Pielęgnacja skóry w miejscach wprowadzenia sondy pokarmowej

Ogólna pielęgnacja w miejscach wprowadzenia sondy pokarmowej

• Należy utrzymywać skórę wokół sondy w czystości i suchości.
• Przed sprawdzeniem sondy lub podaniem pokarmu lub leków przez sondę należy zawsze umyć ręce mydłem i wodą lub użyć środka do dezynfekcji rąk.
• Co najmniej raz dziennie należy sprawdzać, czy nie nastąpiły zmiany w wyglądzie skóry wokół sondy. Sprawdź, czy nie ma oznak zaczerwienienia, podrażnienia, bólu, krwawienia lub wydzieliny.
• Ogranicz nacisk i przesuwanie się sondy na skórze.
• Postępuj zgodnie z instrukcjami zespołu opiekującego się dzieckiem dotyczącymi pielęgnacji i ochrony skóry.

Pielęgnacja miejsc wprowadzenia zgłębnika nosowo-żołądkowego (NG)

Rurki wprowadzone przez nos (zgłębniki NG, ND lub NJ) mogą podrażniać wnętrze nosa i skórę w miejscu przyklejenia rurki. Aby zapobiec uszkodzeniom skóry, personel medyczny może zmieniać miejsce umieszczenia sondy w nosie.

Zgłębniki nosowe mogą czasami powodować urazy spowodowane uciskiem. Należy obserwować, czy w miejscu ucisku lub ocierania rurki o skórę nie pojawiło się zaczerwienienie lub podrażnienie.

Sposoby zapobiegania dyskomfortowi i problemom skórnym spowodowanym przez zgłębniki NG

• Zabezpiecz zgłębnik i ogranicz jego przesuwanie się względem skóry.
• Należy używać wyłącznie taśmy i opatrunków zatwierdzonych przez zespół opiekujący się dzieckiem.
• Należy stosować środki ochronne do skóry zalecane przez zespół opiekujący się dzieckiem.
• Podczas usuwania taśmy i opatrunków należy zachować ostrożność, aby nie uszkodzić skóry. W razie potrzeby użyj środka do usuwania kleju.
• Delikatnie oczyść skórę wokół rurki ciepłą wodą i miękką ściereczką. W razie potrzeby użyj łagodnego mydła.
• Jeśli skóra jest podrażniona przez taśmę lub klej, należy zmienić położenie taśmy, aby skóra mogła się zagoić.
• Luźny koniec zgłębnika należy zabezpieczyć taśmą, gdy nie jest używany. Należy zabezpieczyć zgłębnik, aby nie został wyciągnięty.

Jak dbać o miejsce wprowadzenia zgłębnika G

Zgłębniki gastrostomijne (G), zgłębniki żołądkowo-jelitowe (GJ) i zgłębniki jelitowe (J) to sondy pokarmowe wprowadzane przez niewielki otwór (stomię) wykonany w ścianie brzucha. Zgłębniki mogą być długie lub niskoprofilowe.

Po zagojeniu skóra wokół zgłębnika nie powinna być bolesna. Rozmiar i kształt otworu powinien być dopasowany do rozmiaru sondy pokarmowej. Zdrowe miejsca wprowadzenia zgłębnika G nie wymagają dodatkowej pielęgnacji. Codzienne kąpiele z użyciem mydła i wody zazwyczaj wystarczają, aby utrzymać miejsce w czystości.

Ogólne wskazówki dotyczące pielęgnacji stomii, przez którą została wprowadzona sonda pokarmowa są następujące:

