လေဖြတ်ခြင်းနှင့် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ

လေဖြတ်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

ဦးနှောက်သို့ သွေးစီးဆင်းမှု နှေးကွေးခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်တန့်သွားသည့်အချိန်တွင် ဦးနှောက်တစ်သျှူးများ ပျက်စီးခြင်းကြောင့် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပွားပါသည်။ ၎င်းကြောင့် ဦးနှောက်သို့ အောက်ဆီဂျင်လုံလောက်စွာ မရောက်ရှိတော့ဘဲ ဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု သေဆုံးသွားပြီး ကောင်းစွာအလုပ်မလုပ်နိုင်တော့ခြင်းကို ဖြစ်စေပါသည်။

အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါရှိပါက ရောဂါမရှိသူထက် လေဖြတ်နိုင်ခြေ ပိုမြင့်မားပါသည်။

လေဖြတ်ခြင်း၏ ရောဂါလက္ခဏာများ

ကလေးများတွင် လေဖြတ်ခြင်း၏ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်- 

• အများအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခြမ်းတွင် အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ထုံကျဉ်ခြင်း  
• လမ်းလျှောက်ရာတွင် ပြဿနာရှိခြင်း 
• စကားပြောဆိုရာတွင် ဗလုံးဗထွေးဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စကားပြောဆိုခြင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲရှိခြင်း
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် နားလည်ရန် ခက်ခဲခြင်း   
• ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်းများ
• မူးဝေခြင်း 
• မျက်နှာ သို့မဟုတ် ပါးစပ် ရွဲ့နေခြင်း၊ ပုံမှန်အတိုင်း မပြုံးနိုင်ခြင်း
• ပုံမှန်ထက် ပို၍အိပ်ငိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် နိုးထရန် ခက်ခဲခြင်း
• အမူအကျင့် ပြောင်းလဲခြင်းများ
• စဥ်းစားတွေးခေါ်ခြင်း၊ သင်ယူခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
• တက်ခြင်း (Seizures)

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါတွင် လေဖြတ်ခြင်းဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်တက်စေသည့် အကြောင်းအချက်များ

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါရှိသူများ၌ သွေးနီဥဆဲလ်များသည် မာကျော၍ စေးကပ်ကာ ငှက်ပျောသီးပုံသဏ္ဍာန် (တံစဉ်ပုံသဏ္ဌာန်) ဖြစ်လာပါသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါသည် သွေးကြောများကို ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။ တံစဉ်ပုံသဏ္ဌာန်ဆဲလ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု စေးကပ်စုပုံပြီး သွေးကြောများကို ပိတ်ဆို့နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်သို့ သွေးပို့ဆောင်မှုကို ထိခိုက်စေပြီး လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါ အမျိုးအစားအချို့ကိုခံစားနေရသည့် ကလေး 10 ယောက်တွင် 1 ယောက်နှုန်းအထိ လေဖြတ်နိုင်ခြေ မြင့်မားပါသည်။ ဤအမျိုးအစားများတွင် ဟေမိုဂလိုဘင် SS ရောဂါ (တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ် သွေးအားနည်းရောဂါ ဟုလည်းခေါ်သည်) နှင့် sickle beta zero thalassemia ရောဂါ တို့ ပါဝင်ပါသည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါတွင် လေဖြတ်နိုင်ခြေကို စစ်ဆေးခြင်း

ဦးနှောက်သွေးကြောဆိုင်ရာ ဒေါ့ပလာ (TCD) အာထရာဆောင်းသည် သင့်ကလေး၏ ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေး၏အလျင်နှုန်းကို တိုင်းတာပေးသည့် နာကျင်မှုမရှိသော စစ်ဆေးမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် သင့်ကလေးတွင် လေဖြတ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း ရှိ၊မရှိကို သိရှိနိုင်ပါသည်။ စစ်ဆေးမှုမှ သင့်ကလေးတွင် လေဖြတ်နိုင်ခြေ မြင့်မားကြောင်းကို ပြသပါက လေဖြတ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ကုသမှုကို ခံယူနိုင်ပါသည်။ သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် လေဖြတ်နိုင်ခြေကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ဤစစ်ဆေးမှုကို နှစ်စဉ်ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

TCD နှင့် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါအကြောင်းကို ပိုမိုလေ့လာပါ။

