ဖျားနာနေစဉ်အတွင်း သင်၏ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအား မည်သို့ကူညီပံ့ပိုးရမည်နည်း

ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအသစ်တစ်ခု သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပတ်ဝန်းကျင်သည် စိတ်ဖိစီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သောဖျားနာမှုတစ်ခုသည် ကျောင်း၊ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးများ အပါအဝင် ကလေးတစ်ဦးဘဝ၏ ကဏ္ဍများစွာကို နှောင့်ယှက်ပါသည်။ သို့သော်လည်း သင့်ကလေးနှင့် မိသားစုသည် အချိန်နှင့် အမျှ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။ ဤသည်တို့မှာ သင့်ကလေး၏ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ၊ အပြုအမူဆိုင်ရာနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်းအချို့ ဖြစ်ပါသည်။

ပုံသေလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခု ထားရှိပါ

သင့်ကလေးသည် ဘာကိုမျှော်လင့်ရမည်ဆိုသည်ကို သိနိုင်ရန် တသမတ်တည်းရှိသည့် နေ့စဉ်အချိန်ဇယားတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။ ၎င်းသည် ဘဝကို ပို၍ “ပုံမှန်” အဖြစ် ခံစားရစေပြီး စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့နည်းစေပါသည်။

• ဖြစ်နိုင်ပါက မနက်ခင်း၊ ထမင်းစားချိန်နှင့် ညအချိန် ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို ထားရှိပါ။ သင့်ကလေးသည် ပြင်ပလူနာဖြစ်စေ၊ ဆေးရုံတက်နေချိန်တွင်ဖြစ်စေ ဤလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးစားပါ။
• ဖြစ်နိုင်သည့်အခါတွင် ပုံမှန်ရက်ချိန်း ချိန်းဆိုမှုအချိန်ဇယားတစ်ခုရှိစေရန် သင့်ကလေး၏ ဆေးအဖွဲ့နှင့် အတူတကွ လုပ်ဆောင်ပါ။
• နေ့စဉ်အချိန်ဇယားကို သင့်ကလေးနှင့်အတူ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။ ၎င်းသည် ဘာကိုမျှော်လင့်ထားရမလဲဆိုသည်ကို သိနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။
• မုန့်စားချိန်၊ အကြိုက်ဆုံးရှိုးပွဲကြည့်ခြင်း၊ နေ့လယ်စာစားပြီးနောက် လမ်းခဏလျှောက်ခြင်း၊ ဂိမ်းကစားခြင်း သို့မဟုတ် စာအုပ်ဖတ်ခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် နည်းလမ်းငယ်များကို ရှာဖွေပါ။

ကောင်းမွန်ကျန်းမာသော အိပ်စက်ခြင်းကို မြှင့်တင်ပါ

အိပ်စက်ခြင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပါသည်။ ကောင်းမွန်ကျန်းမာသည့် အိပ်စက်မှုပတ်ဝန်းကျင်၊ အချိန်ဇယားနှင့် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပါ။ 

• သင့်ကလေးကို ညတိုင်း အချိန်မှန်အိပ်ရာဝင်စေပြီး မနက်တိုင်း (စနေ၊တနင်္ဂနွေနေ့များတွင်ပင်) အချိန်မှန် နိုးစေရန် ပြုလုပ်ပါ။
• အပန်းဖြေရန် ပုံပြင်ဖတ်ပြခြင်းကဲ့သို့ မိနစ် 30 အောက် အိပ်ရာဝင်ချိန် ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပါ။
• အိပ်ရာမဝင်ခင် အနည်းဆုံး 1 နာရီလောက်အလိုတွင် စခရင်များကို ပိတ်ပါ။ စက်ပစ္စည်းများမှ တောက်ပသောအလင်းရောင်သည် သင့်ကလေးအား အိပ်မပျော်စေခြင်းကို ဖြစ်စေပါသည်။
• အိပ်စက်မှုပတ်ဝန်းကျင်သည် သက်တောင့်သက်သာရှိပြီး တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ကာ မှောင်မိုက်နေကြောင်း သေချာပါစေ။
• အိပ်ယာကို အိပ်စက်ရန်အတွက်သာ အသုံးပြုပါ။ အိပ်ရာထဲတွင် ဗီဒီယိုဂိမ်းများ၊ အရုပ်များနှင့် ကစားခြင်း သို့မဟုတ် စက်ပစ္စည်းစခရင် ကြည့်ရှုခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်မှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• နေ့ခင်းဘက်တွင် လိုက်ကာများကို ဖွင့်ပါ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ပါက သင့်ကလေးကို အပြင်ဘက်တွင် အချိန်ကုန်ဆုံးစေပါ။ နေရောင်ခြည်သည် ညဘက်တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အိပ်ပျော်စေရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် ကူညီပေးပါသည်။ 
• သင့်ကလေးသည် နေ့ခင်းဘက်တွင် ခဏအိပ်စက်ရန် လိုအပ်ပါက အချိန်အရမ်းမကြာစေရန် သို့မဟုတ် နောက်အရမ်းမကျစေရန် သေချာအောင် ပြုလုပ်ပါ။
• အထူးသဖြင့် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အချိုရည်များ သို့မဟုတ် အားဖြည့်အချိုရည်များကဲ့သို့သော ကဖိန်းဓာတ်ပါဝင်သည့် အချိုရည်များ သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ 

