ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ် (Cytomegalovirus၊ CMV)

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ် (CMV) ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ။

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ် (CMV) သည် မည်သူကိုမဆို ကူးစက်နိုင်သည့် အဖြစ်များသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ကလေး 3 ယောက်တွင် 1 ယောက်ခန့်သည် အသက် 5 နှစ်တွင် CMV ပိုးရှိပြီး အရွယ်ရောက်ပြီးသူ၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် အသက် 40 တွင် CMV ပိုး ရှိပါသည်။

တချို့လူများ၌ ပထမဆုံးပိုးကူးစက်ခံရချိန်တွင် ရောဂါလက္ခဏာများရှိတတ်သော်လည်း အများစုမှာ မရှိပါ။ CMV သည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် တစ်သက်လုံး ရှိနေတတ်ပါသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် ပြဿနာများ မဖြစ်စေပါ။ သို့သော်လည်း သင်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းနေပါက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ပြန်လည်တက်ကြွလာကာ နေမကောင်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို ပြန်လည်အသက်ဝင်တက်ကြွခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။ အရိုးတွင်းခြင်ဆီ (ပင်မဆဲလ်) အစားထိုးကုသမှု ခံယူသည့်လူနာများသည် CMV ကြောင့် ပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားပါသည်။

အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းပါက ဆရာဝန်များသည် CMV ကို စောင့်ကြည့်ရန် သွေးစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ် ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ

CMV ပိုးရှိသူအများစုသည် ရောဂါသွင်ပြင်များ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ မရှိဘဲ ၎င်းတို့တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိကြောင်း မသိရှိကြပါ။ CMV ပိုးရှိသူအချို့တွင် အောက်ပါတို့ ရှိနိုင်ပါသည်-

• ဖျားခြင်း
• လည်ချောင်းနာခြင်း
• မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားအင်ကုန်ဆုံးခြင်း
• ရောင်ရမ်းခြင်း ပြန်ရည်ကျိတ်များ လည်ပင်းတွင်
• ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း

CMV (မွေးရာပါ CMV) ပိုးရှိသော မွေးကင်းစကလေးငယ်အချို့တွင် အသားဝါခြင်း၊ ပြန်ရည်ကျိတ်များ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ဦးခေါင်းသေးငယ်ခြင်း၊ အသည်းကြီးခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားအနီပြင်များထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများ ပြသနိုင်သည်။

CMV ၏ အဖြစ်နည်းသည့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်း
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဝမ်းဗိုက် နာကျင်ခြင်း
• အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း
• ချောင်းဆိုးခြင်း

CMV သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် မျက်လုံး၊ အသည်း၊ အစာအိမ် သို့မဟုတ် အဆုတ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ဤပြဿနာများသည် ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းသော လူနာများတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားလေ့ ရှိပါသည်။

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ်ကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း 

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိ၊ မရှိ ရှာဖွေရန် သွေးစစ်ဆေးမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ CMV ပိုးရှိသည့် လူအများစုတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ မရှိသောကြောင့် စောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်သာ တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

အကယ်၍ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပိုမိုပြင်းထန်ပါက သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် အဆုတ် သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို စစ်ဆေးရန် အခြားစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

အကယ်၍ သွေးစစ်ဆေးမှုတွင် CMV ပိုးရှိကြောင်း ပြသပါက သင့်ကလေးသည် တစ်ဦးတည်းသီးခြားခွဲနေရန် (အခြားသူများနှင့် ဝေးဝေးတွင် နေရန်) မလိုအပ်ပါ။ 

CMV ပိုး စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

 ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ်ပိုး  ကုသခြင်း

ကျန်းမာသော ကိုယ်ခံအားစနစ်ရှိသည့် လူအများစုတွင် CMV ပိုးကူးစက်ခံရခြင်းကြောင့် ပြဿနာမရှိပါ။ CMV ကြောင့် နေမကောင်းဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသူများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်ပါသည်-

• ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းသူများ သို့မဟုတ် ကင်ဆာ၊ သွေးရောဂါ သို့မဟုတ် HIV ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် ရောဂါရှိသူများ 
• အရိုးတွင်းခြင်ဆီ သို့မဟုတ် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအစားထိုးကုသမှု ခံယူထားသူများ 
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ
• ကလေးငယ်များ 

သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ဖျက်ရန် ဗိုင်းရပ်စ်တားဆေးဟုခေါ်သော ဆေးဝါးများကို ညွှန်းဆိုနိုင်ပါသည်။ CMV ကို ကုသရန် အသုံးပြုသောဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်- 

• ဂန်စီကလိုဗာ (Ganciclovir)
• ဗယ်လ်ဂန်စီကလိုဗာ (Valganciclovir)
• ဖော်စကာနက် (Foscarnet)

မွေးရာပါ CMV ပိုး ကူးစက်ခံရသော ကလေးများသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျခြင်းနှင့် အခြားနာတာရှည်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။ ဤကလေးများသည် အမြင်အာရုံနှင့် အကြားအာရုံ ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘာသာစကားနှင့် ပြောဆိုဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ စွမ်းရည်များတွင် ကူညီပေးရန် ဝန်ဆောင်မှုများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ 