လေဖြတ်ခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ခြင်း

လေဖြတ်ခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်အတွက် ဦးနှောက်၏ ရုပ်ပုံများကို ရိုက်ယူသည့် ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် MRI သို့မဟုတ် CT စကင်န် (CAT စကင်န် ဟုလည်းခေါ်ပါသည်) ပါဝင်ပါသည်။ ပုံများသည် ဦးနှောက်ပျက်စီးမှုအချို့ကို ပြသပါလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် သင့်ကလေး လေဖြတ်ဖူးခြင်း ရှိ၊ မရှိကို ဆရာဝန်အား သိစေပါလိမ့်မည်။

တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါတွင် လေဖြတ်ခြင်းကို ကုသခြင်း

သွေးသွင်းမှုများ

သွေးသွင်းခြင်းဆိုသည်မှာ သင့်ကလေးအား တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်များမပါဝင်သည့် ကျန်းမာသောအလှူရှင်ထံမှ သွေးကိုသွင်းပေးသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးစီးဆင်းမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်နှင့် လေဖြတ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်စေရန် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်များကို ပမာဏကျဲသွားစေရန် ကူညီပေးပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ကို ပုံမှန်သွေးနီဥများဖြင့် အစားထိုးနိုင်ပြီး ၎င်းကို သွေးလဲလှယ်၍သွင်းခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။

အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ကုသမှုမခံယူပါက နောက်ထပ် လေဖြတ်နိုင်ခြေသည် 70% အထိ မြင့်မားနိုင်ပါသည်။ နောက်ထပ်လေဖြတ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လစဉ် သွေးသွင်းရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

အရိုးတွင်းခြင်ဆီ အစားထိုးကုသမှုသည် လေဖြတ်ဖူးသည့် ကလေးများတွင် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါကို ကုသပျောက်ကင်းနိုင်ခြေရှိသည့် ကုသမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်များ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အရိုးတွင်းခြင်ဆီဆဲလ်များကို ကျန်းမာသည့် အလှူရှင် (တစ်ခါတစ်ရံ ဆွေမျိုးတစ်ဦးထံမှ) ထံမှ အရိုးတွင်းခြင်ဆီဖြင့် အစားထိုးကုသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ ကုထုံး

လေဖြတ်ပြီးနောက်တွင် ဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပျက်စီးခြင်းသည် မတူညီသော ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ သင့်ကလေးသည် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စကားပြောဆိုခြင်း၊ ဟန်ချက်ထိန်းခြင်း သို့မဟုတ် လေ့လာသင်ယူခြင်းတွင် အခက်အခဲများ ရှိနိုင်ပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခြမ်းသည် အားနည်းနေနိုင်ပါသည်။ ကုသမှုဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပြန်လည်သက်သာလာလေ့ရှိပါသည်။ 

လေဖြတ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးအစားများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• ကိုယ်ခန္ဓာပြန်လည်သန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ကုထုံး
• အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ကုထုံး
• စကားပြောဆိုမှု-ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ကုထုံး

လေဖြတ်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ် ရှိနိုင်ပါသည်။ သင်၏စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည့် စစ်ဆေးမှုများနှင့် စောင့်ကြည့်မှုများအားလုံးကို သေချာပြုလုပ်ပါ။ သင့်ကလေးတွင် လေဖြတ်ခြင်း၏ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ တစ်ခုခုကို ပြသပါက ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူပါ။

သင်၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မေးရန် မေးခွန်းများ

• တံစဉ်ပုံသွေးနီဆဲလ်ရောဂါသည် လေဖြတ်နိုင်ခြေကို မည်ကဲ့သို့မြင့်တက်စေပါသနည်း။
• ကလေးများတွင် လေဖြတ်ခြင်း၏ ရောဂါသွင်ပြင်များနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေး၏ လေဖြတ်နိုင်ခြေ အန္တရာယ်များမှာ အဘယ်နည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေးသည် မည်သည့်စစ်ဆေးမှုများနှင့် စောင့်ကြည့်မှုများကို လိုအပ်ပါသနည်း။
• ကျွန်ုပ်ကလေးသည် လေဖြတ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကုသမှုများ လိုအပ်ပါသလား။
• သွေးသွင်းခြင်းသည် လေဖြတ်ခြင်းကို မည်ကဲ့သို့ ကာကွယ်ပေးပါသနည်း။
• သွေးသွင်းခြင်းအပြင် အခြားရွေးချယ်စရာများ ရှိပါသလား။
• ကျွန်ုပ်သည် လေဖြတ်ခြင်း၏ မည်သည့်အရေးပေါ် သတိပေးလက္ခဏာများကို သတိထားသင့်ပါသနည်း။

ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