လူရေယုန်ဗိုင်းရပ်စ်-6 (Human Herpes Virus-6၊ HHV-6)

လူရေယုန်ဗိုင်းရပ်စ်-6 (HHV-6) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

လူရေယုန်ဗိုင်းရပ်စ်-6 (HHV-6) သည် လူတိုင်းနီးပါးကို ကူးစက်တတ်သော ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် ကလေးဘဝအစောပိုင်းတွင် ကူးစက်တတ်ပါသည်။ HHV-6 သည် ကလေးငယ်များတွင် အဖြစ်များသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သော ကလေးငယ်များတွင်ဖြစ်သော ဗိုင်းရပ်စ်အဖျားရောဂါ (roseola) သို့မဟုတ် ဆဋ္ဌမ ရောဂါကို ဖြစ်စေပါသည်။ ကလေးငယ်များတွင်ဖြစ်သော ဗိုင်းရပ်စ်အဖျားရောဂါ (roseola) ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ဖျားနာခြင်းနှင့် အဖုအပိမ့်အင်ပြင်ထွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အခြေအနေအများစုတွင် ကလေးများသည် ဆေးကုသမှုမလိုအပ်ဘဲ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကြပါသည်။ 

HHV-6 သည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် တစ်သက်လုံး ရှိနိုင်ပါသည်။ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီးနောက် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် “အိပ်ပျော်” နေတတ်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း မရှိပါ။ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီးနောက် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် “အိပ်ပျော်” နေတတ်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း မရှိပါ။သို့သော်လည်း ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းနေပါက ဗိုင်းရပ်စ်သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပြန်လည်တက်ကြွလာပြီး ဖျားနာခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို ပြန်လည်တက်ကြွအသက်ဝင်ခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။ ရှားပါးသည့်အခြေအနေများတွင် ဗိုင်းရပ်စ်သည် အရေပြား၊ အသည်း၊ ဦးနှောက်၊ အဆုတ်၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းကဲ့သို့သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ 

HHV-6 ကူးစက်မှု၏ ရောဂါလက္ခဏာများ

HHV-6 ကူးစက်ခံရသူများသည် မည်သည့်ရောဂါသွင်ပြင်များ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများကိုမျှ မပြဘဲ ရှိနိုင်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများ ပြသရန်အတွက် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံရပြီးနောက် 15 ရက်အထိ ကြာနိုင်ပါသည်။ 

HHV-6 ကူးစက်မှု၏ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• 3–5 ရက်အထိ ရှည်ကြာသော အဖျားကြီးခြင်း
• အများအားဖြင့် အဖျားပျောက်ပြီးနောက်တွင် ယားယံခြင်းမရှိသော အနီရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင် အဖုအပိမ့်အင်ပြင်များ ထွက်လာခြင်း
• စိတ်တိုလွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဂျီကျခြင်း
• မျက်ခွံများ ရောင်ခြင်း
• လည်ချောင်းနာခြင်း
• နှာရည်ယိုခြင်း
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း
• ဗိုက်မဆာခြင်း
• ချောင်းဆိုးခြင်း
• ပြန်ရည်ကျိတ်များ ရောင်ခြင်း 
• လည်ချောင်းအတွင်း ပန်းရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်အစက်များ ထွက်ခြင်း

ကလေးငယ်များတွင်ဖြစ်သော ဗိုင်းရပ်စ်အဖျားရောဂါ (roseola) အဖုအပိမ့်အင်ပြင်များ

ကလေးငယ်များတွင်ဖြစ်သော ဗိုင်းရပ်စ်အဖျားရောဂါ (roseola) ရှိသော ကလေးများတွင် အဖုအပိမ့်အင်ပြင်များထွက်ခြင်းသည် အဖြစ်များပါသည်။ ၎င်းသည် အများအားဖြင့် အဖျားပျောက်သွားသည့်အခါတွင် ထွက်လာလေ့ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ပန်းရောင်-အနီရောင်ဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် မသက်မသာဖြစ်ခြင်းကို မဖြစ်စေပါ။ အဖုအပိမ့်အင်ပြင်များသည် ရင်ဘတ်၊ ဝမ်းဗိုက်နှင့် ကျောဘက်တွင် ဦးစွာထွက်ပေါ်ပြီးနောက်တွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကျန်အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ ၎င်းသည် ရက်အနည်းငယ်အတွင်းတွင် ပျောက်သွားပါမည်။

HHV-6 အတွက် စစ်ဆေးမှုများ

HHV-6 အတွက် ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများ များစွာရှိပါသည်။ HHV-6 PCR စစ်ဆေးမှုသည် သွေးထဲတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမှ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာပစ္စည်း (DNA) ရှိ၊ မရှိကို ပြသပါသည်။ 

