Menu Zamknij

Chemioterapia u dzieci z chorobą nowotworową

Czym jest chemioterapia?

Chemioterapia, zwana potocznie „chemią”, jest metodą leczenia onkologicznego, w której wykorzystuje się leki o silnym działaniu. Leki te zabijają komórki nowotworowe lub hamują ich wzrost. 

Konkretny rodzaj chemioterapii i sposób jej podawania zależą od wielu czynników:

  • Rodzaju i stadium nowotworu
  • Cele leczenia
  • Inne stosowane terapie

Chemioterapia u pacjentów z nowotworami wieku dziecięcego

Jeśli Twoje dziecko choruje na nowotwór, chemioterapia może być stosowana w celu:

  • Wyleczenia nowotworu
  • Kontrolowania choroby nowotworowej
  • Łagodzenia objawów choroby nowotworowej 

Może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami leczenia, takimi jak zabieg chirurgiczny i radioterapia. Na przykład niektórzy pacjenci otrzymują chemioterapię w celu zmniejszenia guza przed operacją lub radioterapią. 

Chemioterapia jest również stosowana po operacji lub radioterapii w celu zabicia wszelkich pozostałych komórek nowotworowych. Chemioterapia może być również stosowana w skojarzeniu z radioterapią w celu wzmocnienia jej działania.

Twoje dziecko lub nastolatek może mieć pytania dotyczące raka i jego leczenia. Ważne jest, aby być szczerym wobec dziecka i używać języka odpowiedniego do jego wieku.

Jak działa chemioterapia

Chemioterapia działa poprzez atakowanie komórek, które szybko rosną i namnażają się, takich jak komórki nowotworowe. Każdy lek stosowany w chemioterapii działa inaczej. Ogólnie rzecz biorąc, leki stosowane w chemioterapii działają poprzez zakłócanie procesu podziału komórek.

Chemioterapia może powodować śmierć komórek nowotworowych w wyniku procesu zwanego apoptozą. Na filmie lek stosowany w chemioterapii atakuje komórki nowotworowe (niebieskie komórki).

Sposoby podawania chemioterapii

Chemioterapię można podawać na kilka sposobów. Metoda zależy od: 

  • rodzaju nowotworu;
  • umiejscowienia nowotworu;
  • stosowanego leku.

Chemioterapia działa poprzez atakowanie komórek, które szybko rosną i namnażają się, takich jak komórki nowotworowe. W tym filmie środek chemioterapeutyczny atakuje komórki nowotworowe (niebieskie), powodując ich śmierć w wyniku procesu zwanego apoptozą.

Najczęściej chemioterapia jest podawana doustnie lub dożylnie. Nazywa się to chemioterapią ogólnoustrojową, ponieważ leki rozprzestrzeniają się po całym organizmie. Chemioterapia może zabić komórki nowotworowe, które oddzieliły się od głównego guza.

Chemioterapia zazwyczaj obejmuje wiele dawek leku podawanych w określonym czasie. Zabiegi te są wykonywane zgodnie z określonym harmonogramem. Celem zachowania takiego harmonogramu jest maksymalizacja działania leku i zapewnienie organizmowi możliwości regeneracji.

Zespół medyczny podejmie decyzję dotyczącą następujących kwestii:

  • ile dni z rzędu lek będzie podawany;
  • ile dni przerwy będzie między kolejnymi dawkami chemioterapii;
  • przez ile cykli lek będzie podawany.

Cykl chemioterapii to liczba kolejnych dni leczenia plus liczba dni odpoczynku. Liczba przepisanych cykli stanowi całość chemioterapii.

W zależności od rodzaju chemioterapii i stanu zdrowia pacjenta, chemioterapia może być podawana w szpitalu, klinice lub w domu.

Rodzaje chemioterapii

Chemioterapia dożylna (iv.)

Chemioterapia jest podawana dożylnie (iv.) do żyły. Jest ona najczęściej spotykaną postacią chemoterapii stosowaną w leczeniu nowotworów wieku dziecięcego.

Chemioterapia doustna

Chemioterapia jest podawana w postaci tabletek lub płynów, które pacjent połyka.

Chemioterapia w postaci wstrzyknięć

Chemioterapia jest podawana za pomocą strzykawki.

