Szczepionki u dzieci z poważnymi chorobami

Czym są szczepionki?

Szczepionka pomaga układ odpornościowy nauczyć się organizmowi bronić przed zarazkami i chorobami. Szczepionka może uchronić dziecko przed zachorowaniem. Albo Twoje dziecko może mieć łagodniejszą infekcję niż miałoby bez szczepionki.

Niektóre szczepionki mogą wymagać podania jednej lub więcej dawek, aby zapewnić ochronę na całe życie. Inne szczepionki, takie jak szczepionka przeciw grypie, mogą być potrzebne częściej.

Harmonogram szczepień wieku dziecięcego

Szczepienia rutynowe to szczepienia zalecane dla wszystkich. Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) podaje listę zalecanych szczepień według wieku dla mieszkańców Stanów Zjednoczonych. Jest to tzw. harmonogram szczepień lub immunizacji.

Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy z powodu nowotworu lub innej poważnej choroby, zespół opiekujący się dzieckiem może zalecić zmiany w harmonogramie szczepień dziecka. Przykładowo u pacjentów z nowotworami konieczne może być odłożenie niektórych szczepień ze względu na objawy nowotworu lub działania niepożądane chemioterapii. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat zaleceń dotyczących szczepień dla dziecka, a także dla opiekujących się dzieckiem członków rodziny i członków gospodarstwa domowego.

Zasada działania szczepionek

Szczepionki umożliwiają organizmowi naukę samodzielnego zwalczania atakujących go określonych drobnoustrojów. Szczepionka powoduje odpowiedź układu odpornościowego na określony zarazek. Jeśli organizm spotka się z tym zarazkiem w przyszłości, układ odpornościowy będzie w stanie go rozpoznać i skuteczniej zwalczać.

Szczepionki są bardzo bezpieczne i skuteczne dla większości osób. Najczęstsze działania niepożądane to niewielka gorączka, zmęczenie, ból lub obrzęk w miejscu wstrzyknięcia oraz ból głowy lub bóle ciała. Zazwyczaj są one łagodne i ustępują w ciągu kilku dni. Działania niepożądane są często oznaką, że układ odpornościowy buduje obronę przed chorobą.

Szczepionki u dzieci z osłabionym układem odpornościowym

Niektóre dzieci chore na raka lub inne schorzenia mają obniżoną odporność (osłabiony układ odpornościowy). Zabiegi takie jak chemioterapia, immunoterapia, radioterapia, przeszczep komórek macierzystych oraz niektóre leki mogą osłabiać układ odpornościowy. Aby szczepionka była jak najbardziej skuteczna, musi wywoływać dobrą odpowiedź układu odpornościowego. Szczepionki mogą nie działać skutecznie u osób z osłabionym układem odpornościowym. Wynika to z faktu, że osłabiony układ odpornościowy może nie być w stanie w pełni zareagować na szczepionkę.

Szczepionka może zapewnić pewną ochronę przed ciężkim przebiegiem choroby nawet u osób z obniżoną odpornością. Dzieci z osłabionym układem odpornościowym mogą zazwyczaj otrzymać wszystkie rutynowe szczepionki z wyjątkiem atenuowanychszczepionek zawierających żywe wirusy.

Szczepionki zawierające żywe wirusy

Niektóre rodzaje szczepionek zawierają osłabiony, żywy wirus. Szczepionki te mogą powodować choroby u pacjentów z bardzo osłabionym układem odpornościowym. Dopóki utrzymuje się osłabienie układu odpornościowego, takim pacjentom nie należy podawać tego rodzaju szczepionek.

Inne rodzaje szczepionek mogą zawierać tylko fragmenty martwych zarazków. Są to odmienne rodzaje szczepionek. Nie powodują one choroby, ponieważ zarazki są już martwe.

Niektóre rutynowe szczepionki są produkowane z żywych wirusów. Szczepionki zawierające żywe wirusy, których zazwyczaj nie należy podawać dzieciom z osłabionym układem odpornościowym, to między innymi:

• szczepionki skojarzone MMR (przeciwko odrze, śwince i różyczce);
• szczepionki przeciwko ospie wietrznej;
• szczepionki przeciwko rotawirusom;
• szczepionki donosowe przeciwko grypie.

Dzieci z osłabionym układem odpornościowym powinny również unikać kontaktu z osobami:

• u których po niedawnym podaniu szczepionki przeciwko wirusowi ospy wietrznej wystąpiła wysypka;
• które otrzymały szczepionkę donosową przeciwko grypie w ciągu ostatniego tygodnia.
• szczepionka doustna (podawana przez usta) przeciwko polio (szczepionka ta nie jest stosowana w Stanach Zjednoczonych).

