အဓိကအကြောင်းအရာ skip

St. Jude ၏ ဝဘ်ဆိုက်များ

ကျွန်ုပ်တို့၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး သုတေသန၊ ကမ္ဘာ့-အဆင့်မှီ လူနာ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများနှင့် နောက်ထပ်အရာများကို ရှာဖွေစူးစမ်းပါ။

St. Jude Children’s Research Hospital ပင်မစာမျက်နှာ


ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင်ရှိသည့် စိတ်ကျရောဂါ

စိတ်ကျရောဂါဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

စိတ်ကျရောဂါသည် အဖြစ်အများဆုံး စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုပါသည်-

  • ဆေးလက်တွေ့ဆိုင်ရာ စိတ်ကျရောဂါ
  • အလွန်အကျူး စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း
  • အလွန် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း

စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် စိတ်ကျရောဂါသည် အပျိုဖော်ဝင်ပြီးနောက်တွင် ဖြစ်နိုင်ခြေပိုများပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါ၏ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ကျရှုံးခြင်း သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်းနှင့်၊ ဝါသနာများ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် စိတ်ဝင်စားမှု ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သောရောဂါဝေဒနာကို ခံစားနေရသူတစ်ဦးတွင် ရံဖန်ရံခါ စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများကို ခံစားရလေ့ရှိပါသည်။ သို့သော်လည်း စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပိုပြင်းထန်၍ ပိုကြာရှည်ကာ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိခိုက်စေပါသည်။

ဆေးလက်တွေ့ဆိုင်ရာ စိတ်ကျရောဂါသည် အမှန်တကယ် နာမကျန်းဖြစ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် ဤရောဂါရှိပါက အထူးကုသမှု လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် ကုထုံး သို့မဟုတ် စိတ်ကျရောဂါကုဆေး ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါသည် အဖြစ်အများဆုံး စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါသည် အဖြစ်အများဆုံး စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များရှိ စိတ်ကျရောဂါ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ

သင်သည် ပြင်းထန်သည့်ရောဂါတစ်ခုကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရသည့်အခါတွင် ရံဖန်ရံခါ ဝမ်းနည်းခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းဆိုင်ရာ အတွေးများ သို့မဟုတ် ခံစားချက်များကို ခံစားရခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လူနာတချို့သည် ပိုမိုပြင်းထန်၍ ပိုကြာရှည်သည့် ရောဂါလက္ခဏာများ ရှိနိုင်ပါသည်။ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာရှိပြီး ပူပင်သောကကို ဖြစ်စေပါသည်။ ၎င်းတို့သည် နေ့စဉ်ဘဝ လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင်လည်း ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များရှိ စိတ်ကျရောဂါ၏ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

  • အချိန်အများစုတွင် ကျရှုံးခြင်း၊ စိတ်မပါခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လွယ်ခြင်းတို့ကို ခံစားရခြင်း
  • ဝါသနာများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှု မရှိခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ပျော်ရွှင်မှု မရှိခြင်း
  • အလွယ်တကူ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခြင်း၊ စိတ်ညစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်မရှည်ဖြစ်ခြင်း
  • တန်ဖိုးမရှိ၊ မျှော်လင့်ချက်မရှိ သို့မဟုတ် အပြစ်ရှိသည်ဟု ခံစားရခြင်းများ
  • မိတ်ဆွေများနှင့် မိသားစုနှင့် ခပ်ခွာခွာနေခြင်း
  • အိပ်မပျော်ခြင်း
  • စဉ်းစားရာတွင် သို့မဟုတ် အာရုံစူးစိုက်ရာတွင် အခက်အခဲရှိခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မချနိုင်ခြင်း
  • ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ အငြိမ်မနေနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် စကားပြောဆိုခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများတွင် နှေးကွေးခြင်း
  • ခံတွင်းပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားအသောက် ပုံစံပြောင်းခြင်း
  • ပုံမှန်ထက် ပိုမိုအော်ဟစ်ငိုယိုခြင်း
  • ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
  • သေဆုံးရန် သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေရန် အတွေးများရှိခြင်း
ကင်ဆာဝေဒနာကို ခံစားနေရစဉ်အတွင်း ဝမ်းနည်းခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်မပါသည် အတွေးများ သို့မဟုတ် ခံစားမှုများကို ရံဖန်ရံခါဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပါသည်။

