အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှား ရောဂါများ

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှား ရောဂါများဆိုတာ ဘာလဲ။

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါများ (QPD) သည် သွေးဥမွှားများ မှန်ကန်စွာ အလုပ်မလုပ်သည့်အခါ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော ရှားပါး သွေးယိုစီးမှုရောဂါများဖြစ်သည်။ သွေးဥမွှားများသည် သွေးယိုစီးမှုကို ရပ်တန့်ရန် ကူညီပေးသည့် သွေးဆဲလ်များဖြစ်သည်။

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါ၏ လက္ခဏာများ

သွေးဥမွှားပုံမမှန်ခြင်း၏ လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ ပါဝင်နိုင်သည်-

• အညိုအမည်း စွဲလွယ်ခြင်း
• ပြတ်ရှဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရပြီးနောက် ကြာရှည်စွာ သွေးထွက်ခြင်း
• နှာခေါင်းသွေးယိုခြင်း
• သွားဖုံး သွေးယိုခြင်း
• ရာသီလာချိန် သွေးဆင်းများခြင်း သို့မဟုတ် ကြာရှည်ခြင်း
• ခွဲစိတ်မှု၊ မီးဖွားခြင်း၊ အရေပြားဖြတ်တောက်ခြင်း သို့မဟုတ် သွားကုသမှုပြီးနောက် ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးဆင်းခြင်း

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါများ၏ လက္ခဏာများသည် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီပါ။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် များသောအားဖြင့် အပျော့စားမှ အလယ်အလတ်အထိ ဖြစ်တတ်သည်။

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်းများ

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါများကို မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု (မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု) မှတစ်ဆင့် မိဘများမှ ကလေးများထံ အမွေဆက်ခံနိုင်သည် သို့မဟုတ် လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင်၊ ရောဂါသည် အသက်အရွယ်ကြီးလာပြီးနောက်မှ (ရရှိခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အချို့သော ရရှိလာသော အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါများသည် ဆေးဝါးများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ သွေးဥမွှားရောဂါသည် သွေးဥမွှားအမြှေးပါး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ပရိုတင်းဓာတ် ပျောက်ဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် ချို့ယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သွေးဥမွှား အမှုန်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်မှုများတွင် ချို့တဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် မူမမှန်ခြင်းကြောင့် (သိုလှောင်မှု အစုအဝေးရောဂါဟုလည်း ခေါ်သည်) ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ သွေးဥမွှားအမှုန်များသည် ပရိုတင်းနှင့် အခြားဓာတုပစ္စည်းများကို သိုလှောင်သည့် သွေးဥမွှားများအတွင်းရှိ အိတ်ငယ်များဖြစ်သည်။ သွေးဥမွှားများသည် သွေးဥမွှားများ၏ အရာများကို သွေးကြောထဲသို့ မထုတ်လွှတ်သည့်အခါ သွေးဥမွှားသိုလှောင်မှု ချို့တဲ့မှုအချို့ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အခြားချို့ယွင်းမှု အမျိုးအစားများသည် အမှုန်အမွှားများ (granules) မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။

သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန် သွေးဥမွှားများ လုပ်ဆောင်ပုံ

သွေးဥမွှားများသည် သွေးဥမွှားပိတ်တုံး (platelet plug) ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အဆင့်များစွာဖြင့် သွေးယိုခြင်းကို ရပ်တန့်စေသည်။

• သွေးကြောတစ်ခု ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသောအခါ သွေးဥမွှားများသည် အသက်ဝင်ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသည့်နေရာသို့ ရွေ့လျားသွားပါသည်။
• သွေးဥမွှားများသည် သွေးကြောတွင် ကပ်ငြိပြီး အမှုန်အမွှားများအတွင်းမှ ဓာတုပစ္စည်းများကို သွေးကြောထဲသို့ ထုတ်လွှတ်သည်။
• ဓာတုပစ္စည်းများသည် သွေးဥမွှားများ ပိုမိုကပ်ငြိရန် အချက်ပြသည်။ ၎င်းသည် သွေးဥမွှား အပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
• အမှုန့်များအတွင်းရှိ ဓာတုပစ္စည်းများသည် ဒဏ်ရာရရှိထားသော သွေးကြောများကို ကျုံ့စေရန် (တင်းကျပ်စေရန်) ကူညီပေးပြီး သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေသည်။
• ဖိုင်ဘရင်အလွှာသည် သွေးဥမွှားအပြားကို နေရာတွင် ထိန်းထားရန် အပေါ်မှ ဖုံးအုပ်ထားသည်။

သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေခြင်း

သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါများကို သင့်ကလေး၏ မိသားစုရာဇဝင်နှင့် ဆေးမှတ်တမ်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ရောဂါရှာဖွေပါသည်။ သင့်ဆရာဝန်သည် သွေးယိုစီးမှု သို့မဟုတ် အညိုအမဲစွဲခြင်းတွင် မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုများ၊ မကြာသေးမီကဖျားနာမှုများ သို့မဟုတ် သင့်ကလေး သောက်နေသော ဆေးဝါးများအကြောင်း သင့်အား မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

စစ်ဆေးမှုများတွင် ပါဝင်နိုင်သည်များ-

• သွေးဆဲလ်အရေအတွက်နှင့် အရွယ်အစားကို တိုင်းတာရန် သွေးဥများ အပြည့်အစုံစစ်ဆေးခြင်း
• သွေးထဲတွင် သတ်မှတ်ထားသော သွေးခဲစေသော factor များ၏ အဆင့်များကို တိုင်းတာရန် သွေးခဲစေသော factor များ စစ်ဆေးခြင်း
• သွေးဥမွှားလုပ်ဆောင်ချက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ သွေးဥမွှားများ မည်သို့အလုပ်လုပ်သည်ကို တိုင်းတာရန်
• မျိုးရိုးဗီဇစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် အလွန်အထူးပြုသော စစ်ဆေးမှုကဲ့သို့သော နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါများကို ကုသခြင်း

သင့်ကလေးတွင် သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါရှိပါက များသောအားဖြင့် သွေးရောဂါများကို ကုသရာတွင် အထူးပြုသော ဆရာဝန်ဖြစ်သည့် သွေးရောဂါအထူးကုဆရာဝန် နှင့် ပြသကုသရပါမည်။ သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါရှိသူ အများစုသည် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်စဉ်၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှုခံယူစဉ် သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင်သာ ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။

ကုသခြင်းတွင် ပါဝင်နိုင်သည်များမှာ-

• သွေးခဲပျော်ခြင်းကို တားဆီးပေးသည့် ဆေးဝါးများ သွေးယိုခြင်းကို ရပ်တန့်စေရန် ကူညီပေးသည်
• ဒက်စ်မိုပရက်ဆင် (Desmopressin) သွေးခဲစေသည့် ဒြပ်ပေါင်းများ တိုးလာစေရန် ကူညီပေးသည်။ ဤဆေးဝါးသည် အယ်လ်ဖာမှုန် ချို့တဲ့မှုတွင် အသုံးမဝင်ပါ။
• သွေးဥမွှား သွင်းခြင်း သွေးဥမွှား အရေအတွက် တိုးလာစေရန်

သင့်ကလေးတွင် သွေးဥမွှားရောဂါရှိပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူမှ ညွှန်ကြားခြင်းမရှိလျှင် အချို့သောဆေးဝါးများကို မသောက်သင့်ပါ။ အချို့သောဆေးဝါးများသည် သွေးယိုစိမ့်နိုင်ခြေကို မြင့်မားစေသည်။ ၎င်းတို့တွင် အက်စပရင် (aspirin)၊ အိုင်ဗျူပရိုဖင် (ibuprofen) နှင့် နာပရိုဇန် (naproxen) ကဲ့သို့သော စတီးရွိုက်မပါသည့် အရောင်ကျသောက်ဆေးများ (NSAIDs) နှင့် သွေးကျဲဆေးများ ပါဝင်သည်။ ဤဆေးဝါးများသည် သွေးယိုစိမ့်မှုလက္ခဏာများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။

သင်၏ ကုသရေးအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• သွေးဥမွှား အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ရောဂါများသည် ကျွန်ုပ်ကလေး၏ နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် မည်သို့အကျိုးသက်ရောက်နိုင်သနည်း။
• ကျွန်ုပ်၏ကလေးထံတွင် မည်သည့် QPD အမျိုးအစားရှိပါသလဲ။
• QPD ၏ မည်သည့်လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် လက္ခဏာရပ်များကို ကျွန်ုပ်တို့ စောင့်ကြည့်သင့်သလဲ၊ မည်သည့်အချိန်တွင် ဆေးကုသမှုခံယူသင့်သလဲ။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏အခြေအနေကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် ကူညီရန် မည်သည့်ကုသမှုနည်းလမ်းများ ရှိပါသလဲ၊ ဖြစ်လာနိုင်ချေရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများက ဘာတွေလဲ။
• ကျွန်ုပ်ကလေး ရှောင်ကြဉ်ရမည့် သီးသန့်လုပ်ဆောင်မှုများ သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများ ရှိပါသလား။
• မိသားစုဝင်များကိုလည်း သွေးဥမွှားရောဂါအတွက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးသင့်ပါသလား။
• ကျွန်ုပ်၏ ကလေးရဲ့ ချို့ယွင်းချက်သည် အနာဂတ်တွင် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများထံသို့ ကူးစက်သွားနိုင်ပါသလား။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