Przejdź do głównej zawartości

Epizody bólu a niedokrwistość sierpowatokomórkowa

Czym jest epizod bólowy?

Epizod bólowy w niedorkwistości sierpowatokrwinkowej występuje, gdy tkanki organizmu nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu. Nazywa się to również kryzysem bólowym lub ostrym bólem naczyniowo-okluzyjnym. 

Ostre epizody bólu są najczęstszym powikłaniem niedokrwistości sierpowatej. Epizody bólu różnią się od innych rodzajów bólu. Występują nagle i mogą trwać kilka godzin, kilka dni, a nawet tygodni.

Objawy epizodu bólu

Podczas epizodu bólu ból może być pulsujący, kłujący, tępy lub ostry i może mieć nasilenie od łagodnego do bardzo silnego.

Ból może występować w różnych częściach ciała. Najczęstsze miejsca to:

  • Plecy
  • Klatka piersiowa
  • Brzuch
  • Ramiona i ręce
  • Nogi i stopy

Ból może również przemieszczać się z jednej części ciała do drugiej. 

Oprócz ostrych epizodów bólu lub kryzysów bólowych, dziecko może odczuwać ból niezwiązany z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. Twoje dziecko może mieć bóle głowy, mogą u niego występować nadwyrężenia i inne dolegliwości bólowe.  

Osoby z niedokrwistością sierpowatokrwinkową mogą również odczuwać przewlekły ból. Przewlekły ból to ból, który występuje przez większość dni i trwa 6 miesięcy lub dłużej. Zazwyczaj nasila się wraz z wiekiem. Ponad połowa dorosłych osób cierpiących na niedokrwistość sierpowatokrwinkową odczuwa przewlekły ból.   

Normalne czerwone krwinki i krwinki sierpowate

Epizod bólu lub kryzys bólowy występuje, gdy czerwone krwinki w kształcie sierpowatym zlepiają się i blokują małe naczynia krwionośne, zmniejszając przepływ krwi i dostarczanie tlenu do tkanek.

Przyczyny epizodu bólowego

Ostry ból w niedokrwistości sierpowatokrwinkowej może wystąpić, gdy czerwone krwinki w kształcie sierpa zlepiają się i blokują małe naczynia krwionośne.  

Prawidłowe czerwone krwinki są okrągłe i elastyczne. Łatwo przepływają przez naczynia krwionośne organizmu. Osoby cierpiące na niedokrwistość sierpowatokrwinkową mają czerwone krwinki, które są twarde, lepkie i mają kształt banana (sierpa). Krwinki sierpowate zlepiają się i zatykają naczynia krwionośne. Spowalnia to dostarczanie krwi i tlenu do organizmu i może powodować ból.

Możliwe czynniki wywołujące ostry ból w niedokrwistości sierpowatokrwinkowej

Epizody bólu mogą być trudne do przewidzenia i często pojawiają się bez wyraźnego powodu. Najczęściej znane czynniki wywołujące to:  

  • Odwodnienie;
  • Niski poziom tlenu
  • Zakażenie
  • Intensywna aktywność fizyczna  
  • Duża wysokość
  • Niskie temperatury
  • Palenie lub używanie e-papierosów
  • Spożywanie alkoholu
  • Stres
  • Istniejący ból lub uraz

Ból związany z niedokrwistością sierpowatokrwinkową może wystąpić w dowolnym momencie. Epizody bólu mogą uniemożliwić dziecku chodzenie do szkoły i wykonywanie codziennych czynności. Nie zawsze można zapobiec bólowi. Należy jednak starać się ograniczać lub unikać czynności lub sytuacji, które wywołują ból u dziecka.  

Rozpoznanie epizodu bólu

Wczesne leczenie epizodu bólu ma kluczowe znaczenie. Jeśli nie jesteś w stanie złagodzić bólu dziecka w domu, może być konieczne zgłoszenie się do przychodni lub szpitala. 

Pracownik służby zdrowia przeprowadzi badanie fizykalne, w tym ocenę bólu. Dziecko może również zostać poddane badaniom laboratoryjnym lub obrazowym w celu uzyskania dodatkowych informacji na temat przyczyny bólu lub innych objawów.  

Pamiętaj, aby poinformować zespół opiekujący się dzieckiem, że podałeś(-aś) dziecku jakiekolwiek leki przeciwbólowe. Członkowie zespołu będą potrzebować informacji, jaki rodzaj leku, w jakiej dawce i o której godzinie podano dziecku.

Oceniając ból występujący u dziecka, zespół, który się nim opiekuje będzie chciał uzyskać informacje na temat aktualnego bólu, a także historii bólu. Jeśli dziecko jest w stanie, zostanie poproszone o ocenę bólu w skali bólu. 