ကင်ဆာဝေဒနာကို ခံစားနေရစဉ်အတွင်း ဝမ်းနည်းခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်မပါသည် အတွေးများ သို့မဟုတ် ခံစားမှုများကို ရံဖန်ရံခါဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပါသည်။

ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင်ဖြစ်သည့် စိတ်ကျရောဂါသည် လူကြီးများနှင့် မတူဘဲ ကွဲပြားစွာမြင်တွေ့ရနိုင်ပါသည်။ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များသည် ပိုမို၍ စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ ဒေါသထွက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်လိုခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မအဆင်မပြေမှုများကိုလည်း ပိုမို၍ ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် အန္တရာယ်ရှိသောအပြုအမူများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။

အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများကို ပြသပါက စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကုဆရာဝန်ဆီသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

  • စိတ်ပညာရှင်များ
  • စိတ်ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်များ
  • လူမှုဝန်ထမ်းများ
  • တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသည့် ပညာရှင်များ
  • အခြား စိတ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပံ့ပိုးသူများ

ပြင်းထန်သောရောဂါခံစားနေရသည့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် စိတ်ကျရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အန္တရာယ်

ပြင်းထန်သော နာမကျန်းဖြစ်မှုသည် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်နိုင်သည့် အချက်တစ်ချက်ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် အချက်များ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ရှိခြင်းသည် သင့်ကလေး စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မဆိုလိုပါ။ သို့သော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေအန္တရာယ်များကို သိရှိခြင်းသည် မိသားစုများကို ပိုပြီးသတိထားနိုင်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့အား စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက် အဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည့် အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

  • နာတာရှည် နာမကျန်းခြင်း
  • အစောပိုင်း စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်စဉ်
  • စိတ်ကျရောဂါ သို့မဟုတ် အခြားစိတ်ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းမှုဆိုင်ရာ မိသားစုရာဇဝင်
  • မိသားစု စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ပဋိပက္ခ
  • စိတ်ဖိစီးမှုများသော ဘဝဖြစ်ရပ်များ သို့မဟုတ် အခြေအနေများ
  • ကလေးဘဝအစောပိုင်းကာလတွင် ရရှိသည့် စိတ်ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှု
    • အလွဲသုံးစားပြုမှု
    • လျစ်လျူရှုခြင်း
    • သိသာထင်ရှားသည့် ဆုံးရှုံးမှု
  • ကျောင်းတွင် ပြဿနာများရှိခြင်း
  • အနိုင်ကျင့်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် သင်းကွဲနေခြင်း (တစ်ကိုယ်တည်းနေခြင်း)
  • ဦးနှောက်ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရခြင်း
  • ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း အားနည်းခြင်း
  • ပံ့ပိုးမှုအရင်းအမြစ်များ မရှိခြင်း
  • အခြားစိတ်ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းမှုများ
    • မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲခြင်း
    • စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း‭
    • ADHD
    • သင်ယူမှုဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှုများ

ပြင်းထန်သည့် ရောဂါများခံစားနေရသည့်အခါတွင် အခြားအချက်များသည် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

  • ကုသမှုများနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
  • နာကျင်ခြင်း
  • ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
  • ဆေးဝါးများ
  • ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုများ
  • အစာအာဟာရ မပြည့်ဝခြင်း
  • အိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
  • ဘဝအတွက် အနှောင့်အယှက်များ

သင့်ကလေးသည် အောက်ပါတို့ ကဲ့သို့သော ရေရှည်ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရသည့်အခါ “ပုံမှန်အသစ်” ကို လက်သင့်ခံရာတွင်လည်း ရုန်းကန်ရနိုင်ပါသည်-

  • ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များ
  • ခန္ဓာကိုယ်၏ ပုံရိပ်
  • အထောက်အထား
  • ကျောင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း
  • မျိုးပွားနိုင်စွမ်း
  • ပြောဆိုဆက်ဆံရေးများ
  • တစ်ဦးတည်း ရပ်တည်နိုင်မှု
  • ရှင်သန်နိုင်မှု

