Zakrzepy

Czym jest zakrzep krwi?

Zakrzep krwi to żelowa grudka krwi, która składa się z komórek krwi i białek, które łączą się, tworząc masę. Krew przepływa przez organizm w naczyniach zwanych tętnicami i żyłami. W przypadku urazu, takiego jak skaleczenie lub rana, w miejscu urazu tworzy się skrzep, aby zatrzymać krwawienie.

Czasami zakrzep krwi tworzy się wewnątrz naczynia krwionośnego, gdzie nie jest potrzebny, i blokuje przepływ krwi. Jest to tzw. zakrzepica. Zakrzep może również oderwać się i przedostać do płuc lub mózgu (zator).

Zakrzepy krwi mogą powodować poważne problemy zdrowotne, które mogą zagrażać życiu.

Zakrzepy krwi: zakrzepica i zator — Zakrzep krwi może być szkodliwy, jeśli powstaje wewnątrz naczynia krwionośnego lub odrywa się i przemieszcza do innej części ciała.

Objawy zakrzepu krwi

Objawy zakrzepu krwi zależą od jego lokalizacji.

Zakrzepica żył głębokich lub DVT: Jeśli zakrzep krwi znajduje się głęboko w mięśniu, zazwyczaj w nodze lub ramieniu, objawy mogą obejmować:

Ból lub wrażliwość
Obrzęk
Uczucie ciepła
Zaczerwienienie lub przebarwienie skóry

Zatorowość płucna: Jeśli zakrzep krwi przedostanie się do płuc, objawy mogą obejmować:

Ból w klatce piersiowej
Duszność lub problemy z oddychaniem
Szybkie bicie serca lub kołatanie serca
Niewyjaśniony kaszel lub odkrztuszanie krwi

Udar mózgu: Jeśli zakrzep krwi przedostanie się do mózgu, objawy mogą obejmować:

Jednostronne drętwienie lub osłabienie twarzy, rąk lub nóg;
Nagły, silny ból głowy;
Zawroty głowy lub problemy z równowagą;
Zmiany widzenia;
Trudności z mówieniem.

Zakrzep krwi stanowi stan zagrożenia życia. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Przyczyny powstawania zakrzepów krwi

Niektóre czynniki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi u dziecka. Należą do nich:

Niedawna operacja lub uraz
Długie okresy braku aktywności lub leżenia w łóżku
Posiadanie cewnika dożylnego (cewnika centralnego)
Niektóre choroby, takie jak przewlekłe choroby zapalne, nowotwory, zaburzenia krwi lub zaburzenia krzepnięcia
Stosowanie leków, takich jak terapia hormonalna lub tabletki antykoncepcyjne
Otyłość;
Palenie
Historia zakrzepów krwi w rodzinie
Dziedziczne zaburzenia powodujące powstawanie zakrzepów krwi

Diagnoza zakrzepów krwi

Zakrzepy krwi diagnozuje się na podstawie wywiadu medycznego, badania fizykalnego, badań krwi i badań obrazowych.

Leczenie zakrzepów krwi

Leczenie zakrzepów krwi opiera się na historii medycznej dziecka, lokalizacji zakrzepu i przyczynie jego powstania.

Leki zwane antykoagulantami (leki rozrzedzające krew) są głównym sposobem leczenia zakrzepów krwi. W niektórych przypadkach może być konieczna operacja usunięcia zakrzepu krwi, jeśli zagraża on życiu.

Twoje dziecko może potrzebować dodatkowych badań obrazowych w celu monitorowania zakrzepu krwi.

Zespół pozakrzepowy (ZPZ)

Zespół pozakrzepowy (ZPZ) jest potencjalnym długotrwałym powikłaniem po zakrzepicy żył głębokich. W przypadku uszkodzenia naczynia krwionośnego u dziecka może wystąpić ból i obrzęk w dotkniętej chorobą kończynie (ramieniu lub nodze).

Objawy przedmiotowe i podmiotowe zespołu pozakrzepowego mogą obejmować:

Ból;
Obrzęk
Swędzenie skóry;
Przebarwienia skóry

W ciężkiej postaci zespół pozakrzepowy może powodować owrzodzenia lub rany na skórze. Mogą one być trudne do wyleczenia.

Objawy te mogą być podobne do objawów zakrzepicy. W przypadku utrzymywania się objawów, ich nasilenia lub niepewności co do przyczyny należy zgłosić się do lekarza.

Sposoby radzenia sobie z zespołem pozakrzepowym obejmują:

Leczenie zakrzepów krwi za pomocą przepisanych leków przeciwzakrzepowych.
Noszenie pończoch uciskowych, jeśli jest to zalecane.
Dbanie o aktywność fizyczną.
W przypadku wystąpienia obrzęku należy unosić dotkniętą kończynę powyżej poziomu serca na 20–30 minut dziennie.

Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat ryzyka wystąpienia zakrzepów krwi u dziecka oraz objawów, na które należy zwrócić uwagę. Zawsze postępuj zgodnie z instrukcjami zespołu opiekującego się dzieckiem, aby zapobiegać powstawaniu zakrzepów krwi i leczyć je.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

Jakie jest ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi u mojego dziecka?
Jak mogę zmniejszyć ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi u mojego dziecka?
Na jakie objawy zakrzepów krwi powinienem/powinnam zwracać uwagę?
Jak leczy się zakrzepy krwi?
Kiedy należy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem?

Najważniejsze informacje o zakrzepach krwi

Zakrzepy krwi mogą czasami tworzyć się, gdy nie są potrzebne, blokując przepływ krwi. Jest to tzw. zakrzepica.
Czasami skrzep może przedostać się do płuc lub mózgu. Zjawisko to nazywa się zatorowością.
Objawy zakrzepu krwi zależą od jego lokalizacji i mogą obejmować obrzęk, zaczerwienienie, ból lub uczucie ciepła w danym obszarze (często w nodze lub ramieniu) lub trudności w oddychaniu, jeśli skrzep przedostanie się do płuc.
Twoje dziecko może być bardziej narażone na zakrzepy krwi, jeśli występują u niego pewne czynniki ryzyka, takie jak genetyczne zaburzenia krzepnięcia, niedawna operacja, długotrwały okres unieruchomienia, obecność cewnika centralnego, infekcja, niektóre choroby przewlekłe lub otyłość.
Wczesna diagnoza i leczenie mają kluczowe znaczenie dla opanowania zakrzepów krwi i zapobiegania zagrażającym życiu powikłaniom. W przypadku wystąpienia u dziecka objawów zakrzepicy należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

—
Data aktualizacji: Grudzień 2024 r.

Powiązane treści

Powikłania związane z cewnikiem centralnym
Dowiedz się więcej o powikłaniach związanych z cewnikiem centralnym (cewnikiem) i wskazówkach dotyczących zapobiegania infekcjom cewnika centralnego.
Udar mózgu i niedokrwistość sierpowatokrwinkowa
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa może zwiększać ryzyko udaru mózgu. Dowiedz się więcej o objawach udaru mózgu oraz sposobach zapobiegania i leczenia udaru u dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.
Małopłytkowość
Trombocytopenia (niska liczba płytek krwi) może powodować krwawienia i siniaki. Dowiedz się więcej o objawach i leczeniu trombocytopenii.