အကယ်၍ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပိုမိုပြင်းထန်ပါက သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စောင့်ကြည့်ရန် အခြားစစ်ဆေးမှုများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ လူနာတစ်ဦးသည် ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ (ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်း) လက္ခဏာများ ပြသပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ဦးနှောက်အရည်ကြည်ထဲတွင် HHV-6 ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးရန် ခါးရိုးဖောက်စစ်ဆေးခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းမှုကို ရှာဖွေရန်အတွက် MRIရိုက်ရန်ကိုလည်း ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

HHV-6 ကူးစက်မှုကို ကုသခြင်း

ကလေးအများစုသည် ၎င်းတို့ဘာသာ သက်သာလာပါသည်။ သင်၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို ကုသရန်အတွက် အဖျားကျဆေးများ သို့မဟုတ် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ သင့်ကလေးသည် အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အရည်များများသောက်ကြောင်းကို သေချာပါစေ။ 

သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ပိုမိုပြင်းထန်သည့် ရောဂါပိုးကူးစက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါကို သံသယရှိပါက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တိုက်ဖျက်ရန် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးများကို ညွှန်းကြားနိုင်ပါသည်။ HHV-6 ကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဆေးဝါးများတွင် ဂန်စီကလိုဗာ (Ganciclovir)၊ ဗယ်လ်ဂန်စီကလိုဗာ (Valganciclovir) သို့မဟုတ် ဖော်စကာနက် (Foscarnet) တို့ ပါဝင်ပါသည်။   

ပဋိဇီဝဆေးများသည် ဘက်တီးရီးယားများတွင်သာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါများအတွက် အာနိသင်မရှိသောကြောင့် HHV-6 ကို ကုသရန် အသုံးမပြုပါ။

အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် အရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးကုသမှု ခံယူခဲ့ပါက ၎င်း၏ အစားထိုးကုသမှုအဖွဲ့နှင့် ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာအဖွဲ့သည် မည်သည့်ကုသမှုများ လိုအပ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်မည် ဖြစ်ပါသည်။

HHV-6 သည် မည်ကဲ့သို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့ပါသနည်း

HHV-6 ဗိုင်းရပ်စ်သည် ရောဂါပိုးရှိသူနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးရှိသူမှ နှာချေ သို့မဟုတ် ချောင်းဆိုးသည့်အခါ ထွက်သော အမှုန်လေးများမှတစ်ဆင့် အလွယ်တကူ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ခွက်များ၊ ပန်းကန်များ သို့မဟုတ် မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ မျှဝေသုံးစွဲခြင်းကဲ့သို့သော လူတစ်ဦး၏ တံတွေး (တံတွေးထွေးခြင်း) မှတစ်ဆင့်လည်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် နေ့ကလေးထိန်းကျောင်းများနှင့် စာသင်ကျောင်းများကဲ့သို့သော နေရာများတွင် အလွယ်တကူ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်ပါသည်။ ကလေးအများစုသည် အသက် 3 နှစ်အရွယ်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရပြီးဖြစ်ပါသည်။ 

စောင့်ရှောက်မှု အဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ရမည့် အချိန်

HHV-6 သည် ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းသည့် လူနာများတွင် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပြဿနာများတွင် သွေးဥအရေအတွက်နည်းခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (အဆုတ်ပိုးဝင်ခြင်း) နှင့် ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ (ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်း) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အရေးပေါ် သတိပေးလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• ရုတ်တရက် အဖျားကြီးခြင်း
• ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• အိပ်ငိုက်ခြင်း
• လည်ပင်း တောင့်တင်းခြင်း
• ကလေး၏ ဦးခေါင်းထိပ်ရှိ ပျော့ပျောင်းသော အရိုးကြားအကွက် ဖောင်းထွက်ခြင်း 
• ရုတ်တရက် တက်ခြင်းများ
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
• မှတ်ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
• ပျို့အန်ခြင်း

သင်သည် ဤရောဂါလက္ခဏာများကို သတိပြုမိပါက သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူထံသို့ ချက်ချင်းဆက်သွယ်ပါ။

သင်၏ ကုသရေးအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• HHV-6 ကူးစက်မှု သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ ရှိပါသလား။
• ကလေးငယ်များတွင်ဖြစ်သော ဗိုင်းရပ်စ်အဖျားရောဂါ (roseola) အဖုအပိမ့်အင်ပြင်သည် မည်မျှကြာတတ်သနည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို မည်သို့ ကုသရမည်နည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေးတွင် HHV-6 ပြန်လည်တက်ကြွအသက်ဝင်နိုင်ခြေ ရှိပါသလား။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သည့်ရောဂါလက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်သင့်ပါသနည်း။
• HHV-6 ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေးသည် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးများ လိုအပ်ပါသလား။
• ကျွန်ုပ်ကလေးကို အရေးပေါ်ခန်းသို့ မည်သည့်အချိန်တွင် ခေါ်သွားသင့်ပါသနည်း။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