Przejdź do głównej zawartości

Cytomegalowirus (CMV)

Czym jest cytomegalowirus (CMV)?

Cytomegalowirus (CMV) jest powszechnie występującym wirusem, który może dotknąć każdego. W Stanach Zjednoczonych prawie 1 na 3 dzieci w wieku 5 lat i ponad połowa dorosłych w wieku 40 lat jest zakażonych CMV.

Niektóre osoby mają objawy po pierwszym zakażeniu, ale wiele z nich nie ma żadnych objawów. CMV pozostaje w organizmie przez całe życie. Zazwyczaj nie powoduje on żadnych problemów. Jednak jeśli układ odpornościowy jest osłabiony, wirus może ponownie uaktywnić się i wywołać chorobę. Jest to znane jako reaktywacja. Pacjenci po przeszczepie szpiku kostnego (komórek macierzystych) są narażeni na wysokie ryzyko problemów związanych z CMV.

Lekarze mogą monitorować CMV za pomocą badań krwi, jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy.

Objawy cytomegalowirusa

Większość osób z CMV nie ma żadnych objawów i nie wie, że są nosicielami wirusa. U niektórych osób zakażonych CMV mogą występować następujące objawy:

  • gorączka
  • ból gardła
  • zmęczenie lub utrata energii
  • obrzęk węzłów chłonnych na szyi
  • dolegliwości bólowe całego ciała

Niektóre dzieci urodzone z CMV (wrodzonym CMV) mogą wykazywać objawy takie jak żółtaczka, powiększone węzły chłonne, mała głowa, powiększenie wątroby lub wysypka skórna.

Mniej częste objawy CMV to:

  • niewyraźne widzenie
  • biegunka
  • ból brzucha
  • problemy z oddychaniem
  • kaszel

CMV czasami atakuje oczy, wątrobę, żołądek lub płuca. Problemy te częściej występują u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym.

Diagnoza cytomegalowirusa 

Pracownicy służby zdrowia mogą wykonać badanie krwi w celu wykrycia wirusa. Ponieważ większość osób zakażonych wirusem CMV nie ma żadnych objawów, pracownicy służby zdrowia mogą wykryć wirusa jedynie poprzez wykonanie badania.

Jeśli objawy są poważniejsze, zespół opiekujący się dzieckiem może zlecić wykonanie innych badań w celu sprawdzenia stanu płuc lub innych części ciała.

Twoje dziecko nie musi być izolowane (trzymać się z dala od innych osób), jeśli badanie krwi wykaże obecność CMV. 

Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat badania w kierunku CMV.

Leczenie cytomegalowirusa 

Większość osób ze zdrowym układem odpornościowym nie ma problemów z CMV. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na CMV to:

  • osoby z osłabionym układem odpornościowym lub cierpiące na poważne choroby, takie jak nowotwór, choroba krwi lub HIV 
  • osoby, które przeszły przeszczep szpiku kostnego lub narządu 
  • kobiety w ciąży
  • niemowlęta 

Twój lekarz może przepisać leki przeciwwirusowe, aby zwalczyć wirusa. Leki stosowane w leczeniu CMV obejmują: 

  • gancyklowir
  • walgancyklowir
  • foskarnet

Dzieci z wrodzonym zakażeniem CMV są narażone na opóźnienia rozwojowe i inne długotrwałe problemy zdrowotne. Dzieci te powinny regularnie poddawać się badaniom wzroku i słuchu. Mogą one potrzebować pomocy w zakresie rozwoju umiejętności językowych i komunikacyjnych. 

Zespół opiekujący się dzieckiem zdecyduje, jakie leczenie jest potrzebne.

Jak rozprzestrzenia się cytomegalowirus

CMV rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną lub płynami ustrojowymi, takimi jak mocz, ślina, mleko matki, łzy, nasienie i wydzielina z pochwy. Może również rozprzestrzeniać się poprzez transfuzję krwi lub przeszczep organów. 

W niektórych przypadkach CMV może przenosić się na dzieci w czasie ciąży, jeśli ich matka ma aktywne zakażenie CMV. Ryzyko powikłań związanych z CMV u niemowląt jest większe, jeśli matka po raz pierwszy zaraziła się CMV w czasie ciąży. 