Chemioterapia dokanałowa

Polega ona na wstrzyknięciu leków do wypełnionej płynem przestrzeni między cienkimi warstwami tkanki, która pokrywa mózg i rdzeń kręgowy.

Chemioterapia dootrzewnowa

Chemioterapia jest podawana bezpośrednio do jamy brzusznej za pomocą cienkiej rurki. Jama brzuszna to duża pusta przestrzeń w środkowej części ciała, pomiędzy klatką piersiową a miednicą.

Chemioterapia miejscowa

Chemioterapia jest stosowana na skórę w postaci balsamu lub kremu.

Działania niepożądane chemioterapii

Działania niepożądane to problemy spowodowane leczeniem nowotworów. Wiele działań niepożądanych chemioterapii ustępuje po zakończeniu leczenia. Jednak czasami działania niepożądane utrzymują się przez długi czas lub pojawiają się nawet w późniejszym okresie życia. Nazywa się je długotrwałymi działaniami niepożądanymi lub działaniami opóźnionymi.

Chemioterapia atakuje komórki, które szybko rosną i dzielą się – takie jak komórki nowotworowe. Jednak może ona również uszkadzać inne szybko rosnące komórki w organizmie. Należą do nich komórki wyściełające jamę ustną i jelita oraz komórki odpowiedzialne za wzrost włosów. Dlatego często występują takie działania niepożądane, jak  owrzodzenia jamy ustnej, nudności i }wypadanie włosów. 

Chemioterapia może również uszkadzać komórki w szpiku kostnego.gdzie wytwarzane są nowe krwinki. Niska liczba krwinek może zwiększać ryzyko zakażenia, siniakówi zmęczenia.

Leki mogą powodować różne działania niepożądane. Nie wszystkie dzieci reagują na leki w ten sam sposób. Zespół opiekujący się dzieckiem omówi typowe działania niepożądane, kiedy mogą wystąpić oraz sposoby radzenia sobie z nimi.

Dowiedz się więcej o rodzajach działań niepożądanych.

Bezpieczeństwo chemioterapii

Czasami istnieje ryzyko wchłonięcia leków cytostatycznych przez skórę lub przedostania się ich do płuc wraz z wdychanym powietrzem. Członkowie rodziny mogą być również narażeni na działanie chemioterapii, jeśli mają oni kontakt z żywnością lub codziennie dotykanymi powierzchniami w domu. 

Ważne jest, aby bezpiecznie przechowywać i utylizować leki. Wszystkie leki stanowią zagrożenie, jeśli są nieodpowiednio przechowywane, przyjmowane niezgodnie z instrukcjami, przyjmowane przez niewłaściwą osobę lub wyrzucane bez zachowania środków ostrożności.

Dowiedz się więcej o bezpiecznym postępowaniu z chemioterapią.

Najważniejsze informacje na temat chemioterapii

  • Chemioterapia, zwana potocznie „chemią”, jest metodą leczenia onkologicznego, w której wykorzystuje się leki o silnym działaniu.
  • Chemioterapię można podawać na kilka sposobów. Najczęściej chemioterapia jest podawana doustnie lub dożylnie.
  • Chemioterapia zazwyczaj obejmuje wiele dawek leku podawanych w określonym czasie. Zabiegi te są wykonywane zgodnie z określonym harmonogramem.
  • Chemioterapia może powodować działania niepożądane. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem o możliwych działaniach niepożądanych, kiedy mogą wystąpić oraz o tym, jak sobie z nimi radzić.
  • Chemioterapia może stanowić zagrożenie dla opiekunów. Zawsze postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi bezpieczeństwa chemioterapii.

—
Data aktualizacji: Luty 2023 r.

Powiązane treści

  • Opieka paliatywna

    Pediatryczna opieka paliatywna to podejście do opieki nad dziećmi cierpiącymi na poważne choroby. Dowiedz się, jak zespół opieki paliatywnej dla dzieci może pomóc.

  • Lista leków

    Leki są stosowane w leczeniu wielu różnych chorób u dzieci. Zapoznaj się z naszym przewodnikiem po lekach stosowanych w leczeniu chorób pediatrycznych.

  • Cewnik centralny (centralny cewnik dożylny)

    Cewnik centralny, znany również jako centralny cewnik dożylny, to cienka rurka umieszczana w dużej żyle prowadzącej do serca. Dowiedz się więcej o cewnikach centralnych.