ပူပင်သောကနှင့် စိတ်ကျရောဂါ

ပူပင်သောကသည် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည့် အချက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေစဉ်အတွင်းတွင် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများရှိခြင်းသည် လူတစ်ဦးတွင် စိတ်ကျရောဂါရှိနေသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ လူတိုင်းတွင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုဆိုင်ရာ ထူးခြားသည့်အတွေ့အကြုံတစ်ခုစီ ရှိကြပါသည်။ သို့သော်လည်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါကြားတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲပြားချက်အချို့ ရှိပါသည်။

  • ပုံမှန်အားဖြင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ဖြစ်နေစဉ်အတွင်း လူပုဂ္ဂိုလ်သည် အတွေးများနှင့် ခံစားမှုများ အတက်၊ အကျများကို ခံစားရသည်။ စိတ်ကျရောဂါတွင် စိတ်အခြေအနေသည် အချိန်အများစု၌ အဆိုးမြင်သည့်ဘက်တွင် ရှိနေပါသည်။
  • ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ဖြစ်နေစဉ်တွင် လူပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနည်းခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမဲ့ခြင်းဟု ခံစားရမှုများ ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါတွင် မိမိကိုယ်ကို ဝေဖန်ပြစ်တင်ပြီး တန်ဖိုးမဲ့သည်ဟု ခံစားရခြင်းသည် အဖြစ်များသည်။
  • ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေချိန်တွင် လူတစ်ဦးသည် သေခြင်းတရားတွင် ချစ်ရသူနှင့် ပြန်လည်ဆုံစည်းချင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤအတွေးများသည် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေရန် သို့မဟုတ် သေချင်လိုသည့် ဆန္ဒရှိသည့် အတွေးများ သို့မဟုတ် အစီအစဉ်များနှင့် မတူပါ။

ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါတို့ကြားရှိ ခြားနားချက်များအား နားလည်ခြင်းသည် လူနာနှင့် မိသားစု လိုအပ်ချက်များနှင့်အညီ အထောက်အပံ့ အရင်းအမြစ်များကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။

စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း အမျိုးအစားများ

စိတ်ကျန်းမာရေးပညာရှင်တစ်ဦးသည် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ပါသည်။ ကလေးအရွယ် စိတ်ကျရောဂါနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ရောဂါအချို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည်-

  • ကျန်းမာရေး ပြဿနာများနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများအပေါ် တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း
  • ကင်ဆာရောဂါနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပြုစုရေးနှင့် ဆေးကုသမှုရလဒ်များအပေါ် အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်း
  • လူမှုရေး ဆက်နွယ်မှုများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခြင်း
  • ကျောင်း သို့မဟုတ် အလုပ်တွင် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ခက်ခဲနိုင်ပါသည်
  • အာဟာရ၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အခြားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အပြုအမူများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်
  • အရက် သို့မဟုတ် မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှု၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို နာကျင်စေခြင်းကဲ့သို့ အခြားပြဿနာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်ခြင်း
  • မိမိကိုယ်ကို သတ်သေနိုင်ခြေကို တိုးစေခြင်း

စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါသည် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့်အတူ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

ကလေးကင်ဆာဖြစ်နေသည့် အခြေအနေတွင် ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များရှိ စိတ်ကျရောဂါကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ စိတ်ကျရောဂါသည် ကလေး သို့မဟုတ် ဆယ်ကျော်သက်၏ အထွေထွေ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝအရည်အသွေးအပေါ် အနှုတ်သဘောဆောင်သည့် သက်ရောက်မှု ရှိစေရုံမျှမက၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းမရှိသော စိတ်ကျရောဂါသည်  ကုသမှု သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာ စီမံခန့်ခွဲမှုကို လိုက်နာခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများကဲ့သို့သော ကလေး၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစောင့်ရှောက်မှုနှင့် ရလဒ်များ အပေါ်တွင်လည်း သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။