• Utrzymywanie miejsca założenia sondy w czystości: Oczyszczaj okolice stomii wodą z mydłem co najmniej raz dziennie oraz po każdym wydzielaniu płynów. Do czyszczenia okolicy zgłębnika należy używać wacika. Osusz obszar czystą gazą.
• Utrzymanie skóry wokół miejsca zgłębnika w stanie suchym: Nie należy stosować balsamów, kremów ani maści, chyba że zalecono inaczej.
• Obracanie zgłębników zgodnie z zaleceniami: Zgłębniki gastrostomijne i zgłębniki typu Button należy obracać o 1 pełny obrót (360 stopni) każdego dnia. Jeśli dziecko ma założony zgłębnik żołądkowo-jelitowy, nigdy nie należy go obracać, ponieważ może to spowodować jego przemieszczenie i uniemożliwić prawidłowe działanie. Zapytaj, czy i w jaki sposób należy obracać zgłębnik Twojego dziecka.
• Postępowanie zgodnie z instrukcjami dotyczącymi pielęgnacji nowych stomii: Po założeniu zgłębnika miejsce to zostanie przykryte opatrunkiem z gazy. Gazę i plaster należy usunąć po 24 godzinach lub zgodnie z zaleceniami personelu medycznego. Delikatnie oczyść miejsce za pomocą sterylnej chusteczki nasączonej wodą. Następnie osusz je czystą gazą. Załóż nową taśmę, aby zabezpieczyć zgłębnik.

Problemy skórne, które mogą wystąpić w przypadku zgłębników G

Podrażnienie skóry spowodowane wyciekaniem wokół zgłębnika

W okolicy zgłębnika może dochodzić do wycieku. Wilgoć i kwas zawarte w płynach żołądkowych mogą powodować zaczerwienienie i podrażnienie skóry. W takim przypadku należy kilka razy dziennie, a w razie potrzeby częściej, przemywać skórę wodą. Po umyciu delikatnie osusz skórę. Zespół opiekujący się dzieckiem może zalecić stosowanie proszku lub maści ochronnej.

Leki kontrolujące kwasowość żołądka lub przyspieszające opróżnianie żołądka mogą pomóc w ograniczeniu szkód spowodowanych wyciekami. Jeśli stan skóry nie ulega poprawie lub wycieki utrzymują się lub występują w dużych ilościach, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem.

Przyczyny wycieku wokół miejsca wprowadzenia sondy pokarmowej są następujące:

• Podanie zbyt dużej ilości pokarmu lub zbyt szybkie podane pokarmu. Czasami podczas karmienia bolusowego może dochodzić do wycieku ze zgłębnika. Pomocne może być spowolnienie tempa karmienia lub zastosowanie innego harmonogramu karmienia. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w żywieniu dziecka należy skonsultować się z dietetykiem lub innym członkiem zespołu opiekującego się dzieckiem.
• Problemy z balonem wewnętrznym. Sprawdź ilość wody w balonie. Jeśli poziom wody jest niższy niż powinien, uzupełnij ją do odpowiedniej ilości. Następnego dnia sprawdź balon. Jeśli balon nadal się opróżnia, może to oznaczać, że jest nieszczelny. Skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem, aby uzyskać instrukcje. Aby sprawdzić poziom wody w balonie:
  • Podłącz strzykawkę do portu balonu.
  • Odciągnij tłok, aby usunąć całą wodę z balonu.
  • W razie potrzeby dodaj odpowiednią ilość wody do strzykawki i wlej ją z powrotem do balonu.
  • Odłącz strzykawkę.
• Nieprawidłowe dopasowanie zgłębnika. Czasami może się to zdarzyć, jeśli dziecko przybiera lub traci na wadze. Przyrost masy ciała może spowodować, że zgłębnik zostanie zakryty przez fałd skórny wokół brzucha podczas siedzenia. Jeśli pod talerzykiem widoczna jest końcówka zgłębnika, może to oznaczać, że jest on zbyt długi dla dziecka. Jeśli zgłębnik nie ma odpowiedniego rozmiaru, może być konieczna jego wymiana.
• Nacisk na żołądek lub zgłębnik. Jeśli dziecko śpi na brzuchu, może to powodować nacisk na zgłębnik. Spanie na boku lub plecach może pomóc zmniejszyć nacisk.
• Gazy i zaparcia. Wzdęcia i zaparcia mogą powodować uczucie pełności i ucisku w przewodzie pokarmowym. Aktywność fizyczna i odpowiednie nawodnienie organizmu mogą pomóc w łagodzeniu tych objawów. Zespół opiekujący się Twoim dzieckiem może również zalecić leki lub zmiany w diecie. W przypadku niektórych rodzajów zgłębników może być konieczne ich odpowietrzenie lub odgazowanie w celu usunięcia nadmiaru powietrza.

