Powikłania związane z cewnikiem centralnym
Rzadko zdarza się, aby dzieci miały problemy związane z zabiegiem chirurgicznym założenia cewnika do żyły centralnej. Jednak każde znieczulenie i operacja wiążą się z ryzykiem. Niektóre powikłania związane z założeniem cewnika centralnego mogą obejmować:
- uszkodzenie naczynia krwionośnego;
- uszkodzenie płuc;
- zakrzepy;
- nieregularne bicie serca;
- uszkodzenie nerwów.
- zakażenie
Istnieją inne możliwe powikłania związane z założeniem cewnika do żyły centralnej u dziecka:
- Żyła może ulec obrzękowi i podrażnieniu.
- U dziecka może dojść do infekcji w okolicy cewnika.
- Cewnik może ulec zablokowaniu.
- Cewnik może się przesunąć. W cewniku lub żyle mogą powstać zakrzepy krwi.
Zespół opiekujący się dzieckiem omówi z Tobą te zagrożenia i sposoby zapobiegania im. W razie wystąpienia problemów zajmie się ich rozwiązaniem.
Im szybciej zgłosisz problemy, tym lepiej. Jeśli masz pytania lub wątpliwości, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem.
Zakażenie krwi związane z obecnością centralnego cewnika dożylnego (CLABSI)
Bakterie (zarazki) mogą powodować zakażenie krwi, jeśli dziecko ma cewnik. Ten rodzaj zakażenia znany jest jako zakażenie krwi związane z cewnikiem centralnym (CLABSI). Bakterie mogą żyć na:
- rękach;
- skórze;
- złączach;
- innych przedmiotach używanych do opieki nad pacjentem i wykonywania codziennych czynności.
Bakterie mogą dostać się do organizmu na różne sposoby. Mogą przedostać się przez nacięcie skóry w miejscu wprowadzenia cewnika do organizmu lub przez sam cewnik.
Zapobieganie zakażeniom centralnego dostępu dożylnego
Zespół opiekujący się dzieckiem pokaże Ci, jak dbać o cewnik centralny. Podczas pobytu dziecka w szpitalu przećwiczysz to wraz z zespołem.
To normalne, że na początku nauki odczuwa się strach. Z czasem poczujesz się z tym bardziej komfortowo. Pielęgnacja cewnika stanie się częścią Twojej rutyny.
Postępuj zgodnie ze wszystkimi krokami, których nauczysz się podczas szkolenia, aby nie rozprzestrzeniać zarazków.
- Tylko przeszkolone osoby powinny zajmować się pielęgnacją cewnika.
- Postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi pielęgnacji, dokładnie tak jak nauczył Cię tego zespół opiekujący się dzieckiem.
- Przed rozpoczęciem pielęgnacji cewnika zawsze należy umyć ręce lub użyć środka do dezynfekcji rąk. Mycie rąk pomaga zapobiegać zakażeniom.
- Opatrunek należy utrzymywać w czystości, suchości i przyklejony do skóry.
- Jeśli opatrunek poluzuje się, zamoczy lub zabrudzi, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem, aby można go było natychmiast zmienić.
- Postępuj zgodnie z instrukcjami zespołu opieki dotyczącymi utrzymywania opatrunku w stanie suchym podczas kąpieli lub prysznica.
- Nie należy zanurzać opatrunku w wodzie. Nie należy pływać.
- Zabezpiecz cewnik, aby się nie przesuwał.
- Nie pozwól, aby rurka cewnika zwisała w okolicy pieluchy, gdzie znajduje się więcej zarazków.
- Jeśli dziecko może ślinić się lub wymiotować, należy zabezpieczyć opatrunek śliniaczkiem lub innym elementem noszonym na ubraniu.
- Nigdy nie używaj nożyczek, kleszczyków hemostatycznych ani innych ostrych przedmiotów w pobliżu rurki cewnika.