Dr. Kristin Canavera၊ ကလေးစိတ်ပညာရှင်

စိတ်ကျရောဂါ ကုသမှု

စိတ်ရောဂါကုထုံး သို့မဟုတ် စိတ်ကျရောဂါကုသသည့်ဆေးဝါးများသည် စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါအတွက် ကနဦး ကုသမှုများ ဖြစ်ပါသည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီသည် စိတ်ကျရောဂါကုထုံးကို ပုံစံကွဲပြားစွာဖြင့် တုံ့ပြန်ကြပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါသည် သက်သာလာရန်အတွက် အချိန်အနည်းငယ် ကြာနိုင်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု ပံ့ပိုးပေးသူများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

  • စိတ်ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်များ
  • စိတ်ပညာရှင်များ
  • စိတ်ကျန်းမာရေး သူနာပြုများ
  • ကုသရေးဆိုင်ရာ လူမှုဝန်ထမ်းများ
  • တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသည့် ပညာရှင်များ
  • တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသည့် ဘုန်းတော်ကြီးများ
စိတ်ရောဂါကုထုံး သို့မဟုတ် "ပြောဆိုခြင်းကုထုံး" သည် စိတ်ကျရောဂါအတွက် အဓိကကုသမှု ဖြစ်ပါသည်။

စိတ်ရောဂါကုထုံး သို့မဟုတ် "ပြောဆိုခြင်းကုထုံး" သည် စိတ်ကျရောဂါအတွက် အဓိကကုသမှု ဖြစ်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါအတွက် ကုထုံး

စိတ်ရောဂါကုထုံး သို့မဟုတ် "ပြောဆိုခြင်းကုထုံး" သည် စိတ်ကျရောဂါအတွက် အဓိကကုသမှု ဖြစ်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါအတွက် အထိရောက်ဆုံး စိတ်ကုထုံးတစ်ခုသည် သိမြင်မှု-အပြုအမူဆိုင်ရာ ကုထုံး (CBT)ဖြစ်ပါသည်။ CBT သည် လူနာများအား အနုတ်သဘောဆောင်သော အတွေးများနှင့် အပြုအမူများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် အခြေအနေများကို ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် လမ်းနည်းဖြင့် တုံ့ပြန်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

စိတ်ကုထုံးသည် အောက်ပါတို့အတွက် ကျွမ်းကျင်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက်လည်း အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်-

  • ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်
  • ဆက်ဆံရေးများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန်
  • စိတ်ဖိစီးမှုကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရန်

အပန်းပြေစေနိုင်မည့် နည်းစနစ်များ၊ အနုပညာကုထုံး၊ ဂီတကုထုံး နှင့် ကစားခြင်းကုထုံးတို့သည် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ သင့်ကလေးသည် တစ်ဦးချင်းစီ၊ အုပ်စုလိုက် သို့မဟုတ် မိသားစုကုထုံးမှလည်း အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါကုသသည့် ဆေးဝါးများ

ဆရာဝန်သည် စိတ်ကျရောဂါအတွက် ဆေးဝါးများကို ညွှန်းပေးနိုင်ပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါကုသသည့် ဆေးဝါးများသည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းကို ကုသသည့်အခါတွင် အချိန်အတော်ကြာ သက်ရောက်မှု ရှိပါသည်။ အချို့လူနာများသည် ပေါင်းစပ်ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များရှိ စိတ်ကျရောဂါကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဆေးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

  • ဖလူအောက်ဆီတင်း (Fluoxetine) (Prozac®)
  • ဆာထရာလင်း (Sertraline) (Zoloft®)
  • စီတာလိုပရမ် (Citalopram) (Celexa®)
  • အက်စ်စီတာလိုပရမ် (Escitalopram) (Lexapro®)
  • ဗန်လာဖက်ဇင်း (Venlafaxine) (Effexor®)
  • ဒူလိုဆီတင်း (Duloxetine) (Cymbalta®)
  • ဘူပရိုပီယွန် (Bupropion) (Wellbutrin®)

စိတ်ကျရောဂါကုသသည့် ဆေးဝါးများ သောက်သုံးနေသူတိုင်းသည် ဆေးဝါးများ အာနိသင်ရှိကြောင်းကို သေချာစေရန်အတွက် ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် မည်သည့်ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမဆိုကိုလည်း စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။ ရှားပါးသည့် အခြေအနေများတွင် အချို့ဆေးများသည် ရန်လိုသည့်အပြုအမူကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည် သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။

