Żywienie dojelitowe (karmienie przez sondę)

Czym jest żywienie dojelitowe?

Karmienie przez sondę lub żywienie dojelitowe polega na dostarczaniu pokarmu w postaci płynnej lub preparatu. Pomaga dzieciom, które nie otrzymują wystarczającej ilości kalorii lub składników odżywczych poprzez jedzenie lub picie przez jamę ustną. Niektóre leki mogą być również podawane przez sondę żywieniową. 

Żywienie dojelitowe może zapewnić całość lub część składników odżywczych dla Twojego dziecka. Wiele dzieci nadal może jeść i pić przez usta, mając założoną sondę żywieniową.      

Ważne jest, aby pomóc dziecku zrozumieć, że sonda żywieniowa nie jest karą. Potrzeba wsparcia żywieniowego nie jest ich winą. Dobre odżywianie jest ważne dla wzrostu, energii i regeneracji organizmu. Twój dietetyk będzie współpracował z Tobą i Twoim lekarzem w celu zaplanowania żywienia przez sondę. Dietetyk to specjalista ds. zdrowia, który ma specjalne wykształcenie w zakresie diety i odżywiania.  

Dietetyk zaleci Twojemu dziecku odpowiednią formułę żywieniową w oparciu o jego potrzeby w zakresie: 

• kalorii 
• nawodnienia 
• węglowodanów 
• tłuszczy 
• białka 
• witamin i minerałów 

Jak działa żywienie dojelitowe

Wielu pacjentów może otrzymywać składniki odżywcze ze standardowych preparatów (płynnych mieszanek składników odżywczych) przeznaczonych do żywienia przez sondę.       Inne dzieci potrzebują specjalnych preparatów ze względu na schorzenia, takie jak alergie, cukrzyca lub problemy trawienne.  W przypadku niemowląt często preferowane jest mleko matki.

Istnieją trzy główne sposoby podawania  pokarmów  przez sondę:

• Karmienie bolusowe: pacjenci otrzymują kilka razy dziennie duże dawki preparatu. Ten  harmonogram  najbardziej przypomina normalny schemat posiłków.
• Ciągłe karmienie: pompa elektroniczna podaje  niewielkie ilości  preparatu przez  długi czas , nawet do 24 godzin dziennie. Niektóre dzieci mogą potrzebować tego rodzaju karmienia, aby zmniejszyć nudności i wymioty.     
• Karmienie grawitacyjne: preparat kapie powoli przez worek na stojaku do kroplówek. Czas stosowania karmienia grawitacyjnego różni się w zależności od pacjenta. Karmienie grawitacyjne jest prostą, ręczną metodą, która sprawdza się dobrze w warunkach domowych.

Działania niepożądane żywienia przez sondę

Najczęstsze działania niepożądane żywienia przez sondę to nudności, wymioty, skurcze żołądka, biegunka, zaparcia i wzdęcia. 

Inne możliwe działania niepożądane mogą być następujące: 

• zakażenie lub podrażnienie w miejscu umieszczenia sondy 
• przesunięcie lub wypadnięcie rurki z miejsca wprowadzenia 
• przedostanie się preparatu do płuc 

Większości skutków ubocznych można uniknąć, przestrzegając instrukcji dotyczących pielęgnacji i karmienia. Postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi pielęgnacji skóry wokół miejsca wprowadzenia sondy, aby zapobiec podrażnieniom lub infekcjom. Upewnij się, że dziecko nie dotyka ani nie ciągnie za rurkę.  

Ważna jest ścisła współpraca z dietetykiem. Zapotrzebowanie żywieniowe może się zmieniać w zależności od czynników zdrowotnych i działań niepożądanych, takich jak wymioty lub biegunka. 

Karmienie przez sondę w domu

Dziecko z założoną sondą pokarmową może zostać wypisane do domu. Zespół opieki zadba o to, abyś wiedział, jak: 

• przygotować pokarm dla dziecka 
• podać pokarm 
• zadbać o sondę 

Potrzebne materiały

• preparat do karmienia: większość preparatów jest gotowa do użycia. Niektóre preparaty są dostępne w postaci proszku lub płynu, które należy wymieszać z wodą.
• Strzykawka: Strzykawka bezigłowa, którą podłącza się do rurki żywieniowej (ENFit syringe) 
• Pompa do karmienia w przypadku stosowania karmienia ciągłego lub grawitacyjnego
• Torba z rurką, jeśli stosuje się karmienie ciągłe lub grawitacyjne
• Stojak do kroplówki w przypadku stosowania podawania ciągłego lub grawitacyjnego
• Rurka adaptera do karmienia, jeśli dziecko ma „guzik” G-tube

Wskazówki dotyczące karmienia przez sondę w domu

Pamiętaj o tych wskazówkach dotyczących karmienia przez sondę w domu: 

