ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ဆိုသည်မှာ အပြောင်းအလဲ (မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု) တစ်ခု ဖြစ်သည် မျိုးရိုးဗီဇ ထိုအရာများသည် အကျိုးသက်ရောက်သည် အုပ်စုတစ်ခု သွေးနီဥဆဲလ်များအတွင်း ဟေမိုဂလိုဘင် ထုတ်လုပ်ပေးသည့် မျိုးရိုးဗီဇတွင် ပြောင်းလဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်သွေးနီဥဆဲလ် အားလုံးတွင် ဟေမိုဂလိုဘင် ပါဝင်သည်။ ဟေမိုဂလိုဘင်သည် အဆုတ်မှ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့အပြားသို့ အောက်ဆီဂျင် သယ်ဆောင်ပေးသည့် ပရိုတင်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။  

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ရှိသူများသည် မိဘတစ်ဦးထံမှ ပုံစံမမှန်သော မျိုးရိုးဗီဇ (ဟေမိုဂလိုဘင် အက်စ်) နှင့် ကျန်မိဘတစ်ဦးထံမှ ပုံမှန်မျိုးရိုးဗီဇ (ဟေမိုဂလိုဘင် အေ) တို့ကို မျိုးရိုးဆက်ခံထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤ သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို မဖြစ်ပွားစေပါ။ 

သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာသည် ရောဂါဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် ကွဲပြားပါသည်

ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ်(Sickle cell disease) ဗီဇသယ်ဆောင်သူ ရှိသူများတွင် ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ် ရောဂါမရှိပါ။ သူတို့သည် နောင်အနာဂတ်တွင် ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ် ရောဂါ (Sickle cell disease) ဖြစ်လာမည် မဟုတ်ပါ။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) အတွက် မျိုးရိုးဗီဇများကို ၎င်းတို့၏ သားသမီးများထံ လက်ဆင့်ကမ်း ပေးနိုင်ပါသည်။

ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ် (Sickle cell disease) ဗီဇသယ်ဆောင်သူ ရှိသူများ၏ သွေးနီဥများတွင် ပုံမှန် ဟီမိုဂလိုဘင် အေနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဟီမိုဂလိုဘင် အက်စ် နှစ်မျိုးစလုံး ရှိနေသည်။ ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ် (Sickle cell disease) ဗီဇသယ်ဆောင်သူ ရှိသူအများစုတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ သို့မဟုတ် နာမကျန်းမှု လက္ခဏာများ မရှိကြပါ။ ဤ သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာသည် အချို့သောအခြေအနေများတွင် သွေးအားနည်းရောဂါ (Anemia) ကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ကြောင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမှာ အချို့သော အခြေအနေများအောက်တွင် ပိုမိုဖြစ်နိုင်ချေ များပါသည်-

• ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရေဓာတ်လိုအပ်ခြင်း
• သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှ အောက်ဆီဂျင် ပိုမိုအသုံးပြုရစေသည့် ပြင်းထန်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် အားကစားပြုလုပ်ခြင်း
• လေထဲတွင် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသော အမြင့်ပိုင်းဒေသများ

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းများ

မည်သည့်လူမျိုး သို့မဟုတ် မည်သည့်နိုင်ငံသားမဆို ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ရှိနေနိုင်ပါသည်။ ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာသည် အာဖရိကန်အမေရိကန်များ သို့မဟုတ် အာဖရိကနွယ်ဖွားများတွင် ပိုမိုအဖြစ်များသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူမည်း သို့မဟုတ် အာဖရိကန်အမေရိကန် မွေးကင်းစကလေးငယ် 13 ဦးတွင် 1 ဦးခန့်သည် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာနှင့်အတူ မွေးဖွားလာကြသည်။ ၎င်းသည် လက်တင်အမေရိက၊ အာရှ၊ အိန္ဒိယနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသတို့မှ ဆင်းသက်လာသူများကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိစေသည်။