ဆေးဝါးများအတွက် သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို တိကျစွာလိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ။ သင့်ကလေးသည် ညွှန်ကြားထားသည်ထက် ပိုမို၍ မသောက်သုံးသင့်ပါ။ ၎င်းတို့သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်မရှိဘဲ ဆေးသောက်သုံးခြင်းကို မရပ်တန့်သင့်ပါ။

အကယ်၍ စိတ်ကျရောဂါသည် သက်သာလာခြင်း မရှိပါက သင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို သေချာအသိပေးပြောဆိုပါ။

သင့်အား စိတ်ကျရောဂါကုသသည့် ဆေးဝါးများကို ဆေးညွှန်းရေးပေးသည့်အခါ သင့်ဆရာဝန်ကို မေးရမည့် မေးခွန်းများမှာ-

  • စိတ်ကျရောဂါ လက္ခဏာများသည် မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်တိုးတက်သင့်သနည်း။
  • ဤဆေးကိုသောက်နေစဉ်တွင် ကျွန်ုပ်ကလေး မသောက်သင့်သည့် ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ဖြည့်စွက်စာများ ရှိပါသလား။
  • ဖြစ်လေ့ရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ အဘယ်နည်း။
  • ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သည့်ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို အထူးစိုးရိမ်သင့်ပါသနည်း။
  • ကျွန်ုပ်ကလေးသည် ဆေးတစ်ကြိမ် မသောက်မိပါက မည်သို့လုပ်ဆောင်သင့်ပါသနည်း။
  • ကျွန်ုပ်ကလေးသည် ဤဆေးကို မည်မျှကြာအောင် သောက်ရမည်နည်း။

သင့်ကုသမှု အစီအစဉ် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများတွင် ပြောင်းလဲမှု တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ပါက သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့အား အပြည့်အစုံသတင်းပေးပို့ပါ။ ထို့အပြင် သင့်ကလေးကို ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးဝါးများနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများကို လွတ်လပ်စွာ မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ သင်သည် မည်သည့်မေးခွန်းများ သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများမဆိုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

စိတ်ကျရောဂါကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဆေးဝါးများသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ဘေးကင်းလုံခြုံခြင်း မရှိပါ-

  • ညွှန်ကြားထားသည်ထက် ပို၍ မကြာခဏသောက်သုံးခြင်း
  • ညွှန်ကြားထားသည်ထက် ပမာဏပို၍ သောက်သုံးခြင်း
  • သောက်သုံးခြင်းကို မြန်မြန် ရပ်တန့်လိုက်ပါက

ဆေးပမာဏပြောင်းလဲမှုများမပြုလုပ်မီတွင် သင့်ကလေး၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မေးမြန်းပါ။ ထို့အပြင် ဆေးဝါးများကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ သေချာသိမ်းဆည်းပါ။ ၎င်းတို့ကို ကလေးများလက်လှမ်းမမီသည့် နေရာတွင်ထားပါ။

စိတ်ကျရောဂါခံစားနေရသည့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအား မိမိကိုယ်ကို သတ်သေနိုင်ခြေနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုဆိုးဝါးလာခြင်းအတွက် စောင့်ကြည့်သင့်ပါသည်။

သင့်ကလေးသည် စိတ်ကျရောဂါ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စဉ်ဆက်မပြတ် ကုထုံး (therapy) ကို လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

မိဘများနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများအတွက် အကြံပြုချက်များ