မည်သည့်ကုသမှုများ လိုအပ်သည်ကို သင့်ကလေး၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့မှ ဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မည်။

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည်  မည်ကဲ့သို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့သနည်း

CMV သည် ရောဂါပိုးရှိသူ သို့မဟုတ် ဆီး၊ တံတွေး၊ မိခင်နို့၊ မျက်ရည်၊ သုက်ရည်နှင့် မိန်းမကိုယ်အရည်များကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ်မှ အရည်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အစားထိုးကုသခြင်းမှလည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ 

အချို့အခြေအနေများတွင် မိခင်သည် CMV ရောဂါပိုးရှိနေပါက CMV သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ကလေးငယ်များထံသို့ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ မိခင်သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်တွင် CMV ပိုး ပထမဆုံးကူးစက်ခံရပါက ကလေးငယ်များတွင် CMV နှင့်ဆက်စပ်သည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။ 

CMV သည် အခြားရောဂါပိုးမွှားများကဲ့သို့ အလွယ်တကူ မကူးစက်တတ်ပါ။ သို့သော်လည်း ၎င်းသည် အလွန်အဖြစ်များပြီး အနီးကပ်ထိတွေ့မှုမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ CMV သည် နေအိမ်များနှင့် ကလေးထိန်းစင်တာများကဲ့သို့သော ကလေးငယ်များရှိသည့် နေရာများတွင် အဖြစ်များပါသည်။

စောင့်ရှောက်မှု အဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ရမည့် အချိန်

CMV သည် ကိုယ်ခံအားစနစ်အားနည်းနေသည့် လူနာများတွင် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပြဿနာများတွင် သွေးဥအရေအတွက်နည်းခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (အဆုတ်ပိုးဝင်ခြင်း) နှင့် ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ (ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်း) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ 

အရေးပေါ် သတိပေးလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• အဖျားကြီးခြင်း
• အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း
• ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• လည်ပင်း တောင့်တင်းခြင်း
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်ဉာဏ်ဆိုင်ရာပြဿနာများ
• သက်သာပျောက်ကင်းသွားခြင်းမရှိသော အလွန်အမင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု
• ရုတ်တရက် တက်ခြင်းများ
• အရေပြား သို့မဟုတ် မျက်လုံးများ အဝါရောင်ဖြစ်ခြင်း (အသားဝါခြင်း)
• အမြင်အာရုံပြောင်းလဲမှု

အောက်ပါအခြေအနေများ ရှိပါက သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ချက်ချင်းဆက်သွယ်ပါ-

• သင် သို့မဟုတ် သင့်ကလေးသည် ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းနေပြီး CMV ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားရပါက
• သင့်တွင် ကိုယ်ဝန်ရှိနေပြီး ဖျားခြင်း၊ မောပန်းခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း သို့မဟုတ် အကျိတ်များရောင်ခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ခံစားနေရပါက
• သင့်ကလေးတွင် မည်သည့် CMV ရောဂါလက္ခဏာများမဆို ရှိပါက 

ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ်ကို မည်သို့ ကာကွယ်ရမည်နည်း

CMV နှင့် အခြားရောဂါများ ပျံ့နှံ့မှုကို ကူညီရှောင်ရှားရန်-

• သင့်လက်ကို မကြာခဏ ဆေးပါ သို့မဟုတ် အရက်ပြန်ပါဝင်သည့် လက်သန့်ဆေးရည်ကို အသုံးပြုပါ။
• အစားအစာများ၊ အဖျော်ယမကာများ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် သွားတိုက်တံများကို မျှဝေ၍ မသုံးပါနှင့်။
• အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် CMV ပိုးရှိပါက အနှီးလဲသည့်အခါ သို့မဟုတ် ဆီး (သေး)၊ အန်ဖတ် သို့မဟုတ် တံတွေးကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ်အရည်များကို ထိတွေ့သည့်အခါတွင် လက်အိတ်ဝတ်ဆင်ပါ။
• အနှီးလဲပြီးနောက် သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးရှိသူနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက်တွင် သင့်မျက်နှာကို မထိပါနှင့်။
• အကယ်၍ သင်သည် လိင်ကိစ္စ ပြုလုပ်ပါက လိင်ဆက်ဆံတိုင်းတွင် ကွန်ဒုံးအသုံးပြုပါ။

သင်၏ ကုသရေးအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် ဆိုက်တိုမီဂါလိုဗိုင်းရပ်စ်ကို မည်ကဲ့သို့ ရရှိခဲ့သနည်း။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် CMV ကူးစက်မှုကို မည်ကဲ့သို့ ကာကွယ်နိုင်သနည်း။
• မည်သည့် ရောဂါသွင်ပြင်များ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများကို ကြည့်ရှုသင့်ပါသနည်း။
• CMV ၏ ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှုများမှာ မည်သည်တို့ဖြစ်သနည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ CMV ကို မည်ကဲ့သို့ ကုသရမည်နည်း။
• CMV ပိုးရှိသည့် ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသလား။
• စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မည်သည့်အချိန်တွင် ဆက်သွယ်သင့်ပါသနည်း။

နောက်ထပ် သတင်းအချက်အလက်များ ရှာဖွေရန်

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