ဆေးဝါးများနှင့် အခြားကုသမှုများအတွက် ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ

အချိန်ဇယားများ၊ ဆေးဝါးများနှင့် အခြားဆေးဘက်ဆိုင်ရာတာဝန်များကို စီမံခန့်ခွဲရန်မှာ ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ ဆေးဝါးများကို မှန်ကန်သောဆေးပမာဏနှင့် မှန်ကန်သောအချိန်တွင် သောက်သုံးရန်မှာလည်း အရေးကြီးပါသည်။ ကိရိယာများနှင့် နည်းဗျူဟာများသည် သင့်ကလေး၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုကို ပုံမှန်အမီလိုက်နိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

• ဆေးအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို နားလည်ကြောင်း သေချာအောင်ပြုလုပ်ပါ။ မေးခွန်းများကို လွတ်လပ်စွာ မေးမြန်းနိုင်ပြီး လိုအပ်ပါက စာဖြင့် အချက်အလက်များကို မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။
• ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအစီအစဉ်ကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရာတွင် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာရှိပါက သင့်ဆေးအဖွဲ့ကို အသိပေးပါ။ သင်သည် ပြဿနာများကို အတူတကွ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။
• သင့်ကလေး၏ ဆေးဝါးများကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ဆေးစီစဉ်ထည့်သည့်ဘူး (pill box) ကို အသုံးပြုပါ။
• ရေးသားထားသည့် သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ပြက္ခဒိန်များနှင့် သတိပေးချက်များကို အသုံးပြုပါ။ သင့်ဖုန်းတွင် သတိပေးချက်များကို သတ်မှတ်နိုင်ပါသည် သို့မဟုတ် အက်ပ်တစ်ခုကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။  ဆေးဝါးများကို စီမံခန့်ခွဲရန် အသုံးပြုသည့် အက်ပ်များ၏ ဥပမာများတွင်  MyMed Schedule၊ MyTherapy၊ MedCoach တို့ ပါဝင်ပါသည်- Medication Tracker၊ mango CARE၊ Medisafe Medication Management၊ နှင့် Pill Reminder။ 
• အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် ဆေးမသောက်ချင်ပါက “တကယ်လို့-ဆိုရင်” (if-then) ဆိုသည့် ဗျူဟာကို အသုံးပြုပါ။ ဥပမာအားဖြင့်- တကယ်လို့ သားလေး/သမီးလေး ဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် တက်ဘလက် ဒါမှမဟုတ် အရုပ်နဲ့ ကစားခွင့်ပေးမယ်။
• အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် ဆေးပြားများကို မမျိုချနိုင်ပါက စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ သင့်ကလေးကို ဆေးပြားများ မျိုချတတ်အောင် ကူညီပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်းများရှိပါသည်။
• ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများသည် ကျန်းမာရေးကောင်းလာစေရန် ဆေးဝါးများနှင့် ကုသမှုများ လိုအပ်ကြောင်းကို နားလည်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့သည် သူတို့၏ ဆေးဝါးများနှင့် ကုသမှုများအကြောင်းကို မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့၏ မေးခွန်းများကို ရိုးရှင်းပြီး မှန်ကန်သည့် အဖြေများဖြင့် ဖြေဆိုပါ။ လိုအပ်ပါက သင့်ကလေး၏ ဆေးအဖွဲ့ထံမှ အကြံဉာဏ် တောင်းခံပါ။

နာကျင်မှုကို စီမံခန့်ခွဲပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိစေရန် ပြုလုပ်ပါ