Należy uważnie obserwować dziecko pod kątem objawów zakażenia. Opóźnienie leczenia dziecka może spowodować pogorszenie zakażenia. Może to nawet zagrażać życiu dziecka. Jeśli pojawi się gorączka i objawy zakażenia, natychmiast skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem. Zespół opiekujący się dzieckiem sprawdzi, czy u dziecka nie ma zakażenia, i w razie potrzeby zapewni leczenie.
- Myj ręce przez 20 sekund. Umyj ręce lub użyj środka do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu. Pocieraj dłonie, opuszki palców i grzbiety dłoni. Po użyciu dobrze osusz ręce.
- Umyj ręce, jeśli:
- wchodzisz do pokoju dziecka i wychodzisz z niego;
- korzystasz z łazienki;
- zmieniasz pieluchę dziecka;
- dotykasz przedmiotów;
- sprzątasz dom;
- kichasz, kaszlesz lub wydmuchujesz nos;
- dotykasz płynów ustrojowych, takich jak krew lub mocz;
- dotykasz zwierząt domowych;
- jesz (ręce należy umyć również przed jedzeniem);
- karmisz dziecko (ręce należy umyć również przed karmieniem);
- wchodzisz do domu z zewnątrz.
- Unikaj osób chorych.
- Co 24 godziny należy kąpać dziecko i zmieniać mu ubranie.
- Utrzymuj pościel dziecka w czystości. Pościel należy zmieniać co tydzień lub natychmiast po zabrudzeniu.
- Dbaj o higienę jamy ustnej, aby ograniczyć ilość bakterii w ustach, w tym myj zęby dwa razy dziennie.
- Nałóż balsam na usta dziecka, aby zapobiec przedostawaniu się zarazków przez spierzchnięte usta.
- Regularnie sprzątaj dom, aby był wolny od zarazków.
- Poproś wszystkich gości, aby umyli ręce lub użyli środka do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu przed wejściem do pokoju dziecka i po wyjściu z niego.
- Nie pozwól odwiedzającym dotykać cewnika.
Obserwuj dziecko pod kątem oznak zakażenia.
Uważnie obserwuj dziecko pod kątem objawów zakażenia. W zależności od wieku dziecka lub innych czynników, może ono nie być w stanie powiedzieć, jak się czuje.
Zwracaj uwagę na objawy i zmiany w zachowaniu. Jeśli zauważysz zmiany, natychmiast skontaktuj się z kliniką. Jeśli będziesz czekać zbyt długo, zarazki będą się dalej rozwijać, a infekcja będzie trudniejsza do wyleczenia.
Wysoka i niska temperatura
Jeśli zauważysz objawy gorączki, natychmiast skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem. Gorączka u pacjentów może mieć różny przebieg w zależności od choroby.
- Za gorączkę u pacjentów z nowotworem i pacjentów po przeszczepie szpiku kostnego uznaje się zazwyczaj temperaturę 37,4°C (99,4°F).
- U pozostałych pacjentów za gorączkę uznaje się zazwyczaj 38,0°C (100,4°F).
- Zapytaj lekarza, jaką temperaturę ciała Twojego dziecka należy uznać za gorączkę.
Obniżona temperatura ciała również może sygnalizować problemy. Jeśli temperatura ciała dziecka jest niższa niż 36°C (96,8°F), stanowi to zagrożenie dla życia. Natychmiast skontaktuj się z zespołem opieki nad dzieckiem.
Inne objawy zakażenia
Należy zwracać uwagę na inne objawy zakażenia, nawet jeśli dziecko nie ma gorączki. W przypadku zauważenia następujących objawów należy natychmiast skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem:
- ból;
- zaczerwienienie, obrzęk, bolesność lub ciepło w miejscu, gdzie cewnik wychodzi z ciała;
- ropa, wyciek płynu lub nieprzyjemny zapach w miejscu wyjścia cewnika z ciała;
- pęcherze, wysypka lub owrzodzenia skóry;
- dreszcze;
- przyspieszone bicie serca;
- kaszel lub przyspieszony oddech;
- zawroty głowy
- napady padaczkowe;
- senność lub trudności z przebudzeniem się;
- nudności, wymioty;
- pocenie się skóry;
- podrażnienie lub płacz bez wyraźnego powodu.
