Odra jest chorobą wywoływaną przez wirusa. Bardzo szybko przenosi się z jednej osoby na drugą. Objawy obejmują wysoką gorączkę, kaszel, katar i czerwoną wysypkę skórną.
Odra może być poważną chorobą, zwłaszcza dla niemowląt, małych dzieci i osób z osłabionym układem odpornościowym. Osłabiony układ odpornościowy utrudnia zwalczanie zakażeń i zwiększa ryzyko powikłań.
Zachorowanie na odrę u dzieci może doprowadzić do problemów potencjalnie zagrażających ich życiu, takich jak zapalenie płuc i obrzęk mózgu. W Stanach Zjednoczonych około jedna na pięć niezaszczepionych osób chorujących na odrę wymaga leczenia w warunkach szpitalnych. Ryzyko to jest większe u małych dzieci.
Szczepionka przeciwko odrze stanowi bardzo dobrą ochronę przed tą chorobą. Informacje o szczepionce MMR można uzyskać od lekarza. Osoby z osłabionym układem odpornościowym nie mogą przyjmować szczepionki MMR, ponieważ zawiera ona żywego wirusa.
Przedmiotowe i podmiotowe objawy odry to:
- gorączka;
- kaszel;
- katar;
- czerwone, łzawiące oczy (zapalenie spojówek);
- niewielkie białe plamy wewnątrz jamy ustnej (plamki Koplika);
- wysypka.
Początek objawów odry
- Zazwyczaj objawy pojawiają się w ciągu 7–14 dni od kontaktu z osobą chorą na odrę.
- Pierwszym objawem najczęściej jest gorączka. Może ona przekraczać 40°C.
- Wysypka na skórze pojawia się w ciągu 3–5 dni po wystąpieniu pierwszych objawów. Dzieje się to zwykle po upływie 14 dni od kontaktu z wirusem.
- Wysypka odrowa zaczyna się od linii włosów, a następnie rozprzestrzenia się na twarz i górną część szyi, by w końcu zająć resztę powierzchni ciała. Utrzymuje się najczęściej 5–6 dni.
Lekarz przeprowadza badanie fizykalne oraz pyta o objawy i możliwy kontakt z wirusem. Odra jest diagnozowana na podstawie badania krwi lub moczu lub próbki wydzieliny z nosa czy wymazu z gardła.
Odra jest chorobą wywoływaną przez wirusy, w związku z czym nie ma żadnej konkretnej terapii, która może wyleczyć tę infekcję. Większość osób zdrowieje w ciągu 10–14 dni.
Sposoby łagodzenia objawów odry:
- Pij dużo płynów.
- Odpoczywaj,
- Aby złagodzić objawy choroby, można – zgodnie z zaleceniami lekarza – przyjmować leki dostępne bez recepty.
Należy zwracać uwagę na pogłębienie się objawów lub problemy zdrowotne, takie jak zapalenie ucha czy biegunka. Należy obserwować, czy u chorego nie występują objawy świadczące o znacznym pogorszeniu się stanu zdrowia, na przykład odwodnienie, drgawki, zaburzenia świadomości czy problemy z oddychaniem. Jeśli objawy będą się pogłębiać lub jeśli nie będą ustępować, należy zwrócić się o pomoc do lekarza.
Szczepionka MMR bardzo skutecznie zapobiega zachorowaniu na odrę. Zapewnia ochronę przed trzema chorobami: odrą, świnką oraz różyczką.
Dzieci zazwyczaj przyjmują dwie dawki szczepionki w postaci wstrzyknięć:
- Pierwszą dawkę szczepionki MMR podaje się dzieciom po ukończeniu przez nie pierwszego roku życia.
- Kolejną dawkę otrzymują dzieci między czwartym a szóstym rokiem życia.
Harmonogram przyjmowania szczepionek MMR przez dziecko może różnić się w przypadku krajów innych niż Stany Zjednoczone lub podróży międzynarodowych.
Niektórym osobom podaje się szczepionkę MMRV, która uodparnia na odrę, świnkę, różyczkę i ospę wietrzną.
Szczepionka MMR w przypadku dzieci z osłabionym układem odpornościowym
Szczepionka ta zawiera żywe szczepy wirusów odry, świnki i różyczki. W szczepionce stosuje się szczepy wirusów, które są słabsze od wirusów wywołujących choroby. Są one nieszkodliwe dla osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym. Jednak w przypadku dzieci z osłabionym układem odpornościowym podanie szczepionki MMR jest niemożliwe, gdyż zawiera ona żywego wirusa.
Należy omówić z zespołem opiekującym się dzieckiem możliwość przyjęcia szczepionki MMR przez innych członków rodziny i rodzeństwo. Zaszczepienie się wszystkich pozostałych członków rodziny pozwoli stworzyć wokół dzieci z osłabionym układem odpornościowym ochronny krąg.
Informacje dotyczące odry lub szczepionki MMR można uzyskać od zespołu opiekującego się dzieckiem.
Sposób rozprzestrzeniania się odry
Odra rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Z łatwością przenosi się z jednej osoby na drugą. Osoba chora na odrę może rozprzestrzeniać wirusa na cztery dni przed wystąpieniem wysypki oraz przez cztery dni po pojawieniu się wykwitów.
Jeśli Ty lub Twoje dziecko znaleźliście się w pobliżu osoby chorej na odrę, oznacza to, że mieliście kontakt z wirusem.
Szczepionka przeciwko odrze bardzo skutecznie zapobiega zachorowaniu na odrę. Osoby, które przeszły już odrę, są zazwyczaj chronione przed przyszłą infekcją. Jednak wśród osób, które nie są odporne, nawet 9 na 10 osób narażonych na kontakt z odrą zostanie zarażonych. W ten sposób dochodzi do wybuchów epidemii odry.
Co zrobić w przypadku kontaktu z wirusem odry
W przypadku osób, które zaszczepiły się przeciwko odrze lub które wcześniej przeszły odrę ryzyko zachorowania jest niskie.
W przypadku osób niezaszczepionych przyjęcie szczepionki MMR w ciągu 72 godzin od kontaktu z wirusem może zapobiec zachorowaniu. Jeśli Ty lub Twoje dziecko mieliście kontakt z wirusem lub macie objawy odry, skontaktujcie się telefonicznie z przychodnią lub szpitalem, zanim udacie się tam osobiście, aby uniknąć narażenia innych osób na wirusa. Pomaga to chronić innych, zwłaszcza osoby, które mogą nie być zaszczepione lub są narażone na wysokie ryzyko.
Jeśli dana osoba nie została zaszczepiona albo nie jest pewna, czy jest uodporniona na chorobę, powinna omówić z lekarzem przyjęcie szczepionki MMR.
Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem
Uzyskaj więcej informacji na temat odry i szczepienia przeciwko odrze