  • အတွေးနှင့် စိတ်ခံစားမှုများအကြောင်းကို ပြောပြစေရန် ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များကို ကူညီပါ။ အထောက်အပံ့ ပံ့ပိုးပေးပါ။ သင့်ကလေးပြောသည်ကို နားထောင်ပါ။ စိတ်ကျရောဂါခံစားနေရသည့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များသည် ၎င်းတို့၏ ခံစားချက်များကို မပြောပြတတ်ကြပါ။ သူတို့သည် ဤဆွေးနွေးမှုများကို ရှောင်ရှားနိုင်ပါသည်။ ပွင့်လင်းရိုးသားစွာ ပြောဆိုရန်အတွက် လုံခြုံစိတ်ချရသည့်နေရာတစ်ခုကို ဖန်တီးပါ။ လူတစ်ဦးချင်းစီတွင် မတူညီသည့် ဆက်သွယ်မှုပုံစံနှင့် အကြိုက်များရှိကြောင်းကို သတိရပါ။
  • လူမှုရေးဆိုင်ရာထောက်ပံ့မှုကို အားပေးပါ။ လူမှုရေးဆိုင်ရာထောက်ပံ့မှုတစ်ခုကို ရှိခြင်းသည် စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များကို မိတ်ဆွေ၊ မိသားစုများနှင့် အဆက်အသွယ် မပြတ်စေရန် ကူညီပါ၊ ထို့ပြင် အဓိပ္ပါယ်ရှိသည့် ဆက်နွယ်မှုများကို အားပေးသော နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေပါ။
  • လှုပ်ရှားမှုများနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုများကို အားပေးပါ။ သင့်ကလေးစိတ်ဝင်စားသည့် လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် အားပေးပါ။ လှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
  • အစပျိုးမှုအကြောင်းအရင်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပါ။ လူတိုင်းသည် စိတ်ဖိစီးမှုများသည့် ဖြစ်ရပ်များကို ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်ကြပါသည်။ အပျက်သဘောဆောင်သည့် အတွေးများ သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားမှုများကို ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သင့်ကလေးကို ကူညီပါ။ သင့်ကလေးသည် သင်နှင့် မျှဝေသည့်အခါတွင် နားလည်ပေးပါ။
  • စိတ်ကျရောဂါကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် အရင်းအမြစ်များနှင့် နည်းဗျူဟာများကို အသုံးပြုပါ။ စိတ်ကျရောဂါသည် မည်သူတွင်မဆို အချိန်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း၊ နည်းဗျူဟာများနှင့် အရင်းအမြစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းသည် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး စိတ်ချမ်းသာကိုယ်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။
  • လေ့ကျင့်ခန်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွာ စားသုံးခြင်းနှင့် ကောင်းမွန်စွာအိပ်စက်သည့် အလေ့အကျင့်များ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် အပြုအမူများကို အားပေးပါ။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုသည် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအစာကို စားသုံးခြင်းနှင့်ကောင်းမွန်စွာ အိပ်စက်ခြင်းတို့သည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ ရည်မှန်းချက်အသေးစားများ သတ်မှတ်ပါ၊ သင့်ကလေးနှစ်သက်သည့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် အစာအစားများကို ရွေးချယ်ပါ။ ပုံမှန်အိပ်စက်သည့်အချိန်ဇယားကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးစားပါ။ အနားယူသည့်အချိန်အတွင်း အာရုံပျံ့လွင့်စေသည့်အရာများကို ကန့်သတ်ပါ။
  • စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများ ပို၍ဆိုးလာပါက အကူအညီရယူပါ။ စိတ်ကျရောဂါသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရလဒ်များအပေါ်တွင် အနုတ်သဘောဆောင်သည့် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် အမှန်တစ်ကယ် ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အကူအညီတောင်းခံခြင်းသည် အားနည်းခြင်း၏လက္ခဏာ မဟုတ်ပါ။

စိတ်ကျရောဂါနှင့် ပတ်သက်သည့် အဓိကအချက်များ

  • စိတ်ကျရောဂါသည် အဖြစ်အများဆုံး စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
  • ပြင်းထန်သည့်ရောဂါကို ခံစားရခြင်းသည် စိတ်ကျရောဂါအတွက် အန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
  • သင့်ကလေးသည် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများ ကြုံတွေ့ရပါက သင့်ကလေး၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို အသိပေးသင့်ပါသည်။
  • စိတ်ကျရောဂါကို ကုသရန်အတွက် စကားပြောကုထုံးနှင့် ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
  • သင့်တွင် မေးခွန်းများ သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတစ်စုံတစ်ရာရှိပါက သင့်ကလေး၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးပြောဆိုပါ။


သည် ဤဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြထားသော အမှတ်တံဆိပ်ပါ ထုတ်ကုန် မည်သည့်တစ်ခုကိုမျှ ထောက်ခံမထားပါ။


ပြန်လည်သုံးသပ်သည့်ရက်စွဲ- ဖေဖော်ဝါရီလ 2023 ခုနှစ်

ဆက်စပ်သည့် အကြောင်းအရာ