Przejdź do głównej zawartości

Choroba nerek w przebiegu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej

Czym jest choroba nerek związana z niedokrwistością sierpowatokrwinkową?

Choroba nerek związana z niedokrwistością sierpowatokrwinkową to rodzaj schorzenia nerek, w którym czerwone krwinki w kształcie sierpa blokują przepływ krwi i tlenu w nerkach i wokół nich. Zespół opieki nad dzieckiem może nazywać tę chorobę nefropatią sierpowatokrwinkową (SCN) lub chorobą nerek.  Schorzenie to może wystąpić u niektórych osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.

Problemy z nerkami mogą pojawić się nagle. Jest to tzw. ostre uszkodzenie nerek

Czasami choroba nerek rozwija się powoli w miarę upływu czasu. Jest to tzw. przewlekła choroba nerek. W ciężkich przypadkach choroba nerek może prowadzić do niewydolności nerek. Osoby cierpiące na niedokrwistość sierpowatokrwinkową są bardziej narażone na przewlekłą chorobę nerek w późniejszym życiu.

Jak działają nerki

Nerki to dwa narządy położone poniżej klatki piersiowej, po obu stronach kręgosłupa. Mają kształt fasoli i są wielkości pięści. Można spotkać się z terminami „nerkowy”, „nefro-” lub „nefron”, które odnoszą się do nerek.

Nerki filtrują krew. Krew przepływa do nerek przez tętnicę nerkową. Jest ona filtrowana przez wiele drobnych naczyń krwionośnych. Przefiltrowana krew opuszcza nerkę przez żyłę nerkową. 

Nerki usuwają z krwi produkty przemiany materii i nadmiar płynów, tworząc mocz. Mocz przepływa z nerek przez dwa przewody, zwane moczowodami, które odprowadzają go do pęcherza moczowego. Mocz jest magazynowany w pęcherzu moczowym i wydalany z organizmu przez cewkę moczową. Nerki, moczowody i pęcherz moczowy stanowią część układu zwanego drogami moczowymi.

ilustracja nerek i naczyń krwionośnych

Czerwone krwinki w kształcie sierpa mogą zmniejszać przepływ krwi i tlenu w nerkach i wokół nich, co prowadzi do uszkodzenia nerek i pogorszenia ich funkcji.

Nerki pomagają:

  • regulować poziom płynów w organizmie;
  • usuwać produkty przemiany materii z krwi;
  • równoważyć poziom soli, potasu i innych substancji chemicznych;
  • wytwarzać hormony, które kontrolują ciśnienie krwi i tworzenie czerwonych krwinek.

Objawy choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Objawy problemów z nerkami mogą obejmować:

  • Ból w boku, plecach lub brzuchu: Twoje dziecko może odczuwać ból po bokach ciała, w miejscu, gdzie znajdują się nerki. Osoby cierpiące na niedokrwistość sierpowatokrwinkową mogą odczuwać ból, gdy niektóre części ciała nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu. Jest to znane jako epizod bólu.
  • Mocz zawierający zbyt dużo wody: Prawidłowy mocz zawiera pewną ilość produktów przemiany materii. Mocz składający się głównie z wody, zawierający mniej niż zwykle produktów przemiany materii, może być objawem choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.
  • Obecność krwi w moczu: Mocz dziecka może mieć krwawy, brązowy lub herbaciany kolor. Krew może być zbyt mała, aby można ją było dostrzec bez użycia mikroskopu.
  • Wysokie ciśnienie krwi: Jeśli Twoje dziecko cierpi na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, zazwyczaj będzie mieć niskie ciśnienie krwi. Choroba nerek spowodowana niedokrwistością sierpowatokrwinkową może powodować wysokie ciśnienie krwi. Wynika to z faktu, że nerki wytwarzają substancje chemiczne, które mogą podwyższać lub obniżać ciśnienie krwi. 
  • Białko w moczu: Białko nie opuszcza normalnie krwi przez nerki. Duża ilość białka w moczu jest objawem choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.

Przyczyny choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Prawidłowe czerwone krwinki są okrągłe i elastyczne. Łatwo przepływają przez naczynia krwionośne organizmu. Osoby cierpiące na niedokrwistość sierpowatokrwinkową mają czerwone krwinki, które są twarde, lepkie i mają kształt banana (sierpa).

Krwinki sierpowate zlepiają się i zatykają naczynia krwionośne. Krwinki te blokują drobne naczynia krwionośne i spowalniają dostarczanie krwi i tlenu do narządów ciała. Komórki sierpowate nie przenoszą tlenu tak dobrze jak zdrowe czerwone krwinki i nie utrzymują się w krwi tak długo jak normalne czerwone krwinki. 

Komórki sierpowate mogą zmniejszać przepływ krwi i powodować uszkodzenia naczyń krwionośnych w nerkach. Może to powodować krótkotrwałe i długotrwałe problemy z nerkami.

