Jak wspierać dziecko w wieku szkolnym podczas choroby

Nowa diagnoza lub środowisko medyczne mogą być stresujące. Poważna choroba zakłóca wiele aspektów życia dziecka, w tym naukę w szkole, zajęcia pozalekcyjne i relacje społeczne. Jednak z czasem dziecko i rodzina dostosowują się do nowej sytuacji. Oto kilka sposobów wspierania rozwoju emocjonalnego, behawioralnego i społecznego dziecka.

Zadbaj o stałą rutynę

Ustal stały harmonogram dnia, aby dziecko wiedziało, czego się spodziewać. Dzięki temu życie będzie wydawało się bardziej „normalne” i mniej stresujące.

• W miarę możliwości wprowadź regularne poranne, wieczorne i związane z posiłkami rutyny. Staraj się utrzymać te rutyny, gdy dziecko jest leczone ambulatoryjnie i w szpitalu.
• W miarę możliwości współpracuj z zespołem medycznym dziecka, aby ustalić regularny harmonogram wizyt.
• Omów z dzieckiem harmonogram dnia. Dzięki temu będzie wiedzieć, czego się spodziewać.
• Znajdź drobne sposoby na utrzymanie rutyny, takie jak pora na przekąski, oglądanie ulubionego programu, krótki spacer po obiedzie, gra lub czytanie książki.

Promuj zdrowy sen

Sen jest ważny dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Stwórz zdrowe środowisko snu, harmonogram i rutynę. 

• Niech dziecko kładzie się spać mniej więcej o tej samej porze każdego wieczoru i wstaje o tej samej porze każdego ranka (nawet w weekendy).
• Stwórz relaksującą rutynę przed snem, która nie trwa dłużej niż 30 minut, np. czytanie bajki.
• Wyłącz ekrany co najmniej 1 godzinę przed snem. Jasne światło emitowane przez urządzenia może utrudniać dziecku zasypianie.
• Zadbaj o to, aby otoczenie do spania było wygodne, ciche i zaciemnione.
• Łóżko powinno służyć wyłącznie do spania. Unikaj takich czynności jak granie w gry wideo, zabawa zabawkami lub korzystanie z urządzeń elektronicznych w łóżku.
• W ciągu dnia otwieraj zasłony lub pozwól dziecku spędzać czas na świeżym powietrzu, jeśli to możliwe. Światło słoneczne pomaga organizmowi lepiej zasnąć w nocy. 
• Jeśli Twoje dziecko potrzebuje drzemki, upewnij się, że nie jest ona zbyt długa ani zbyt późna.
• Unikaj napojów zawierających kofeinę, takich jak napoje bezalkoholowe lub napoje energetyczne, zwłaszcza po południu. 

Postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi leków i innych metod leczenia

Zarządzanie harmonogramami, lekami i innymi czynnościami medycznymi może być trudne. Ważne jest również przyjmowanie leków w odpowiedniej dawce i o odpowiedniej porze. Narzędzia i strategie mogą pomóc w zarządzaniu opieką medyczną nad dzieckiem.

• Upewnij się, że rozumiesz instrukcje zespołu medycznego. Nie wahaj się zadawać pytań i poprosić o informacje na piśmie, jeśli to konieczne.
• Poinformuj zespół medyczny, jeśli masz problemy z przestrzeganiem planu leczenia. Możecie wspólnie rozwiązać ten problem.
• Używaj pudełka na tabletki, aby łatwiej zarządzać lekami Twojego dziecka.
• Korzystaj z kalendarzy i przypomnień w formie papierowej lub elektronicznej. Możesz ustawić przypomnienia w telefonie lub skorzystać z aplikacji. Przykłady aplikacji do zarządzania lekami to MyMed Schedule, MyTherapy, MedCoach: Medication Tracker, mango CARE, Medisafe Medication Management oraz Pill Reminder. 
• Jeśli dziecko nie chce przyjmować leków, zastosuj strategię „jeśli-to”. Na przykład: Jeśli weźmiesz lekarstwo, będziesz mógł/mogła pobawić się tabletem lub zabawką.
• Jeśli Twoje dziecko nie potrafi połknąć tabletek, porozmawiaj o tym z zespołem opiekującym się dzieckiem. Istnieją sposoby, które pomogą dziecku nauczyć się połykać tabletki.
• Dzieci w wieku szkolnym rozumieją potrzebę przyjmowania leków i poddawania się leczeniu, aby wyzdrowieć. Mogą zadawać pytania dotyczące swoich leków i terapii. Należy udzielać prostych, szczerych odpowiedzi na ich pytania. W razie potrzeby poproś o radę zespół medyczny opiekujący się Twoim dzieckiem.