Ziarnina

Ziarnina to dodatkowa tkanka skórna, która może tworzyć się wokół stomii. Ziarnina tworzy się często. Zazwyczaj ma czerwony kolor i jest wilgotna, podobnie jak skóra wewnątrz jamy ustnej.. Tkanka ta jest delikatna i może przy niej występować krwawienie lub wydzielina. Powstanie ziarniny może być spowodowane pocieraniem zgłębnika o skórę.

Sposoby zapobiegania powstawaniu ziarniny obejmują utrzymywanie miejsca w suchości, ograniczanie ruchu zgłębnika i upewnienie się, że zgłębnik jest odpowiednio dopasowany. Ziarninę można leczyć, stosując azotan srebra.

Krwawienie

Krwawienie wokół stomii może mieć kilka przyczyn. Miejsce to może krwawić po wymianie zgłębnika. Krwawienie może również wystąpić z powodu ziarniny, która może powodować większą kruchość skóry. Niewielkie krwawienie nie jest poważnym problemem.

Jeśli krwawienie nie ustępuje po kilku minutach lub nasila się, należy ucisnąć miejsce krwawienia i natychmiast skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem.

Zakażenie

U zdrowego dziecka zakażenie stomii lub skóry wokół niej występuje rzadko. Jednak dzieci z osłabionym układem odpornościowym są bardziej narażone na zakażenia w miejscu wprowadzenia zgłębnika. Objawy zakażenia są następujące:

• Nasilające się zaczerwienienie skóry wokół stomii, zwłaszcza jeśli nie występują wycieki
• gorączka;
• Ból, nadwrażliwość lub obrzęk
• Ropa lub nieprzyjemny zapach

Chociaż zaczerwienienie i wydzielina mogą być objawami infekcji, mogą mieć również inne przyczyny. Czasami zawartość żołądka miesza się z bakteriami znajdującymi się na skórze i powoduje nieprzyjemny zapach wydzieliny. Zaczerwienienie spowodowane wyciekami można zazwyczaj leczyć poprzez częstsze czyszczenie skóry.

Zmiany skórne spowodowane neutropenią

Neutropenia występuje, gdy bezwzględna liczba neutrofili (ANC) jest mniejsza niż 500. Ponieważ układ odpornościowy jest osłabiony, organizm ma mniejszą zdolność do zwalczania zakażeń, a proces gojenia może przebiegać wolniej. Może to powodować wilgotność, wyciekanie i bolesność w miejscu wyłonienia stomii. Bakterie mogą się namnażać i powodować zakażenia. W niektórych przypadkach miejsce wyłonienia stomii może się powiększyć.

Stan miejsca wyłonienia stomii nie ulegnie poprawie, dopóki liczba krwinek nie wzrośnie ponownie. Czasami stan miejsca stomii pogorszy się, zanim zacznie się poprawiać. W takim przypadku należy postępować zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem.

Pamiętaj, że utrzymywanie tego miejsca w czystości i suchości wspomaga proces gojenia.

Kiedy skontaktować się z zespołem opieki 

Skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem, jeśli zauważysz którekolwiek z poniższych objawów:

• Objawy zakażenia, takie jak gorączka, ropa, nieprzyjemny zapach, obrzęk, bolesność lub zaczerwienienie, które nasilają się lub rozprzestrzeniają 
• Podrażnienie, ból lub obolałość, które nie ustępują lub utrudniają codzienne funkcjonowanie dziecka
• Częste krwawienie lub wyciekanie, w dużych ilościach lub nieustępujące
• Trudności z zamocowaniem zgłębnika 

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

• Jak należy czyścić skórę wokół miejsca wprowadzenia sondy pokarmowej?
• Co należy zrobić, jeśli skóra wokół zgłębnika do karmienia jest zaczerwieniona, podrażniona, pokryta strupami lub bolesna?
• Czy istnieją maści lub kremy, które mogą pomóc w zapobieganiu lub leczeniu problemów skórnych?
• Jak możemy zabezpieczyć sondę pokarmową i zapobiec jej ocieraniu się o skórę lub naciąganiu jej?
• Czym jest ziarnina i jak można jej zapobiegać?
• Na jakie problemy skórne należy zwracać uwagę i kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Powiązane treści