Szczepionka przeciwko grypie

Standardowa szczepionka przeciwko grypie w postaci zastrzyku zawiera martwą postać wirusa grypy. Jej stosowanie jest bezpieczne u osób z osłabionym układem odpornościowym. CDC zaleca coroczne szczepienie przeciw grypie wszystkim osobom w wieku od 6 miesięcy. Wirus grypy może zmieniać się z upływem czasu, dlatego szczepionka przeciw grypie jest co roku nieco inna. Odpowiedź immunologiczna organizmu na grypę słabnie z upływem czasu, dlatego ludzie potrzebują kolejnej szczepionki przeciw grypie. 

Szczepionka przeciwko COVID-19

Szczepionka przeciwko COVID-19 jest wytwarzana z martwych części wirusa. Nie jest to szczepionka żywa, więc stanowi bezpieczny i skuteczny sposób zapobiegania COVID-19. Jeśli Twoje dziecko nie ma aktualnych szczepień przeciwko COVID-19, zapytaj zespół opiekujący się dzieckiem o odpowiednią szczepionkę. Szczepionki przeciwko COVID-19 są zatwierdzone lub dopuszczone do stosowania u dzieci w wieku od 6 miesięcy.

W przypadku pytań dotyczących rodzajów szczepionek, które może otrzymać Twoje dziecko, zawsze skonsultuj się z lekarzem.

Kiedy można wznowić szczepienia zgodnie z harmonogramem?

O odpowiednim momencie zaszczepienia dziecka oraz o potrzebnych szczepieniach poinformuje opiekujący się nim zespół. Będzie to zależeć od leczenia dziecka i jego konkretnych potrzeb medycznych.

Po chemioterapii: Na ogół Twoje dziecko będzie mogło wznowić szczepienia po upływie co najmniej trzech miesięcy od zakończenia chemioterapii. Dziecko może otrzymywać szczepienia według harmonogramu uzupełniania zaległych szczepień. Harmonogram uzupełniania zaległych szczepień jest przewidziany dla tych dzieci, u których szczepienia musiały zostać odroczone. Nawet jeśli dziecko otrzymało niektóre rutynowe szczepienia podczas chemioterapii, zazwyczaj powinno mieć harmonogram uzupełniania zaległych szczepień, tak jakby szczepionki nie zostały podane. Przyczyną tego jest brak możliwości sprawdzenia, czy szczepienia były w pełni skuteczne.

Po terapii przeciwciałami komórek B: Pacjenci leczeni przeciwciałami przeciwko komórkom B powinni odczekać co najmniej 6 miesięcy przed ponownym rozpoczęciem szczepień.

Po przeszczepie komórek macierzystych (szpiku kostnego): U pacjentów po przeszczepach wymagane może być odczekanie dłuższego czasu. Przeszczepy niszczą mechanizmy obronne organizmu, które pacjent posiadał przed leczeniem. Jeśli Twoje dziecko przeszło przeszczep, będzie musiało otrzymać nowe szczepienia. Zespół opiekujący się dzieckiem poinformuje Cię, kiedy Twoje dziecko będzie gotowe do rozpoczęcia szczepień po przeszczepie.

Szczepionki dla członków rodziny i domowników

Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy, może mieć większe trudności z walką z zarazkami. Może być bardziej narażone na poważne powikłania związane z chorobami takimi jak grypa i COVID-19. Może nie być w stanie otrzymać niektórych szczepionek lub szczepionki mogą nie działać tak skutecznie.

Ważne jest, aby członkowie gospodarstwa domowego i osoby mające bliski kontakt z dzieckiem zaszczepili się przeciwko grypie. Szczepienia członków rodziny i opiekunów pomagają stworzyć krąg ochronny wokół dziecka. Zmniejsza to ryzyko narażenia dziecka na chorobę, której można zapobiec dzięki szczepionce.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem.

• Jakie szczepionki są potrzebne mojemu dziecku?
• Kiedy jest najlepszy czas na szczepienie mojego dziecka?
• W jaki sposób stan zdrowia lub leczenie mojego dziecka wpływają na odpowiedź jego układu odpornościowego?
• W jaki sposób stan zdrowia lub leczenie mojego dziecka wpływają na jego harmonogram szczepień?
• Czy są jakieś szczepionki, których moje dziecko nie powinno otrzymywać?
• Czego możemy się spodziewać przed, w trakcie i po szczepieniu?
• Jakie szczepionki są potrzebne członkom rodziny?

Uzyskaj więcej informacji

Powiązane treści