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာအတွက် စစ်ဆေးမှုများ

သွေးစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် သင့်တွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ရှိ၊ မရှိ ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မွေးကင်းစကလေးငယ် အားလုံးကို ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာနှင့် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပါသည်။ သွေးစစ်ဆေးမှုများကို မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ သင့်မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦးတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) ရှိနေပါကလည်း သင့်ဆရာဝန်က အဆိုပါစစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာသည် မိသားစုမျိုးရိုးအလိုက် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ဆံပင်အရောင် သို့မဟုတ် မျက်လုံးအရောင်ကဲ့သို့ပင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာအတွက် မျိုးရိုးဗီဇများသည် မိဘများထံမှ သားသမီးများထံသို့ မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်ဆင့်ကမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ ရှိသော မိဘများသည် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ သို့မဟုတ် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) ရှိသည့် ကလေး မွေးဖွားလာနိုင်ပါသည်။

ကလေးတစ်ဦးတွင် ရောဂါပါလာခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ မိဘနှစ်ပါးစလုံးထံမှ ရရှိသော မျိုးရိုးဗီဇများအပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ မည်သို့လက်ဆင့်ကမ်းသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ၎င်းသည် သင့်သားသမီးများနှင့် မြေးများ၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်ကိုလည်းကောင်း နားလည်ထားရန် အရေးကြီးပါသည်။

အကယ်၍ မိဘတစ်ဦးတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာရှိပြီး ကျန်မိဘတစ်ဦးတွင် ပုံမှန်ဟေမိုဂလိုဘင် ရှိနေပါက-

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တိုင်းတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာပါရှိသော ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 50% (2 ပုံ 1 ပုံ) ရှိပါသည်။

အကယ်၍ မိဘနှစ်ပါးစလုံးတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာရှိပါက သို့မဟုတ် မိဘတစ်ဦးတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာရှိပြီး ကျန်မိဘတစ်ဦးတွင် ပုံစံမမှန်သော ဟေမိုဂလိုဘင် လက္ခဏာ ရှိနေပါက-

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တိုင်းတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာပါရှိသော ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 50% (2 ပုံ 1 ပုံ) ရှိပါသည်။ ၎င်းအပြင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) ပါရှိသော ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 25% (4 ပုံ 1 ပုံ) လည်း ရှိပါသည်။ ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease)သည် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် တစ်သက်တာ ခံစားရမည့် ရောဂါဝေဒနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်တိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရလဒ်များဖြစ်ကြသည်-

• ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာပါရှိသော ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 50% (2 ပုံ 1 ပုံ) ရှိခြင်း
• ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာမပါရှိဘဲနှင့် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) မရှိဘဲ ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 25% (4 ပုံ 1 ပုံ) ရှိခြင်း
• ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ်ရောဂါ (Sickle Cell Disease) ပါရှိသော ကလေးမွေးဖွားလာနိုင်ခြေ 25% (4 ပုံ 1 ပုံ) ရှိခြင်း

မိဘတစ်ဦးတွင် ပုံစံမမှန်သော သွေးဆဲလ် သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာရှိပြီး ကျန်မိဘတစ်ဦးတွင် ဘီတာ မျိုးရိုးလိုက် သွေးနီဥချို့တဲ့သော သွေးအားနည်းရောဂါ (Beta Thalassemia)၊ ဟေမိုဂလိုဘင် စီ၊ သို့မဟုတ် ဟေမိုဂလိုဘင် အီးကဲ့သို့သော ပုံစံမမှန်သော ဟေမိုဂလိုဘင် လက္ခဏာတစ်ခုခု ရှိနေပါကလည်း ဤရလဒ်များ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

လက္ခဏာများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အခြေအနေများအကြောင်း ပိုမိုသိရှိလိုပါက သင့်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အကြံပေးပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ သင့်ပြုစုကုသရေးအဖွဲ့သည် သင့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် သင့်ကလေး၏ သယ်ဆောင်သူလက္ခဏာ အခြေအနေအကြောင်း ပိုမိုအသေးစိတ် ပြောပြနိုင်ပါသည်။

ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