• Zawsze myj ręce mydłem i wodą lub używaj środka do dezynfekcji rąk przed i po karmieniu lub pielęgnacji sondy pokarmowej. 
• Podczas karmienia dziecko powinno siedzieć lub leżeć w pozycji półsiedzącej, tak aby jego głowa znajdowała się wyżej niż żołądek. 
• Nie pozwól, aby strzykawka lub worek całkowicie się opróżniły podczas karmienia. Jeśli powietrze dostanie się do sondy pokarmowej, może to spowodować wzdęcia lub dyskomfort w żołądku. 
• Zwracaj uwagę na objawy nudności, wymiotów, wzdęć lub drażliwości. Jeśli wystąpią takie objawy, należy przerwać karmienie i skontaktować się z lekarzem. 
• Sprawdź skórę wokół rurki pod kątem oznak podrażnienia lub infekcji. 
• Po każdym użyciu należy umyć strzykawkę (i adapter, jeśli był używany) ciepłą wodą z dodatkiem płynu do mycia naczyń. 
• Przygotuj i przechowuj preparat zgodnie z instrukcją:   
  • Mieszankę należy przechowywać w lodówce i wyrzucić po 24 godzinach, jeśli nie zostanie zużyta.  
  • Gotowe do spożycia preparaty nie muszą być przechowywane w lodówce, dopóki nie zostaną otwarte. Po otwarciu można je przechowywać tylko przez 24 godziny.  
  • Wyrzuć wszelkie gotowe do spożycia lub przygotowane mieszanki, które zostały otwarte i były przechowywane w lodówce przez 24 godziny lub dłużej. 

Utrzymanie zdrowych nawyków żywieniowych

Postaraj się, aby karmienie przebiegało w komfortowych i relaksujących warunkach. Rozmawiaj z dzieckiem i baw się dobrze. Pomoże to dziecku przystosować się i poczuć się lepiej podczas karmienia. 

Oto wskazówki dla różnych grup wiekowych, które pomogą utrzymać normalne nawyki żywieniowe: 

• Niemowlęta: Podczas karmienia trzymaj dziecko na rękach. Rozmawiaj lub śpiewaj dziecku, nawiązuj kontakt wzrokowy i stwórz wyjątkową chwilę bliskości. 
• Małe dzieci: Pozwól dziecku siedzieć na krześle, z którego korzystało przed założeniem sondy pokramowej. Pozwól mu trzymać sztućce lub bawić się zabawkowym jedzeniem. 
• Starsze dzieci: Dziecko powinno siedzieć z rodziną podczas posiłków. Zaangażuj dziecko w planowanie i przygotowywanie posiłków. niech to będzie wyjątkowy czas, aby nawiązać kontakt między wami. 

Ćwiczenie ruchów ust i twarzy

pomóż dziecku nadal używać ust i warg, aby czuło się komfortowo podczas jedzenia. Wykorzystanie dotyku, zabawy i odpowiednich dla wieku zajęć rozwija umiejętności mówienia i świadomość. Może to pomóc dziecku w łatwiejszym powrocie do jedzenia i picia w późniejszym czasie.   

• Niemowlęta: Daj dziecku smoczek, zabawkę lub wibrujący gryzak. Podczas karmienia dotykaj ust, jamy ustnej i dziąseł dziecka. Możesz również dotykać, głaskać lub poklepywać dziecko, śpiewając lub wydając zabawne dźwięki. 
• Małe dzieci: Podczas karmienia dotykaj ust, jamy ustnej lub dziąseł swojego malucha. Daj dziecku zabawki do gryzienia. Niech wydają zabawne dźwięki, wykorzystując różne ruchy ust. Podczas karmienia pocieraj twarz dziecka materiałami o różnej fakturze. 
• Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym: Podczas karmienia poproś dziecko, aby puszczało bańki mydlane lub grało na instrumentach muzycznych. 

Logopeda może zalecić stosowanie narzędzi do stymulacji jamy ustnej lub ćwiczenia logopedyczne, które pomogą dziecku w nabyciu umiejętności niezbędnych do karmienia i połykania. 

Kiedy kontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem

Skontaktuj się z zespołem opieki nad dzieckiem, jeśli zauważysz:

• wymioty lub biegunkę, które nie ustępują;
• nienaturalną utratę lub przyrost masy ciała;
• objawy odwodnienia (suchość w ustach, suche pieluchy, ciemnożółty mocz);      
• zaczerwienienie, obrzęk lub wydzielinę wokół miejsca wprowadzenia rurki;
• gorączkę lub objawy zakażenia;
• problemy z sondą, takie jak wypadnięcie rurki, wyciek lub zablokowanie;
• wyciek preparatu z sondy lub nosa;
• kaszel, dławienie się lub trudności w oddychaniu podczas karmienia;
• ból brzucha, wzdęcia lub drażliwość podczas karmienia lub po nim;
• zmiany w zachowaniu, takie jak większe zmęczenie, rozdrażnienie lub mniejsza aktywność niż zwykle.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

• Dlaczego moje dziecko potrzebuje sondy pokarmowej?
• Jak długo moje dziecko będzie wymagało żywienia przez sondę? 
• Czy moje dziecko nadal może jeść i pić samodzielnie?
• Jaki rodzaj preparatu jest najlepszy dla mojego dziecka?
• Skąd mam wiedzieć, czy moje dziecko otrzymuje wystarczającą ilość składników odżywczych?
• Co należy zrobić, jeśli u dziecka wystąpią działania niepożądane, takie jak wymioty lub biegunka?
• Jak dbać o sondę żywieniową w domu?
• Jakie materiały będą mi potrzebne?
• Do kogo mam zadzwonić, jeśli mam pytania lub wątpliwości?

Powiązane treści