ရိုးရှင်းသောနည်းဗျူဟာများသည် သင့်ကလေး၏ နာကျင်မှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို နည်းပါးစေရန်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအတွင်း ပိုမိုသက်တောင့်သက်သာရှိစေရန် မကြာခဏကူညီပေးနိုင်ပါသည်။  နာကျင်မှုသက်သာစေရန်အတွက် ရွေးချယ်စရာများအကြောင်းကို သင့်ကလေး၏အဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

• သင့်ကလေး၏ နာကျင်မှုကို လျှော့မတွက်ဘဲ ပြောပြပါ။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုသည် နာကျင်စေနိုင်ပါက ရိုးသားစွာ ပြောပြပါ။ ၎င်းသည် နာကျင်နိုင်တယ်ဆိုလျှင်တောင် မနာကျင်ပါဘူးဟု မပြောပါနှင့်။
• အပ်ဖြင့်မထိုးမီ ထုံဆေးခရင်မ်၊ နာကျင်မှုသက်သာစေသည့် စက်ပစ္စည်း (ဥပမာ၊ Buzzy^®) သို့မဟုတ် အခြားနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခြင်းသည် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ နာကျင်မှုသက်သာစေရန်အတွက် ရွေးချယ်စရာများအကြောင်းကို သင့်ကလေး၏အဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
• အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် နာကျင်နေပါက ၎င်းတို့ကို အာရုံလွှဲရန် ဗီဒီယိုကြည့်ခြင်း၊ သီချင်းနားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဂိမ်းကစားခြင်းကဲ့သို့သော ၎င်းတို့အကြိုက်ဆုံး လှုပ်ရှားမှုများကို အသုံးပြုပါ။ 
• သင့်ကလေးကို ဖြည်းဖြည်းဖြင့် အသက် ခပ်ပြင်းပြင်းရှူခြင်းလေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပါ။ 
  • Starfish အသက်ရှူနည်း- လက်ချောင်းများကို ဖြန့်၍ အသက်ရှူသွင်းသည့်အခါတွင် လက်ချောင်းတစ်ချောင်းချင်းစီအား အပေါ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လိုက်မှတ်ပြီး ရှူထုတ်သည့်အခါတွင် အောက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လိုက်မှတ်ပါ။ 
  • Pinwheel အသက်ရှူနည်း- ဝမ်းဗိုက်ကြီးကြီးဖြင့် အသက်ရှူခြင်းသည် လေရဟတ်အား မည်သို့လည်စေသည်ကို ပြသရန် လေရဟတ်တစ်ခုကို အသုံးပြုပါ။ 

သင့်ကလေး၏ စိတ်ခံစားချက်များကို စီမံခန့်ခွဲရန် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေပါ

ဝမ်းနည်းမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု သို့မဟုတ် ဒေါသထွက်မှုကို ခံစားရခြင်းသည် ကိစ္စမရှိကြောင်းကို သင့်ကလေး သိအောင် ပြုလုပ်ပါ။ သင်၏ခံစားချက်များကို သင့်ကလေးနှင့်အတူ မျှဝေခြင်းဖြင့် ၎င်းကို ပြသနိုင်ပါသည်။ မိမိကိုယ်ကို ပိုနေကောင်းလာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်ရသည်ကို သင့်ကလေးအား ပြောပြပါ။

• သင့်ကလေးကို သူတို့ဘယ်လိုခံစားနေရလဲဆိုသည်ကို ပြောပြရန် အားပေးပါ၊ သို့သော်လည်း အတင်းအကျပ် တွန်းအားမပေးပါနှင့်။
• သူတို့မျှဝေရန် “လုံခြုံသည့်နေရာ”တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးပါ။ ၎င်းတို့၏ မေးခွန်းများအတွက် ရိုးရှင်းပြီး မှန်ကန်သည့် အဖြေများဖြင့် သူတို့၏ ဦးဆောင်မှုကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ။ ၎င်းသည် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်အတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါသည်။
• သင်၏ကလေး ကြောက်ရွံ့နေချိန် သို့မဟုတ် စိတ်ဆိုးနေချိန်တွင် နှစ်သိမ့်မှုဖြစ်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို ရှာဖွေရာတွင် ကူညီပေးပါ (ဥပမာ- ၎င်းတို့ကို နှစ်သိမ့်မှုဖြစ်စေသည့် အရာတစ်ခုကို ကိုင်ထားခြင်း၊ သင့်လက်ကို ကိုင်ထားခြင်း၊ ဂိမ်းကစားခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း)။
• ကလေးများသည် မိဘများကို ကြည့်၍ သင်ယူလေ့ရှိပါသည်။ စိတ်အေးအေးထား၍ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းအား အသုံးပြုခြင်းကို စံပြအဖြစ် ပြသပါ။
• ရက်အနည်းငယ်ထက်ပို၍ကြာသည့် သူတို့၏ စိတ်ခံစားမှုများ သို့မဟုတ် အတွေးအခေါ် ပြောင်းလဲမှုများကို စောင့်ကြည့်ပါ။ လိုအပ်ပါက ထိုအကြောင်းကို သင့်ကလေး၏ ဆေးအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

