်ဆာပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ- ဦးနှောက် သို့မဟုတ် ကျောရိုး၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma)သည် ကုသရန် ခက်ခဲသည်။ ဒေသတွင်း ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) (ပျံ့နှံ့မသွားသော ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma)) သည် ရောဂါခန့်မှန်းချက် ပိုမိုကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
• ခွဲစိတ်ကုသမှုသည် အကျိတ်ကို လုံးဝဖယ်ရှားနိုင်ပါက- (စုစုပေါင်း ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်း) ခွဲစိတ်ကုသမှုပြီးနောက် မြင်တွေ့နိုင်သော အကျိတ်မရှိတော့သော ကလေးများသည် ပျောက်ကင်းနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
• ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် အသက်အရွယ်- ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) ရောဂါခန့်မှန်းချက်အပေါ် အသက်အရွယ်၏ လွှမ်းမိုးမှုသည် ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) မျိုးစုငယ်နှင့် အခြားလက္ခဏာများပေါ်တွင် မူတည်သည်။ သို့ရာတွင် နို့စို့ကလေးများနှင့် အသက် 3 နှစ် အောက် ကလေးငယ်များတွင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးကို သုံးလေ့မရှိပါ။
• ကင်ဆာသည် အသစ်ဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားပါက- ထပ်တလဲလဲဖြစ်ပွားနေသော ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) သည် ပိုဆိုးသောရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) အမျိုးအစားများနှင့် ရောဂါခန့်မှန်းချက်

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) ရှိသူများအတွက် ပံ့ပိုးမှု

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) မှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် ကုသမှုနှင့်ဆက်စပ်သော ပြဿနာအမျိုးမျိုးရှိနိုင်သည်။ ဆက်လက်၍ နောက်ဆက်တွဲ စောင့်ရှောက်မှု၊ ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် ပုံမှန် MRI စကင်န်များသည် ကုသမှုပြီးနောက် လူနာများကို စောင့်ကြည့်နိုင်သည်။ 

စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းကို အစောပိုင်းရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း (ကင်ဆာပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း) နှင့် ကုသမှု၏ ရေရှည်နှင့် နှောင်းပိုင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို အာရုံစိုက်သင့်သည်။ စောင့်ရှောက်မှုတ္ငင် သင့်တော်သည့် ပြန်လည် ထူထောင်ရေးနှင့် အာရုံကြောပိုင်းဆိုင်ရာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများ ပါဝင်သင့်ပါသည်။ သင့်ကလေးအတွက် အကောင်းဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်ရန် သင့်ကလေး၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့က ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) ကုသမှု၏ နောက်ပိုင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုများ

ကလေးဘဝ ကင်ဆာရောဂါမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် ရေရှည် နောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ခံယူသင့်သည်။ ကုသမှုအချို့သည် နောက်ပိုင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကုသမှုပြီးဆုံးပြီးနောက် လပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများဖြစ်သည်။ 

မူလ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုများနှင့် ရောဂါ ရှာဖွေခြင်းကို အရေးကြီးပါသည်။ သင့်ကလေးသည် ကုသမှုပြီးဆုံးပြီးနောက်  အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ စောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်ကို ရယူသင့်သည်။ ၎င်းတွင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ၊ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေအချက်များနှင့် ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေမည့်နည်းလမ်းများဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ ပါဝင်သည်။

ကင်ဆာရောဂါမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသူများသည် ဤအစီအစဉ်ကို ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေးသူများနှင့် မျှဝေသင့်သည်။

ယေဘုယျကျန်းမာရေးနှင့် ရောဂါကာကွယ်မှုအတွက် ကင်ဆာရောဂါမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသူများသည် ၎င်းတို့၏ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ရန် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာများအပါအဝင် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အလေ့အထများကို လက်ခံကျင့်သုံးသင့်သည်။

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) ရောဂါမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသူများသည် ၎င်းတို့၏ ကုသမှုများပေါ် မူတည်၍ နောက်ပိုင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုများ၏ အန္တရာယ်ပိုများသည်။

အဆိုပါပြဿနာများမှာ−

• သင်ယူမှုနှင့် မှတ်ဉာဏ် ပြဿနာများ
• အကြားအာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်း
• မျိုးအောင်မှု ပြဿနာများ
• အင်ဒိုခရိုင်း ဟော်မုန်းစနစ် လုပ်ဆောင်ချက် ပြောင်းလဲမှုများ
• နှလုံးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
• အဆုတ် ပြဿနာများ
• ဆင့်ပွားကင်ဆာများ

ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) အတွက် ကုသမှုခံယူထားသော ကလေးများသည် ကျောင်း၊ အလုပ်နှင့် ဆက်ဆံရေးကဲ့သို့သော နေ့စဉ်ဘဝနယ်ပယ်များတွင် အနာဂတ် ပြဿနာများ ရှိနိုင်သည်။ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ကာယလုပ်ဆောင်မှုအပိုင်းတွင် အားနည်းသွားတတ်သည်။ 

သင်၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• ကျွန်ုပ်ရဲ့ကလေးမှာ ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) အမျိုးအစား သို့မဟုတ် မျိုးကွဲ ဘယ်လိုရှိနေသလဲ။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အကျိတ် အမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး သူ့၏ ရောဂါခန့်မှန်းချက်က ဘယ်လိုရှိသလဲ။
• ဦးနှောက်ကင်ဆာရောဂါ (medulloblastoma) အတွက် ကုသမှုရွေးချယ်စရာတွေက ဘာတွေလဲ။
• ကုသမှုတစ်မျိုးချင်းစီ၏ ဖြစ်နိုင်သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများသည် အဘယ်နည်း။
• နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို စီမံခန့်ခွဲရန် မည်သည့်အရာများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သနည်း။
• ကုသမှုက ကျောင်းနှင့် အခြား နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်များကို ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိမလဲ။
• ကျွန်ုပ်ကလေးအတွက် မည်သည့် နောက်ထပ် စောင့်ရှောက်မှုများ လိုအပ်မလဲ။

ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