တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle Cell Kidney Disease)

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle Cell Kidney Disease) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle Cell Kidney Disease) ဆိုသည်မှာ တံစဉ်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော သွေးနီဥများသည် ကျောက်ကပ်အတွင်းနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ သွေးကြောထဲတွင် သွေးနှင့် အောက်ဆီဂျင်စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့ထားသည့် ကျောက်ကပ်ပြဿနာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ သင့်ကလေး၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ဤရောဂါကို တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (sickle cell nephropathy၊ SCN) သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ရောဂါဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။  ဤအခြေအနေသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ခံစားနေရသည့် လူတစ်ချို့တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

ကျောက်ကပ်ပြဿနာများသည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို ရုတ်တရက် ကျောက်ကပ် ဒဏ်ရာရခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။ 

တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ၎င်းကို နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ (chronic kidney disease) ဟု ခေါ်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါသည် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ခံစားနေရသူများသည် ဘဝ၏ နောက်ပိုင်းတွင် နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်လာနိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။

ကျောက်ကပ်သည် မည်သို့အလုပ်လုပ်သနည်း

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (sickle cell kidney disease) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ

ကျောက်ကပ်ပြဿနာများ၏ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• ဘေးဘက်၊ နောက်ကျော သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက် (ဝမ်းဗိုက်) တွင် နာကျင်ခြင်း- သင့်ကလေးသည် ကျောက်ကပ်ရှိသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် နာကျင်မှုရှိနိုင်ပါသည်။ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ခံစားနေရသူများသည် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများတွင် အောက်ဆီဂျင်လုံလောက်စွာမရရှိပါက နာကျင်ကိုက်ခဲမှုများကို ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို နာကျင်မှုဖြစ်စဉ်ဟု ခေါ်ပါသည်။
• ဆီးထဲတွင် ရေပမာဏ များလွန်းခြင်း- ပုံမှန်ဆီးထဲတွင် အညစ်အကြေးပမာဏသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ပါဝင်ပါသည်။ ဆီးတွင် ပုံမှန်ထက် အညစ်အကြေးနည်း၍ ရေအများစုပါဝင်ခြင်းသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (sickle cell kidney disease) ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း- သင့်ကလေး၏ ဆီးအရောင်သည် သွေးရောင်၊ အညိုရောင် သို့မဟုတ် လက်ဖက်ရည်အရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေနိုင်ပါသည်။ သို့မဟုတ် သွေးသည် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းမသုံးပါက မမြင်နိုင်လောက်အောင် သေးငယ်လွန်းနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• သွေးတိုးခြင်း- သင့်ကလေးသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ရှိပါက ၎င်းတို့သည် အများအားဖြင့် သွေးပေါင်ချိန်ကျလေ့ရှိပါသည်။ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) သည် သွေးပေါင်ချိန် တိုးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ကျောက်ကပ်များသည် သွေးပေါင်ချိန်ကို မြင့်တက်စေသည့် သို့မဟုတ် လျော့ကျစေသည့် ဓာတုပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ 
• ဆီးထဲတွင် ပရိုတင်းဓာတ်ပါခြင်း- ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးထဲမှ ပရိုတင်းဓာတ်ကို ကျောက်ကပ်မှတစ်ဆင့် မစွန့်ထုတ်ပါ။ ဆီးထဲတွင် ပရိုတင်းဓာတ် အများအပြားပါဝင်ခြင်းသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) ၏ ရောဂါလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) ဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းအရင်းများ

ပုံမှန်သွေးနီဥဆဲလ်များသည် လုံးဝိုင်း၍ ပျော့ပြောင်းပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ သွေးကြောများထဲတွင် အလွယ်တကူ စီးဆင်းကြပါသည်။ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ရှိသည့် လူနာများတွင် မာကျောသော၊ စေးကပ်ကပ်ဖြစ်သောနှင့် ငှက်ပျောသီးပုံသဏ္ဍာန် (တံစဉ်ပုံသဏ္ဍာန်) ရှိသော သွေးနီဥဆဲလ်များရှိပါသည်။

တံစဉ်ပုံသဏ္ဍာန်ဆဲလ်များသည် အချင်းချင်းချိတ်ဆက်၍ စုပုံပြီး သွေးကြောများကို ပိတ်ဆို့စေပါသည်။ ဆဲလ်များသည် အလွန်သေးငယ်သည့် သွေးကြောငယ်များကို ပိတ်ဆို့ပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးနှင့် အောက်ဆီဂျင်ပေးပို့မှုကို နှေးကွေးစေပါသည်။ တံစဉ်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသည့်ဆဲလ်များသည် ပုံမှန်ကျန်းမာသည့်သွေးနီဥဆဲလ်များကဲ့သို့ အောက်ဆီဂျင်ကို သယ်ဆောင်ပေးခြင်းမရှိသည့်အပြင် သွေးထဲတွင်လည်း ကြာရှည်ခံခြင်း မရှိပါ။ 