CMV nie rozprzestrzenia się tak łatwo jak niektóre inne zarazki. Jednak jest bardzo powszechny i może rozprzestrzeniać się poprzez bliski kontakt. CMV występuje często w miejscach przebywania małych dzieci, takich jak domy i przedszkola.

Cytomegalowirus a przeszczep szpiku kostnego

Pacjenci po przeszczepach są bardziej narażeni na choroby spowodowane zakażeniem CMV. Zdrowy układ odpornościowy zazwyczaj zapobiega powstawaniu problemów związanych z CMV. Podczas przeszczepu dziecko otrzymuje leczenie immunosupresyjne. Obejmuje ono wysokie dawki chemioterapii i innych leków, które zapobiegają odrzuceniu przeszczepu przez organizm. Leczenie to osłabia układ odpornościowy, przez co organizm nie jest w stanie zwalczać zakażeń. CMV może uaktywnić się i spowodować chorobę płuc, żołądka, oczu, wątroby i innych narządów.

  • Przed przeszczepem szpiku kostnego dziecko i dawca zostaną przebadani pod kątem obecności wirusa CMV. Dzięki temu zespół medyczny będzie wiedział, jakie jest ryzyko zachorowania dziecka podczas przeszczepu. Pacjenci, którzy już mają CMV, są bardziej narażeni na zachorowanie na CMV.
  • Po przeszczepie szpiku kostnego dziecko będzie miało wykonywane badania krwi w celu monitorowania CMV co najmniej raz w tygodniu przez 100 dni lub dłużej. Badanie mierzy ilość wirusa we krwi. 
  • Na podstawie wyników badania lekarz może zaproponować leczenie.

Kiedy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem

CMV może powodować poważne problemy zdrowotne u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Problemy te obejmują niską liczbę krwinek, zapalenie płuc (infekcję płuc) i zapalenie mózgu. 

Następujące objawy wymagają natychmiastowej pomocy medycznej:

  • wysoka gorączka
  • problemy z oddychaniem
  • silny ból głowy
  • sztywność karku
  • splątanie lub problemy z pamięcią
  • skrajne zmęczenie, które nie ustępuje
  • napady padaczkowe
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu (żółtaczka)
  • zmiany widzenia

Należy natychmiast skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem, jeśli:

  • Ty lub Twoje dziecko macie osłabiony układ odpornościowy i wystąpią objawy CMV
  • Jesteś w ciąży i masz objawy takie jak gorączka, zmęczenie, ból gardła lub powiększone węzły chłonne
  • Twoje dziecko ma jakiekolwiek objawy CMV 

Jak zapobiegać zakażeniu cytomegalowirusem

Aby uniknąć rozprzestrzeniania się CMV i innych chorób:

  • Często myj ręce lub stosuj środek do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu
  • Nie dziel się jedzeniem, napojami, sztućcami ani szczoteczkami do zębów
  • Jeśli Twoje dziecko ma CMV, zakładaj rękawiczki podczas zmiany pieluch lub dotykania płynów ustrojowych, takich jak mocz, wymiociny lub ślina
  • Nie dotykaj twarzy po zmianie pieluchy lub kontakcie z osobą zakażoną
  • Jeśli prowadzisz aktywne życie seksualne, używaj prezerwatyw podczas każdego stosunku

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

  • W jaki sposób moje dziecko zaraziło się cytomegalowirusem?
  • Jak możemy zapobiegać rozprzestrzenianiu się CMV?
  • Na jakie objawy przedmiotowe i podmiotowe powinienem/powinnam zwracać uwagę?
  • Jakie są długoterminowe skutki CMV?
  • Jak będziemy leczyć CMV u mojego dziecka?
  • Czy moje dziecko może wykonywać codzienne czynności, będąc zakażone wirusem CMV?
  • Kiedy należy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem?

Najważniejsze informacje o cytomegalowirusie

  • Cytomegalowirus (CMV) jest powszechnie występującym wirusem.
  • CMV pozostaje w organizmie przez całe życie, ale zazwyczaj nie powoduje żadnych problemów.
  • Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy w wyniku przeszczepu szpiku kostnego, istnieje większe prawdopodobieństwo, że zachoruje na CMV.
  • Zespół opiekujący się dzieckiem może wykonać badania krwi w celu monitorowania CMV.

Uzyskaj więcej informacji

— 
Data aktualizacji: lipiec 2025 r.

Powiązane treści