Diagnoza choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Do sprawdzania problemów z nerkami stosuje się kilka rodzajów badań. Często obejmują one badanie próbki moczu i krwi dziecka. Ponieważ niedokrwistość sierpowatokrwinkowa zwiększa ryzyko wystąpienia problemów z nerkami, w ramach regularnych badań kontrolnych dziecko będzie poddawane rutynowym badaniom przesiewowym w kierunku problemów z nerkami. Te badania przesiewowe zazwyczaj rozpoczynają się między 3. a 10. rokiem życia.

Badanie fizykalne i wywiad lekarski;

Zespół opiekujący się dzieckiem zada pytania i przeprowadzi badania, aby poznać czynniki ryzyka chorób nerek u dziecka, takie jak leki, cukrzyca i wysokie ciśnienie krwi.  

Badania moczu (analiza moczu)

Wasz lekarz pobierze próbkę moczu w celu zbadania:

  • Obecność krwi w moczu
  • Albumina: białko występujące w moczu w przypadku uszkodzenia nerek

Badania krwi 

Badania laboratoryjne obejmują pobranie krwi w celu zmierzenia różnych aspektów czynności nerek, takich jak:

  • Azot mocznikowy we krwi (BUN): Azot mocznikowy powstaje w wyniku rozkładu białek pochodzących z pożywienia. Nerki normalnie filtrują azot mocznikowy z krwi. Wysoki poziom BUN może sygnalizować problem z nerkami. 
  • Kreatynina w surowicy: Kreatynina jest produktem przemiany materii wytwarzanym przez mięśnie organizmu. Poziom kreatyniny pozwala ocenić, jak dobrze nerki filtrują produkty przemiany materii z krwi. Jeśli nerki nie funkcjonują prawidłowo, poziom kreatyniny we krwi dziecka może być podwyższony. 
  • Badania elektrolitów: Elektrolity to minerały, które wspomagają funkcjonowanie organizmu. Należą do nich sód, chlorek, magnez, potas i wapń. Wysoki lub niski poziom elektrolitów może być oznaką problemów z nerkami. 
  • Cystatyna C: Badanie to mierzy poziom białka cystatyny C we krwi dziecka. Wysoki poziom cystatyny C może oznaczać, że nerki dziecka nie funkcjonują prawidłowo.
  • Współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR): GFR mierzy, jak dobrze nerki filtrują krew w celu usunięcia produktów przemiany materii, toksyn i płynów. Niski GFR może oznaczać, że nerki dziecka nie funkcjonują prawidłowo. 

Badania obrazowe

Zespół opiekujący się dzieckiem może również zastosować badania obrazowe nerek, takie jak USG, tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI). Badania te mogą wykazać zmniejszony przepływ krwi lub uszkodzenie nerek. 

Inne badania

  • Ambulatoryjne monitorowanie ciśnienia krwi: Jeśli Twoje dziecko ma wysokie ciśnienie krwi, może być konieczne noszenie urządzenia mierzącego tętno i ciśnienie krwi przez 24 godziny.
  • Biopsja nerki: W rzadkich przypadkach może zostać wykonana biopsja w celu pobrania niewielkiej próbki tkanki nerkowej do badania pod mikroskopem. 

Leczenie choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Leczenie problemów z nerkami zależy od potrzeb medycznych dziecka. W niektórych przypadkach w skład zespołu opiekuńczego mogą wchodzić specjaliści, tacy jak nefrolog lub urolog. Nefrolog to lekarz specjalizujący się w diagnostyce i leczeniu chorób nerek. Urolog to lekarz, który diagnozuje i leczy schorzenia układu moczowego. 

Ogólne metody leczenia choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową:

  • Leki takie jak hydroksymocznik mogą pomóc w leczeniu niedokrwistości sierpowatej oraz zapobiegać lub spowalniać uszkodzenia nerek.
  • Leki na nadciśnienie mogą zmniejszyć utratę białka z moczem i obniżyć ciśnienie krwi.

Osoby z ciężką chorobą nerek lub niewydolnością nerek mogą wymagać dializ lub przeszczepu nerki. 

  • Dializa to zabieg, w którym za pomocą urządzenia zastępuje się pracę nerek, filtrując odpady i płyny z krwi. 
  • Przeszczep nerki to operacja polegająca na zastąpieniu uszkodzonej nerki pacjenta zdrową nerką od dawcy.

Rokowanie w przypadku choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Choroba nerek związana z niedokrwistością sierpowatokrwinkową może wpływać na zdrowie i jakość życia osób cierpiących na niedokrwistość sierpowatokrwinkową. W niektórych przypadkach może to skutkować gorszym rokowaniem i skróceniem życia. 

Aby zapobiec problemom, należy zgłaszać się na wszystkie wizyty lekarskie i postępować zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem.