တံစဉ်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသည့်ဆဲလ်များသည် သွေးစီးဆင်းမှုကို လျော့နည်းစေပြီး ကျောက်ကပ်ရှိ သွေးကြောများကို ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရေတိုနှင့် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) ကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း

ကျောက်ကပ်ပြဿနာများကို စစ်ဆေးရန်အတွက် စစ်ဆေးမှုအမျိုးအစားများစွာကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းတွင် အများအားဖြင့် သင့်ကလေး၏ ဆီးနှင့် သွေးနမူနာကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) သည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသောကြောင့် သင့်ကလေးသည် ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်စစ်ဆေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများအတွက် ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရပါမည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများကို များသောအားဖြင့် အသက် 3 နှစ်မှ 10 နှစ်ကြားတွင် စတင်လေ့ရှိပါသည်။

ကိုယ်ခန္ဓာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုနှင့် ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်း

သင့်ကလေး၏ ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်စေနိုင်သော အချက်များဖြစ်သည့် ဆေးဝါးများ၊ ဆီးချိုရောဂါနှင့် သွေးတိုးခြင်းအကြောင်းကို လေ့လာရန်အတွက် သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် မေးခွန်းများမေးမြန်း၍ စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။  

ဆီးစစ်ဆေးမှုများ (ဆီးစစ်ခြင်း)

သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် အောက်ပါတို့ကို စစ်ဆေးရန်အတွက် ဆီးနမူနာကို ရယူပါမည်-

• ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း ရှိ၊ မရှိ
• အယ်လ်ဗျူမင်- ကျောက်ကပ်များ ပျက်စီးသည့်အခါ ဆီးထဲတွင် တွေ့ရှိရသည့် ပရိုတင်းဓာတ်တစ်မျိုး

သွေးစစ်ဆေးမှုများ 

ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများတွင် ကျောက်ကပ်၏ မတူညီသည့်လုပ်ဆောင်ချက်များကို တိုင်းတာရန်အတွက် သွေးထုတ်ယူခြင်း ပါဝင်ပါသည်-

• သွေးတွင်းရှိ ယူရီးယား နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် (BUN)- ယူရီးယားနိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ကို ခန္ဓာကိုယ်သည် အစားအစာမှ ပရိုတင်းဓာတ်များကို ချေဖျက်သောအခါတွင် ထုတ်လုပ်ပါသည်။ ကျောက်ကပ်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးထဲမှ ယူရီးယားနိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ကို စစ်ထုတ်ပါသည်။ BUN ပမာဏ များခြင်းသည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ 
• သွေးရည်ကြည်တွင်းရှိ ခရီတီနင်းဓာတ်- ကရီအတင်းဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ကြွက်သားများ၏ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ခရီတီနင်းဓာတ်အဆင့်များသည် ကျောက်ကပ်များသည် သွေးထဲမှ အညစ်အကြေးများကို မည်မျှကောင်းမွန်စွာ စစ်ထုတ်နိုင်သည်ကို တိုင်းတာပါသည်။ အကယ်၍ ကျောက်ကပ်များသည် ကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်နိုင်ပါက သင့်ကလေး၏ သွေးထဲတွင် ခရီးအတင်း (creatine) ဓာတ် ပမာဏ မြင့်တက်နိုင်ပါသည်။ 
• အီလက်ထရိုလိုက်ဓာတ် စစ်ဆေးမှုများ- အီလက်ထရိုလိုက်ဓာတ်များသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို အထောက်အကူပြုသည့် သတ္တုဓာတ်များ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဆိုဒီယမ်ဓာတ်၊ ကလိုရိုက်ဓာတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်၊ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်နှင့် ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အီလက်ထရိုလိုက်ဓာတ်ပမာဏ များခြင်း သို့မဟုတ် နည်းခြင်းသည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ 
• Cystatin C- ဤစစ်ဆေးမှုသည် သင့်ကလေး၏ သွေးအတွင်းရှိ cystatin C ပရိုတင်းဓာတ်ပမာဏကို တိုင်းတာပါသည်။ Cystatin C ပမာဏ မြင့်မားနေခြင်းသည် သင့်ကလေး၏ ကျောက်ကပ်များ ကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်နိုင်ကြောင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
• ဆံခြည်မျှင်သွေးကြောများ၏ စစ်ထုတ်မှုနှုန်း (Glomerular filtration rate၊ GFR)- GFR သည် ကျောက်ကပ်မှ အညစ်အကြေးများ၊ အဆိပ်အတောက်များနှင့် အရည်များကို ဖယ်ရှားရန် သွေးကို မည်မျှကောင်းစွာစစ်ထုတ်နိုင်ကြောင်းကို တိုင်းတာပါသည်။ GFR နည်းခြင်းသည် သင့်ကလေး၏ ကျောက်ကပ်များ ကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်ကြောင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ 

ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ

သင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် အာထရာဆောင်း၊ ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန် (CT) သို့မဟုတ် သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI) ကဲ့သို့သော ကျောက်ကပ်ကို ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဤစကင်န်စစ်ဆေးမှုများသည် ကျောက်ကပ်သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးမှုတို့ကို ပြသနိုင်ပါသည်။ 

အခြားစစ်ဆေးမှုများ

• လှုပ်ရှားမှု သွေးပေါင်ချိန် စစ်ဆေးစောင့်ကြည့်ခြင်း- သင့်ကလေးတွင် သွေးပေါင်ချိန်မြင့်တက်နေပါက နှလုံးခုန်နှုန်းနဲ့ သွေးပေါင်ချိန်ကို 24 နာရီကြာ တိုင်းတာပေးသည့် ကိရိယာကို ဝတ်ဆင်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
• ကျောက်ကပ်တစ်ရှူးအသားစယူ၍ စစ်ဆေးခြင်း- ရှားပါးသည့်ကိစ္စများတွင်၊ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် ကြည့်ရှုရန်အတွက် ကျောက်ကပ်တစ်ရှူးနမူနာအနည်းငယ်ကိုယူရန် တစ်ရှူးစစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ 

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) ကို ကုသခြင်း

ကျောက်ကပ်ပြဿနာများကို ကုသခြင်းသည် သင့်ကလေး၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၌ ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်ကဲ့သို့သော အထူးကုဆရာဝန်များ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန်သည် ကျောက်ကပ်ရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတွင် အထူးပြုဆောင်ရွက်သော ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်ဆိုသည်မှာ ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်၍ ကုသပေးသည့် ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ 

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) အတွက် အထွေထွေကုသမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• ဟိုက်ဒရောက်စီယူရီးယား (hydroxyurea) ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ကို စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် နှေးကွေးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
• သွေးပေါင်ထိန်းဆေးများသည် ဆီးထဲတွင် ပရိုတင်းပါဝင်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး သွေးပေါင်ချိန်ကို လျော့ကျစေနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းကို ခံစားနေရသူများသည် ကျောက်ကပ်ဆေးကြောခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်အစားထိုးကုသခြင်းတို့ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ 

• ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ စက်တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ သွေးထဲမှ အညစ်အကြေးများနှင့် အရည်များနှင့် အရည်များကို စစ်ထုတ်သည့် ကျောက်ကပ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်ပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ 
• ကျောက်ကပ်အစားထိုးကုသမှုဆိုသည်မှာ လူနာ၏ ပျက်စီးနေသော ကျောက်ကပ်ကို အလှူရှင်ထံမှ ကျန်းမာသည့် ကျောက်ကပ်တစ်ခုဖြင့် အစားထိုးသည့် ခွဲစိတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) ၏ ရောဂါကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သည့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Sickle cell kidney disease) သည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ခံစားနေရသူများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် ၎င်းသည် ရောဂါကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် မကောင်း၍ သက်တမ်းတိုတောင်းခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ 

ပြဿနာများကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆေးကုသမှုချိန်းဆိုမှုအားလုံးကို လိုက်နာပြသပြီး သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ။

သင်သည် အောက်ပါလက္ခဏာများကို သတိပြုမိပါက ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူပါ-

• ဖျားခြင်း
• ရင်ဘတ်၊ ဘေးဘက်၊ ဝမ်းဗိုက် သို့မဟုတ် နောက်ကျောတွင် နာကျင်ခြင်း  
• အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း 
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း
• ဆီးသွားသည့်အခါ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးပါခြင်း
• ပုံမှန်ထက် ဆီးသွားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးလုံးဝမသွားခြင်း

မေးခွန်းများ သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှု တစ်စုံတစ်ရာရှိပါက သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် အမြဲတိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ 

မိသားစုများအတွက် အကြံပြုချက်များ

သင့်ကလေးတွင် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) ရှိပါက ၎င်းတို့ ဘဝတွင် ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပုံမှန် ဆေးကုသမှု ခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်။ 

ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် သင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့်အချို့မှာ-

• သင့်ကလေး၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများအကြောင်းကို သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
• သင့်ကလေးကို သွေးပေါင်ချိန်စစ်ဆေးရန်နှင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ပုံမှန်စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ကြောင်း သေချာပါစေ။ 
• သင့်ကလေး၏ စစ်ဆေးမှုရလဒ်များကို အမြဲခြေရာခံစစ်ဆေး၍ ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများအတွက် ပုံမှန်အဖြေအတိုင်းအတာများကို သိရှိထားပါ။
• သင့်ကလေးသည် အထူးသဖြင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများ သို့မဟုတ် ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင် အရည် အလုံအလောက်သောက်ကြောင်းကို သေချာအောင် ပြုလုပ်ပါ။
• အထူးသဖြင့် သင့်ကလေးသည် ဆေးအသစ်တစ်ခုခုမသောက်မီ၊ သင့်ကလေး၏ ဆေးဝါးများ၊ ဗီတာမင်များနှင့် ဖြည့်စွက်စာများအကြောင်းကို သင့်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ အချို့ဆေးဝါးများသည် အထူးသဖြင့် မကြာခဏအသုံးပြုသည့်အခါတွင် သို့မဟုတ် အခြားဆေးဝါးများနှင့် ပေါင်း၍သောက်သည့်အခါတွင် ကျောက်ကပ်ကို ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။ 
• အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများရှိပါက သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သို့ ချက်ချင်းဆက်သွယ်ပါ။ ရောဂါလက္ခဏများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်- 
• ဖျားခြင်း
• ဝမ်းဗိုက် သို့မဟုတ် နောက်ကျော နာကျင်ခြင်း
• ဆီးသွားသည့်အခါ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပူခြင်း
• ပုံမှန်ထက် ဆီးပိုသွားခြင်း
• ဆီးအရမ်းသွားခြင်စိတ် ခံစားမိခြင်း
• စတီးရွိုက်မဟုတ်သော ရောင်ရမ်းနာကျင်မှုသက်သာဆေးများ (non-steroidal anti-inflammatory drugs, NSAIDs) ကို အသုံးမပြုမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ ၎င်းဆေးများတွင် အက်စပရင် (aspirin)၊ အိုင်ဗျူပရိုဖန် (ibuprofen) နှင့် နာပရိုဇင် (naproxen) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ သင့်ကလေးတွင် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ထားသည့် ရောဂါလက္ခဏာများရှိနေပြီးဖြစ်ပါက ၎င်းတို့သည် ကျောက်ကပ်ကို ပျက်စီးစေနိုင်‌သောကြောင့် ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် အထူးသဖြင့် ပမာဏများများသောက်သည့်အခါ၊ မကြာခဏသောက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် အခြားဆေးဝါးများနှင့်အတူ သောက်သုံးသည့်အခါတွင် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ 
• ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် အိမ်သာသွားခြင်းအလေ့အထများကို လေ့ကျင့်အားပေးပါ။ ဆီးကို အချိန်အကြာကြီး အောင့်ထားခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးကုန်အောင်မသွားခြင်းသည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ 
• ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် အလေ့အထများကို လေ့ကျင့်အားပေးပါ။ သင့်ကလေးသည် လုံလောက်သည့် ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ပြီး အသက်အရွယ်နှင့် သင့်လျော်သည့် ကျန်းမာသောကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သေချာအောင် ပြုလုပ်ပါ။ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် အစားအစာများစားပြီး ကဖိန်းဓာတ်စားသုံးမှုကို ကန့်သတ်ပါ။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• သင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပါ။  

သင်၏ ကုသရေးအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ 

• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ (Sickle cell disease) သည် သူတို့၏ ကျောက်ကပ်ပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို မည်သို့အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိစေသနည်း။ 
• ကျွန်ုပ်ကလေးတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် တခြားအချက်များ ရှိပါသလား။
• ကျွန်ုပ်သည် ကျောက်ကပ်ပြဿနာများ၏ မည်သည့် ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို သတိထားသင့်ပါသနည်း။ 
• ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် မည်သည့်စစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်မှုများကို လိုအပ်ပါသနည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ ကျောက်ကပ်ပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် မည်သို့တို့ပြုလုပ်နိုင်သနည်း။
• ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် မည်သည့်ဆေးဝါးများကို ရှောင်ရှားသင့်ပါသနည်း။
• ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် မည်သည့်အစားအသောက်ပြောင်းလဲမှုများ လိုအပ်ပါသနည်း။ ကျွန်ုပ်ကလေး၏ အရည်သောက်သုံးမှုကို စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသလား။ 

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