ပုံသေကန့်သတ်ချက်များကို သတ်မှတ်ပါ

သင့်ကလေး၏ အပြုအမူအတွက် တသမတ်တည်းရှိသည့် စည်းမျဉ်းများကို ချမှတ်ပါ။ ရောဂါမရှိခင်က သင်သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပါ။ သင့်အိမ်တွင် သို့မဟုတ် အိမ်ရာနှင့် ဆေးရုံတွင် တူညီသောစည်းမျဉ်းများကို အသုံးပြုပါ။

• သင့်ကလေးအား ရှင်းလင်းသည့် ညွှန်ကြားချက်များကို ပေးပါ။ ၎င်းတို့ကို မပြုလုပ်ရမည့်အရာထက် ပြုလုပ်ရမည့်အရာကို ပြောပြပါ။
• ရွေးချယ်စရာများရှိပါက သင့်ကလေးအား ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အသိရစေရန် ရွေးချယ်စရာများ ပေးပါ။ အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ခုကို မဖြစ်မနေလုပ်ရမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ရွေးချယ်စရာတစ်ခုအနေဖြင့် မကမ်းလှမ်းပါနှင့်။
• သင့်ကလေးသည် အပြုအမူကောင်းများကို ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် ချီးကျူးပေးပါ။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ချီးကျူးနေကြောင်းကို သူတို့ကို ပြောပြပါ။

လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုကို အားပေးပါ

ကုသမှုကာလအတွင်း သင့်ကလေးကို သူ့သူငယ်ချင်းများနှင့် ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်နေစေရန်နှင့် သူငယ်ချင်းအသစ်များနှင့် မိတ်ဖွဲ့ရာတွင် ပွင့်လင်းစွာ ကူညီပေးပါ။

• သင့်ကလေးအား သူငယ်ချင်းများနှင့် သွားရောက်လည်ပတ်မှုများကို စီစဉ်ရာတွင် ကူညီပေးပါ။ ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် နည်းလမ်းများစွာရှိပြီး ၎င်းတို့သည် ကုသမှုခံယူနေစဉ်တွင် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါသည်။ ဂိမ်းပလက်ဖောင်းများ၊ FaceTime၊ စာတိုမက်ဆေ့ချ်များ သို့မဟုတ် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများ အသုံးပြုခြင်းကို စဉ်းစားပါ။
• သင့်ကလေး၏ ရောဂါနှင့် ကုသမှုအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တခြားသူများအား မည်သည့်တို့ကိုသိစေချင်လဲဆိုသည်ကို မေးမြန်းပါ။ ဤအချက်အလက်ကို မည်သို့မျှဝေနိုင်မည်ကို စီစဉ်ရာတွင် သူတို့ကို ကူညီပါ။
• သင့်ကလေးစိတ်ဝင်စားပါက ဆေးရုံတွင် သူငယ်ချင်းအသစ်များကို မည်သို့မိတ်ဖွဲ့နိုင်ကြောင်းကို ဆွေးနွေးပါ။

သင့်ကလေး၏ ဖျားနာမှုနှင့် ကိုက်ညီအောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နေထိုင်လာခြင်း သို့မဟုတ် လူမှုရေးဆိုင်ရာ၊ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် အပြုအမူဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအကြောင်း မေးခွန်းများရှိပါက သင့်စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ သင်၊ သင့်ကလေးနှင့် သင့်မိသားစုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန်အတွက် စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ဝင် အမျိုးမျိုးရှိပါသည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာလူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုများတွင် စိတ်ပညာရှင်များ၊ ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ ကလေးဘဝအထူးကုပညာရှင်များ၊ ဂီတကုထုံးပညာရှင်များ၊ ကျောင်းဆရာများနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူများ ပါဝင်ပါသည်။

အခြား အရင်းအမြစ်များ

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာ