Przejdź do głównej zawartości

Cecha sierpowata

Czym jest cecha sierpowatokrwinkowa?

Cecha sierpowatokrwinkowa to zmiana (mutacja) w zmiany w genach która wpływa na hemoglobiny w czerwonych krwinkach.Wszystkie czerwone krwinki zawierają hemoglobinę. Hemoglobina to białko, które transportuje tlen z płuc do wszystkich części ciała.  

Osoby z cechą sierpowatokrwinkową odziedziczyły nieprawidłowy gen (hemoglobina S) od jednego z rodziców i prawidłowy gen (hemoglobina A) od drugiego rodzica. Zazwyczaj cecha ta nie powoduje żadnych problemów zdrowotnych. 

Cecha różni się od choroby

Osoby z cechą sierpowatokrwinkową nie cierpią na niedokrwistość sierpowatokrwinkową. Nie mogą one zachorować na niedokrwistość sierpowatokrwinkową w późniejszym życiu. Mogą jednak przekazać gen odpowiedzialny za niedokrwistość sierpowatokrwinkową swoim dzieciom.

Osoby z cechą sierpowatokrwinkową mają zarówno prawidłową hemoglobinę A, jak i nieprawidłową hemoglobinę S w swoich czerwonych krwinkach. Większość osób z cechą sierpowatokrwinkową nie ma żadnych objawów choroby. Cecha ta może czasami powodować niedokrwistość.

Problemy zdrowotne związane z cechą sierpowatokrwinkową są bardziej prawdopodobne w określonych warunkach:

  • Odwodnienie lub niedobór wody w organizmie
  • Intensywne ćwiczenia lub aktywność fizyczna, które powodują, że organizm zużywa więcej tlenu
  • Duże wysokości, gdzie w powietrzu występuje niedobór tlenu

Czym jest niedokrwistość sierpowatokrwinkowa?

Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa to dziedziczna choroba krwi, która wpływa na czerwone krwinki. Prawidłowe czerwone krwinki są okrągłe i elastyczne. Osoby cierpiące na niedokrwistość sierpowatokrwinkową mają czerwone krwinki, które są twarde, lepkie i mają kształt banana.

Niektóre geny kontrolują sposób wytwarzania hemoglobiny przez organizm.

  • Zdrowe czerwone krwinki zawierają normalną hemoglobinę A.
  • Czerwone krwinki sierpowate zawierają nieprawidłową hemoglobinę S.

Aby urodzić się z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, dziecko musi odziedziczyć dwa geny odpowiedzialne za tę chorobę: jeden od matki i jeden od ojca. Powoduje to, że czerwone krwinki zawierają głównie hemoglobinę S.
Hemoglobina S powoduje, że komórki krwi stają się lepkie i przybierają kształt banana. Krwinki sierpowate zlepiają się i zatykają naczynia krwionośne. Może to powodować problemy w całym organizmie.

Dowiedz się więcej o niedokrwistości sierpowatokrwinkowej.

Sickle cell disease is an inherited blood disorder that affects red blood cells. Watch this video to learn how it develops, its symptoms, and treatment options.

Czynniki ryzyka związane z cechą sierpowatokrwinkową

Osoba dowolnej rasy lub narodowości może mieć cechę sierpowatokrwinkową. Cecha sierpowatokrwinkowa występuje częściej u Afroamerykanów lub osób pochodzenia afrykańskiego. W Stanach Zjednoczonych około 1 na 13 dzieci rasy czarnej lub pochodzenia afroamerykańskiego rodzi się z cechą sierpowatokrwinkową. Występuje również u osób, których przodkowie pochodzili z Ameryki Łacińskiej, Azji, Indii i regionu Morza Śródziemnego.

Badania na obecność cechy sierpowatokrwinkowej

Badanie krwi pozwala ustalić, czy masz cechę sierpowatokrwinkową. Wszystkie noworodki w Stanach Zjednoczonych są badane pod kątem cechy sierpowatokrwinkowej i niedokrwistości sierpowatokrwinkowej. Badania krwi mogą być wykonywane w ramach badań genetycznych. Lekarz może również zalecić wykonanie badania, jeśli ktoś z Twojej rodziny ma niedokrwistość sierpowatokrwinkową.

Jak dziedziczona jest cecha sierpowatokrwinkowa

Cecha sierpowatokrwinkowa

Cecha sierpowatokrwinkowa jest dziedziczna. Podobnie jak kolor włosów lub oczu, geny odpowiedzialne za cechę sierpowatokrwinkową są dziedziczone, czyli przekazywane z rodziców na dzieci. Rodzice z cechą sierpowatokrwinkową mogą mieć dziecko z cechą sierpowatokrwinkową lub niedokrwistością sierpowatokrwinkową.

To, czy dziecko będzie miało tę chorobę, zależy od genów obojga rodziców. Dlatego ważne jest, aby zrozumieć, w jaki sposób cecha sierpowatokrwinkowa jest przekazywana i jak może wpływać na zdrowie dzieci i wnuków.

Jeśli jedno z rodziców ma cechę sierpowatokrwinkową, a drugie prawidłową hemoglobinę.

W przypadku każdej ciąży istnieje 50% (1 do 2) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z cechą sierpowatokrwinkową.

Cecha sierpowatokrwinkowa

Jeśli oboje rodzice mają cechę sierpowatokrwinkową lub jeśli jedno z rodziców ma cechę sierpowatokrwinkową, a drugie ma cechę nieprawidłowej hemoglobiny:

W przypadku każdej ciąży istnieje 50% (1 do 2) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z cechą sierpowatokrwinkową. Istnieje również 25% (1 do 4) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa jest chorobą trwającą całe życie, która może powodować poważne problemy zdrowotne.

Oto możliwe wyniki każdej ciąży:

  • 50% (1 do 2) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z cechą sierpowatokrwinkową;
  • 25% (1 do 4) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka bez cechy sierpowatokrwinkowej i bez niedokrwistości sierpowatokrwinkowej
  • 25% (1 do 4) prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z niedokrwistością sierpowatokrwinkową;

Takie wyniki mogą również wystąpić, jeśli jedno z rodziców ma cechę sierpowatokrwinkową, a drugie ma nieprawidłową cechę hemoglobiny, taką jak beta talasemia, hemoglobina C lub hemoglobina E.

Aby dowiedzieć się więcej na temat cech i chorób genetycznych, porozmawiaj ze swoim lekarzem lub doradcą genetycznym. Zespół opiekujący się pacjentem może udzielić Ci więcej szczegółowych informacji na temat Twojego statusu cechy i statusu Twojego dziecka.

Najważniejsze informacje na temat cechy sierpowatokrwinkowej

  • Cecha sierpowatokrwinkowa jest dziedziczona po rodzicach, podobnie jak kolor włosów lub oczu.
  • Osoby każdej rasy i narodowości mogą mieć cechę sierpowatokrwinkową, ale częściej występuje ona u osób rasy czarnej oraz u osób pochodzenia afroamerykańskiego.
  • Osoby z cechą sierpowatokrwinkową mają zarówno prawidłową hemoglobinę, jak i nieprawidłową hemoglobinę sierpowatokrwinkową w swoich czerwonych krwinkach.
  • Cecha sierpowatokrwinkowa rzadko powoduje problemy zdrowotne. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia problemów to odwodnienie, intensywny wysiłek fizyczny lub przebywanie na dużych wysokościach.
  • Rodzice z cechą sierpowatokrwinkową mogą mieć dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.


Data aktualizacji: Styczeń 2024 r.

Powiązane treści