Należy zwrócić uwagę na zablokowanie (niedrożność) cewnika centralnego.
- Jeśli trudno jest przepłukać przewód strzykawką, może to oznaczać jego zablokowanie. Jeśli przepłukiwanie wydaje się trudne, nie należy tego robić na siłę. Należy przerwać i skontaktować się z lekarzem.
- Sprawdź, czy przewód nie jest załamany, co mogłoby uniemożliwić przepływ płynów.
- Upewnij się, że przewód nie jest zaciśnięty.
- Jeśli dziecko ma pompę podłączoną do przewodu, może ona nie działać.
- Jeśli blokada jest spowodowana zakrzepem krwi, zespół opiekujący się dzieckiem może podać dziecku lek, aby usunąć blokadę.
W przypadku zauważenia jakichkolwiek oznak zatoru należy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem.
Należy obserwować, czy nie pojawiają się oznaki uszkodzenia lub przemieszczenia cewnika centralnego.
Jeśli Twoje dziecko ma cewnik centralny, nie szarp nim ani nie ciągnij za niego. Jeśli dziecko ma port, nie należy na niego naciskać. Zabezpiecz cewnik.
Cewnik mógł się przesunąć, jeśli:
- wydaje się być zablokowany;
- pielęgniarka nie może pobrać z niego próbki krwi;
- podczas podawania leków lub płynów dziecko odczuwa ból lub dyskomfort w ramieniu, barku, szczęce, klatce piersiowej lub głowie;
- rurka znajdująca się na zewnątrz ciała wygląda na dłuższą niż zwykle.
Jeśli uważasz, że cewnik Twojego dziecka przesunął się lub wygląda na dłuższy, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem lub centrum infuzyjnym.
W przypadku uszkodzenia lub wypadnięcia cewnika można skorzystać z zestawu pielęgnacji cewnika centralnego w sytuacjach pilnych.
Jeśli zauważysz pęknięcie, dziurę lub przecięcie cewnika.
- Zaciśnij przewód powyżej otworu.
- Oczyść uszkodzone miejsce za pomocą wacika nasączonego alkoholem.
- Owiń obszar sterylną gazą.
- Użyj taśmy, aby przymocować gazę.
- Zadzwoń do swojej kliniki.
Jeśli dziecko ma tunelowany cewnik centralny, który się wysunął:
- Jeśli to możliwe, połóż dziecko płasko na plecach.
- Znajdź miejsce wprowadzenia cewnika (mała blizna w pobliżu szyi dziecka). Uciskaj je przez 5 minut.
- Przykryj miejsce, w którym cewnik wychodzi z ciała dziecka (miejsce wyjścia), sterylną gazą.
- Użyj taśmy, aby przymocować gazę.
- Zadzwoń do swojej kliniki.
- Nie wyrzucaj cewnika. Zachowaj go i zabierz ze sobą do szpitala.
Zwracaj uwagę na oznaki zakrzepów krwi.
Zakrzepy krwi blokują przepływ krwi do części ciała. Objawy zakrzepu krwi mogą się różnić w zależności od miejsca jego występowania.
Skontaktuj się z zespołem opieki lub centrum infuzyjnym, jeśli zauważysz:
- duszność;
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie w pobliżu miejsc wkłucia, np. na szyi, ramieniu, ręce lub klatce piersiowej.
Dowiedz się więcej o przyczynach zakrzepów krwi i ich leczeniu.
Najważniejsze informacje
- Problemy (powikłania) związane z cewnikiem dożylnym są rzadkie.
- Należy zwracać uwagę na objawy zakażenia, zablokowania, uszkodzenia, przemieszczenia lub zakrzepów w cewniku centralnym.
- Wszelkie problemy należy natychmiast zgłaszać zespołowi opiekującemu się dzieckiem lub centrum infuzyjnemu.
Więcej informacji na temat cewników centralnych i powiązanych tematów można znaleźć na stronie together.stjude.org.
—
Data aktualizacji: Sierpień 2023 r.