Łagodź ból i zapewniaj komfort

Proste strategie często mogą pomóc dziecku w radzeniu sobie z bólem, zmniejszyć niepokój i zapewnić większy komfort podczas zabiegów. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat możliwości łagodzenia bólu.

• Rozmawiaj o bólu dziecka, nie bagatelizując go. Bądź szczery, jeśli zabieg medyczny może być bolesny. Nie mów, że nie będzie bolało, jeśli prawdopodobnie będzie.
• Przed wkłuciem igłą pomocne może być zastosowanie kremu znieczulającego, urządzenia przeciwbólowego (np. Buzzy^®) lub innych środków. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat możliwości łagodzenia bólu.
• Jeśli dziecko odczuwa ból, należy odwrócić jego uwagę ulubionymi zajęciami, takimi jak oglądanie filmów, słuchanie muzyki lub granie w gry. 
• Pomóż dziecku ćwiczyć powolne, głębokie oddychanie. 
  • Technika rozgwiazdy: Rozłóż palce i powoli przesuwaj każdy palec w górę podczas wdechu i w dół podczas wydechu. 
  • Oddychanie z wiatraczkiem: Użyj wiatraczka, aby pokazać, jak głębokie oddechy brzuszne powodują jego obrót. 

Znajdź zdrowe sposoby radzenia sobie z emocjami dziecka

Powiedz dziecku, że smutek, strach lub złość to normalne uczucia. Możesz to pokazać, dzieląc się swoimi uczuciami z dzieckiem. Porozmawiaj z dzieckiem o tym, jak pomagasz sobie poczuć się lepiej.

• Zachęcaj dziecko do rozmowy o swoich uczuciach, ale nie zmuszaj go do tego.
• Stwórz „bezpieczne miejsce”, w którym dziecko będzie mogło się zwierzyć. Podążaj za jego wskazówkami, udzielając prostych, szczerych odpowiedzi na jego pytania. Pomaga to budować zaufanie.
• Pomóż dziecku znaleźć przedmiot lub czynność, które będą dla niego pocieszeniem, gdy będzie się bało lub denerwowało (np. trzymanie czegoś, co je uspokaja, trzymanie za rękę, granie w grę, śpiewanie piosenki).
• Dzieci często obserwują swoich rodziców i uczą się od nich. Zachowaj spokój i dawaj przykład, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach.
• Obserwuj zmiany w emocjach lub sposobie myślenia dziecka, które utrzymują się dłużej niż kilka dni. W razie potrzeby omów to z zespołem medycznym dziecka.

Ustal spójne granice

Ustal spójne zasady dotyczące zachowania dziecka. Zachowaj te same zasady i granice, które obowiązywały przed diagnozą. Stosuj te same zasady w domu/mieszkaniu i szpitalu.

• Przekaż dziecku jasne instrukcje. Powiedz mu, co należy robić, zamiast tego, czego nie wolno mu robić.
• Jeśli istnieją różne opcje, daj dziecku możliwość wyboru, aby poczuło, że ma kontrolę nad sytuacją. Jeśli coś musi zostać zrobione, nie proponuj tego jako wyboru.
• Chwal dziecko za dobre zachowanie. Powiedz mu, dlaczego je chwalisz.

Zachęcaj je do kontaktów społecznych

Pomóż dziecku utrzymać kontakt z przyjaciółmi i bądź otwarty(-a) na nawiązywanie przez nie nowych znajomości podczas leczenia.

• Pomóż dziecku zaplanować wizyty u przyjaciół. Istnieje wiele sposobów komunikacji, które mogą ulec zmianie w trakcie leczenia. Rozważ wykorzystanie platform do gier, FaceTime, wiadomości tekstowych lub rozmów telefonicznych.
• Zapytaj dziecko, co chce, aby inne osoby wiedziały o jego chorobie i leczeniu. Pomóż mu zaplanować, w jaki sposób może przekazać te informacje.
• Jeśli dziecko jest zainteresowane, porozmawiaj z nim o tym, jak może nawiązać nowe znajomości w szpitalu.

Jeśli masz pytania dotyczące przystosowania się dziecka do choroby lub jego zdrowia społecznego, emocjonalnego lub behawioralnego, porozmawiaj z zespołem opieki. Poszczególni członkowie zespołu opieki są gotowi pomóc Tobie, Twojemu dziecku i Twojej rodzinie. Usługi psychospołeczne obejmują psychologów, kapelanów, specjalistów ds. wsparcia psychicznego dziecka w chorobie, muzykoterapetów, nauczycieli szkolnych oraz pracowników socjalnych.

Inne materiały

Powiązane treści