Należy natychmiast zasięgnąć porady lekarza w przypadku zauważenia następujących objawów:

  • gorączka;
  • ból w klatce piersiowej, boku, brzuchu lub plecach;  
  • problemy z oddychaniem; 
  • splątanie lub utrata przytomności;
  • ból lub krwawienie podczas oddawania moczu;
  • oddawanie moczu rzadziej niż zwykle lub brak oddawania moczu;

Wszelkie pytania lub wątpliwości należy zawsze omówić z zespołem opiekującym się dzieckiem. 

Wskazówki dla rodzin

Jeśli Twoje dziecko cierpi na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, ważne jest, aby przez całe życie regularnie korzystało z opieki medycznej dostosowanej do jego potrzeb zdrowotnych. 

Oto kilka kroków, które możesz podjąć, aby chronić zdrowie nerek:

  • Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat ryzyka wystąpienia problemów z nerkami u Twojego dziecka.
  • Upewnij się, że Twoje dziecko regularnie przechodzi badania w celu sprawdzenia ciśnienia krwi i monitorowania czynności nerek. 
  • Śledź wyniki badań swojego dziecka i zapoznaj się z prawidłowymi zakresami wyników badań laboratoryjnych.
  • Upewnij się, że Twoje dziecko pije wystarczającą ilość płynów, zwłaszcza podczas aktywności fizycznej lub upałów.
  • Porozmawiaj z lekarzem na temat leków, witamin i suplementów przyjmowanych przez dziecko, zwłaszcza przed rozpoczęciem stosowania nowych preparatów. Niektóre leki mogą powodować uszkodzenie nerek, zwłaszcza gdy są stosowane często lub w połączeniu z innymi lekami. 
  • W przypadku wystąpienia u dziecka objawów zakażenia nerek lub dróg moczowych należy natychmiast skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem. Objawy mogą obejmować: 
  • Gorączka;
  • Ból brzucha lub pleców;
  • Ból lub pieczenie podczas oddawania moczu;
  • Oddawanie moczu częściej niż zwykle;
  • Poczucie pilnej potrzeby oddania moczu.
  • Przed zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) należy skonsultować się z lekarzem. Leki te obejmują aspirynę, ibuprofen i naproksen. Mogą one powodować uszkodzenie nerek i należy ich unikać, jeśli dziecko ma już objawy uszkodzenia nerek. Dotyczy to zwłaszcza dużych dawek, częstego stosowania lub przyjmowania wraz z innymi lekami. 
  • Zachęcaj dziecko do zdrowych nawyków związanych z korzystaniem z toalety. Zbyt długie wstrzymywanie moczu lub nieopróżnianie pęcherza może powodować problemy z nerkami. 
  • Promuj zdrowe nawyki. Upewnij się, że Twoje dziecko ma wystarczającą ilość ruchu i utrzymuje zdrową wagę odpowiednią dla swojego wieku. Należy stosować zdrową dietę i ograniczyć spożycie kofeiny. Należy unikać palenia tytoniu i spożywania alkoholu.
  • Szczep dziecko zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem.  

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem 

  • W jaki sposób niedokrwistość sierpowatokrwinkowa mojego dziecka wpływa na ryzyko wystąpienia problemów z nerkami? 
  • Czy moje dziecko ma inne czynniki ryzyka chorób nerek?
  • Na jakie objawy problemów z nerkami powinienem/powinnam zwracać uwagę? 
  • Jakie badania lub kontrole/obserwacje są potrzebne mojemu dziecku?
  • Co mogę zrobić, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia problemów z nerkami u mojego dziecka?
  • Jakich leków moje dziecko powinno unikać?
  • Jakie zmiany w diecie są konieczne w przypadku mojego dziecka? Czy muszę monitorować spożycie płynów przez moje dziecko? 

Najważniejsze informacje na temat choroby nerek związanej z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

  • Choroba nerek związana z niedokrwistością sierpowatokrwinkową lub nefropatia sierpowatokrwinkowa to powikłanie niedokrwistości sierpowatokrwinkowej, w którym czerwone krwinki w kształcie sierpa upośledzają czynność nerek i z czasem powodują ich uszkodzenie.  
  • Objawy mogą obejmować obecność białka w moczu (białkomocz), krew w moczu (krwiomocz), wysokie ciśnienie krwi i upośledzenie funkcji nerek.
  • Zespół opiekujący się dzieckiem może sprawdzić, czy nie ma problemów z nerkami, robiąc badania laboratoryjne i obrazowe.
  • Ważne jest, aby dziecko było pod stałą obserwacją, aby wcześnie wykryć problemy z nerkami.
  • Zawsze postępuj zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem, aby pomóc w leczeniu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej u dziecka i zapobiegać powikłaniom. 


Data aktualizacji: październik 2024 r.

Powiązane treści