Mogą Ci zostać zadane następujące pytania:

  • Kiedy pojawił się ból?
  • Jakiego rodzaju jest odczuwany ból?
  • Jak silny jest ból?
  • Gdzie jest odczuwany ból?
  • Czy ból jest stały, czy pojawia się i znika?
  • Czy coś łagodzi lub nasila ból?
  • Czy oprócz bólu dziecko ma inne objawy?

Zespół opiekujący się dzieckiem może zapytać o historię bólu u dziecka, w tym: 

  •  Czy Twoje dziecko miało już wcześniej ból tego typu?
  • Jak długo zwykle trwa ból?
  • Jak leczono ten ból w przeszłości?
  • Jak dobrze dziecko reaguje na leki przeciwbólowe lub inne metody leczenia?

Leczenie epizodu bólu

Jeśli u dziecka wystąpi epizod bólu, ważne jest, aby jak najszybciej podjąć leczenie. Jeśli ból dziecka jest silny, należy zgłosić się do przychodni lub szpitala. 

Leki przeciwbólowe są głównym sposobem leczenia ostrych napadów bólu związanego z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. W przypadku silnego bólu dziecko może potrzebować leków opioidowych, takich jak morfina, hydromorfon lub fentanyl. 

W celu uśmierzenia bólu konieczne może być przyjęcie dziecka do szpitala. 

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa stosowania leków przeciwbólowych

Leki opioidowe mogą być bardzo uzależniające. Twój zespół opieki podejmie kroki, aby zapobiec uzależnieniu. Może to obejmować przepisanie opioidów na krótki okres, aby ograniczyć ilość i częstotliwość przyjmowania leku przez dziecko. Twój zespół opieki będzie również obserwował tolerancję. Tolerancja na opioidy to stan, w którym organizm przyzwyczaja się do leku, przez co lek nie działa tak dobrze. Czynniki te są brane pod uwagę w planie leczenia bólu Twojego dziecka.

Możesz podjąć kroki, aby zapewnić dziecku bezpieczne przyjmowanie przepisanych leków:  

  • Dziecko powinno przyjmować leki opioidowe tylko wtedy, gdy naprawdę odczuwa ból.
  • Nie podawaj leków przeciwbólowych częściej lub w większych dawkach niż przepisano.  
  • Podawaj dziecku wyłącznie leki przepisane przez lekarza i zgodnie z zaleceniami. 
  • Nie należy rozgryzać, przecinać ani pozwalać dziecku na żucie leku, chyba że lekarz lub farmaceuta wyrazi na to zgodę. 
  • Nie podawaj dziecku żadnych innych leków na receptę, leków dostępnych bez recepty, suplementów ani preparatów ziołowych bez konsultacji z zespołem opiekującym się dzieckiem. 
  • Nie podawaj dziecku leków przeciwbólowych w domu przez ponad 24 godziny bez konsultacji z lekarzem.  
  • Leki przeciwbólowe mogą powodować zaparcia. Należy zadbać o to, aby dziecko piło dużo płynów i spożywało pokarmy bogate w błonnik. Podawaj leki na zaparcia zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem.
  • Wszystkie leki należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Jak radzić sobie z epizodami bólu w domu

Leczenie bólu działa różnie u różnych osób. Współpracuj z zespołem opiekującym się dzieckiem, aby opracować plan leczenia bólu dla swojego dziecka. Jeśli bólu nie da się opanować lub jest on silny, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem.

Aby pomóc dziecku radzić sobie z łagodnym lub umiarkowanym bólem w domu: 

  • Podawaj leki przeciwbólowe zgodnie z zaleceniami. Łagodny ból można leczyć ibuprofenem. W przypadku bólu umiarkowanego podawaj leki na receptę zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem.  
  • Dopilnuj, aby dziecko odpoczywało i piło dużą ilość płynów. 
  • Zastosuj terapię ciepłem, aby zwiększyć przepływ krwi. Na bolesne miejsce połóż ciepły koc lub ręcznik. Przed użyciem termoforu należy skonsultować się z zespołem opiekującym się dzieckiem. Nie stosuj terapii lodem ani zimnem, ponieważ może to nasilić ból.  
  • Oprócz leków przeciwbólowych stosuj również strategie nieobejmujące leków.  

Pamiętaj, aby poinformować osoby opiekujące się dzieckiem o jego stanie zdrowia, planie leczenia bólu oraz postępowaniu w nagłych wypadkach.

Strategie nieobejmujące leków w leczeniu bólu

Oto kilka strategii nieobejmujących leków, które można wypróbować, aby pomóc dziecku w radzeniu sobie z bólem. Techniki te nie zastępują leków przeciwbólowych. Mogą one jednak zwiększyć skuteczność leków przeciwbólowych i zapewnić dodatkowe możliwości radzenia sobie z bólem.  

