Menu Zamknij

Białaczka u dzieci i nastolatków

Czym jest białaczka?

Białaczka to nowotwór krwi i szpiku kostnego.Jest to najczęstszy rodzaj nowotworu występujący u dzieci i nastolatków. Każdego roku w Stanach Zjednoczonych wykrywa się około 3500–4000 nowych przypadków tej choroby. 

U chorych na białaczkę szpik kostny nie działa prawidłowo. Szpik kostny to miękka tkanka o gąbczastej strukturze znajdująca się w środkowej części większości kości. Można go nazwać fabryką komórek krwi. To stąd pochodzą wszystkie komórki krwi. Na początku mają one postać krwiotwórczych komórek macierzystych.

Z czasem komórki macierzyste zmieniają się w czerwone krwinki, białe krwinki i płytki krwi.

U chorych na białaczkę proces dojrzewania komórek macierzystych przebiega nieprawidłowo. Krew wytwarza zbyt dużo niedojrzałych komórek krwi nazywanych komórkami białaczkowymi.

W takiej sytuacji krew nie może wykonywać swojego zadania. Brakuje w niej:

  • krwinek czerwonych; transportujących tlen do narządów w całym ciele;
  • białych krwinek zwalczających zakażenia i choroby
  • płytek krwi sprawiających, że krew krzepnie.

Białaczka może być ostra lub przewlekła. Określenie „ostra” oznacza, że w przypadku braku leczenia następuje szybki rozwój objawów choroby. Określenie „przewlekła” oznacza, że rozwój choroby i jej objawów odbywa się powoli.

U dzieci częściej występuje białaczka ostra.

Podstawowe informacje na temat krwi

Dowiedz się więcej na temat białaczki i przyczyn powstawania chłoniaków, a także metod leczenia i działań niepożądanych.

Poznaj podstawowe informacje na temat krwi

Oznaki białaczki

Objawy przedmiotowe i podmiotowe mogą być następujące: 

Diagnoza białaczki

Leczenie białaczki

Dobór leczenia zależy od rodzaju białaczki. Najczęściej stosowaną metodą leczenia jest chemioterapia.

Inne stosowane metody leczenia to:

Grafika przedstawiająca proces krwiotwórczy i sposób powstawania komórek nowotworowych (blastów). W górnej części grafiki znajduje się komórka macierzysta krwi. Po lewej stronie zobrazowano jej przekształcenie się w szpikową komórkę macierzystą, z której z kolei powstają płytki krwi, krwinki czerwone, mieloblasty i monoblasty. Mieloblast przekształca się w białe krwinki (nazywane również granulocytami), a monoblast – w monocyt. Po prawej stronie zobrazowano przekształcenie się komórki macierzystej krwi w limfoidalną komórkę macierzystą, z której z kolei powstają limfoblasty (które dojrzewają, tworząc białe krwinki).

Prawidłowy proces wytwarzania krwi.

Grafika przedstawiająca proces krwiotwórczy i sposób powstawania komórek nowotworowych (blastów). W górnej części grafiki znajduje się komórka macierzysta krwi. Po lewej stronie zobrazowano jej przekształcenie się w szpikową komórkę macierzystą, z której z kolei powstają płytki krwi, krwinki czerwone, mieloblasty i monoblasty. Mieloblast przekształca się w białe krwinki (nazywane również granulocytami), a monoblast – w monocyt. Po prawej stronie zobrazowano przekształcenie się komórki macierzystej krwi w limfoidalną komórkę macierzystą, z której z kolei powstają limfoblasty (które dojrzewają, tworząc białe krwinki) i komórki nowotworowe (blasty).

Proces wytwarzania krwi skutkujący powstaniem komórek nowotworowych (blastów).

Rokowanie w przypadku białaczki

Lekarze często używają liczby zwanej wskaźnikiem 5-letnich przeżyć gdy mówią o rokowanieJest to odsetek pacjentów, którzy przeżyli co najmniej pięć lat od momentu, w którym wykryto u nich nowotwór. 

W przypadku ostrych białaczek dzieci bez choroby po 5 latach mają największe szanse na wyleczenie. Powrót tych nowotworów po tak długim czasie jest rzadkością.

Wskaźniki przeżycia stanowią jedynie wartości szacunkowe. Najlepszym źródłem informacji, jeśli chodzi o szanse przeżycia danego dziecka, jest jego lekarz. 

Białaczki ostre

Ogólnie wskaźnik 5-letnich przeżyć dla ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) wynosi około 90%.  

Ogólny odsetek przeżyć 5-letnich w przypadku ostrej białaczki szpikowej (AML) wynosi 65–75%. Wskaźniki przeżycia różnią się w zależności od podtypu AML i innych czynników. Przykładowo odsetek wyleczeń w przypadku ostrej białaczki promielocytowej (APL), podtypu AML, wynosi obecnie ponad 90%. W przypadku niektórych z pozostałych podtypów AML odsetek ten jest jednak niższy.

Białaczki przewlekłe

W przypadku białaczek przewlekłych odsetek przeżyć 5-letnich jest mniej przydatnym wskaźnikiem, gdyż nawet niewyleczone dzieci z białaczką mogą żyć przez długi czas. W przeszłości zgłaszany odsetek przeżyć 5-letnich w przypadku przewlekłej białaczki szpikowej (CML) wynosił 60–80%. Aktualnie jest on dużo wyższy.

Najważniejsze informacje o białaczce u dzieci i nastolatków

  • Białaczka jest chorobą nowotworową krwi i szpiku kostnego.
  • O białaczce mówimy, gdy proces dojrzewania komórek krwiotwórczych występujących w szpiku kostnym przebiega nieprawidłowo.
  • Metody leczenia obejmują chemioterapię, terapię celowaną, immunoterapię i/lub przeszczep szpiku kostnego.
  • Informacje na temat długoterminowych perspektyw dla danego dziecka można uzyskać od jego lekarza.

—
Data aktualizacji: Listopad 2022 r.

Powiązane treści

  • Chemioterapia

    Chemioterapia polega na leczeniu nowotworów za pomocą leków, które działają poprzez zakłócanie procesu podziału komórek. Dowiedz się więcej o chemioterapii i tym, jak przygotować dziecko do jej podjęcia.

  • Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

    Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) jest nowotworem krwi oraz szpiku kostnego i jednocześnie najczęściej spotykaną postacią nowotworu wieku dziecięcego.

  • Zrozumieć nowotwór

    Rak jest chorobą polegającą na nieprawidłowym wzroście komórek. W przypadku raka sygnały kontrolujące wzrost komórek nie działają prawidłowo. Dowiedz się, jak rozwija się i rozprzestrzenia nowotwór.