Strategia Jak działa Przykłady
Techniki relaksacji
Stosowanie strategii uspokajających w celu zmniejszenia stresu, lęku i napięcia mięśniowego   
- Głębokie oddychanie
- Rozluźnienie mięśni
- Medytacja
- Kojąca muzyka lub odgłosy natury
- Aromaterapia
Odwrócenie uwagi Skupienie uwagi na czymś innym niż ból - Oglądanie telewizji lub filmów
- Rozmowa z rodziną lub przyjaciółmi
- Słuchanie muzyki
- Czytanie
- Granie w gry wideo
- Liczenie, śpiewanie, kolorowanie, modlitwa
Zmiana perspektywy lub zatrzymanie myśli Rozpoznawanie i zatrzymywanie negatywnych myśli oraz zastępowanie ich bardziej pozytywnymi
- Poproś dziecko, aby opowiedziało o swoich myślach i odczuciach związanych z bólem.
- „Ja też miałem podobny ból i minął.”
- „Jestem silny, dam radę!”
Obrazy lub wizualizacja Skup się na pozytywnych doświadczeniach, ulubionym miejscu lub wspomnieniu - Poproś dziecko, aby wyobraziło sobie szczęśliwe miejsce lub wspomnienie. Poproś dziecko, aby opisało konkretne szczegóły tego obrazu, takie jak kolory, dźwięki, zapachy, smaki i uczucia.
Modelowanie Ucz się na podstawie sukcesów innych osób, aby zbudować pewność siebie i uzyskać wsparcie. - Pomocne może być uczenie się od innych osób, które przeszły przez podobne doświadczenia, aby dowiedzieć się, co im pomogło. Poproś dziecko, aby obserwowało inne dziecko radzące sobie z bólem i niepokojem.

Kiedy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem

Jeśli dziecko odczuwa ból, nie zwlekaj z rozpoczęciem leczenia. Postępuj zgodnie z zaleceniami zespołu opiekującego się dzieckiem dotyczącymi leczenia bólu u dziecka. 

Jeśli Twoje dziecko odczuwa nagły, silny ból, który nie ustępuje po podaniu leków, udaj się do szpitala lub na pogotowie. 

Zgłoś się do lekarza, jeśli u dziecka wystąpi którykolwiek z następujących objawów:

  • Ból, który nasila się lub nie ustępuje
  • Duszności lub problemy z oddychaniem
  • Gorączka powyżej 38,3°C (101°F)
  • Wyraźne zmęczenie lub trudności z wybudzeniem
  • Nagłe osłabienie, utrata czucia lub trudności w poruszaniu częścią ciała

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem.

  • Jakie są wczesne objawy kryzysu bólowego? 
  • Czy istnieje plan działania w przypadku kryzysu bólowego, którego powinniśmy przestrzegać?
  • Czy istnieją sposoby, aby zapobiec bólowi u mojego dziecka?
  • Jak mogę radzić sobie z bólem mojego dziecka w domu?
  • Czy konieczne są jakieś zmiany w diecie, aktywności fizycznej lub spożyciu płynów przez moje dziecko?
  • O czym muszę poinformować szkołę mojego dziecka, opiekunkę lub innych opiekunów w kontekście rozpoznawania i radzenia sobie z epizodami bólu?
  • Na jakie objawy ostrzegawcze wymagające pilnej reakcji powinniśmy zwracać uwagę?
  • Kiedy powinniśmy udać się na pogotowie ratunkowe?

Najważniejsze informacje na temat epizodów bólu i niedokrwistości sierpowatokrwinkowej

  • Epizod bólu lub kryzys bólowy występuje, gdy czerwone krwinki w kształcie sierpowatym zlepiają się i blokują małe naczynia krwionośne, zmniejszając przepływ krwi i dostarczanie tlenu do tkanek.
  • Ból związany z niedokrwistością sierpowatokrwinkową jest często nagły i intensywny, a epizod bólu może trwać kilka godzin, dni lub dłużej.
  • Epizody bólu mogą być wywołane przez odwodnienie, stres, infekcję, ekstremalne temperatury lub wysiłek fizyczny.
  • Plan leczenia bólu zazwyczaj obejmuje leki przeciwbólowe i strategie nielekowe, takie jak odpoczynek, terapia ciepłem, nawodnienie i odwrócenie uwagi.
  • Ważne jest, aby jak najszybciej leczyć ból. Jeśli ból dziecka jest silny lub nie ustępuje, należy zgłosić się z dzieckiem na pogotowie. 


Data aktualizacji: grudzień 2024 r.

Powiązane treści