သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှု (Red Blood Cell Exchange)

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုသည် သွေးနီဥများ ကို ဖယ်ရှားပြီး အလှူရှင်ထံမှ ရရှိသော ကျန်းမာသော သွေးနီဥများဖြင့် အစားထိုးပေးသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဆစ်ကယ်လ်-ဆဲလ် ရောဂါ (Sickle Cell Disease) သို့မဟုတ် အခြား သွေးပုံမှန်မဖြစ်သည့် ရောဂါ (blood disorder) ကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုသည် အဖီရီစစ် (Apheresis)အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ သွေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ဖယ်ရှားသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဖြစ်ပါသည်။ အဖီရီစစ် စက် (Apheresis Machine) သည် သင့်ကလေး၏ သွေးကြောမှ သွေးကို ထုတ်ယူပြီး သွေးကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ခွဲခြားပေးသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းများမှာ သွေးတွင်းအရည် (Plasma), သွေးဥမွှား (Platelets), သွေးဖြူဥများကို ထုတ်ယူပါသည်သွေးနီဥများ ဖြစ်သည်။ သွေးနီဥများ ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းကို ဖယ်ရှားပြီး အလှူရှင်ထံမှ ရရှိသော ကျန်းမာသော သွေးနီဥများဖြင့် အစားထိုးကာ သင့်ကလေး၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းပေးပါသည်။

မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို သင့်ကလေး၏ သွေးအနည်းငယ်သာ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပတွင် ရှိနေပါသည်။ သင့်ကလေး၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ သည် ဖယ်ရှားမည့်နှင့် အစားထိုးမည့် သွေးနီဥပမာဏကို သတ်မှတ်ပေးပါသည်။

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှု ပြုလုပ်စဉ် မျှော်လင့်ရမည့် အရာများ

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စုစုပေါင်း 2–3 နာရီ ခန့် ကြာမြင့်ပါသည်။ သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် မည်သို့ ဖြစ်မည်ကို ရှင်းပြပေးပြီး မေးခွန်းများကိုလည်း ဖြေကြားပေးပါမည်။

လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြုလုပ်နေစဉ် သင့်ကလေးသည် အိပ်ရာပေါ်တွင် နေရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သင့်ကလေးအား သက်သောင့်သက်သာရှိပြီး ချောင်ချိသော အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်စေပါ။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြုလုပ်နေစဉ်၊ သင့်ကလေးသည် ရုပ်ရှင်ကြည့်ခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်း၊ အရောင်ခြယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်ရာပေါ်တွင် ကစားနိုင်သော ဂိမ်းများနှင့် အရုပ်များဖြင့် အချိန်ကုန်ဆုံးနိုင်ပါသည်။

သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် သင့်ကလေး၏ သွေးကြောများကို အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါမည်။ ၎င်းသည် သွေးကြောများ၏ အရွယ်အစားနှင့် သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုကို ပြုလုပ်ရမည့် အကြိမ်အရေအတွက်ပေါ် မူတည်ပါသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို လမ်းကြောင်းတစ်ခု (single needle procedure) သို့မဟုတ် လမ်းကြောင်း 2 ခု (double needle procedure) ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

သွေးကြောအသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းများ-

• ဗဟိုသွေးပြန်ကြောပိုက် (Central Venous Catheter) (Central Line သို့မဟုတ် Port) ကို လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံရှိ သွေးကြောကြီးတစ်ခုအတွင်း ထည့်သွင်းထားခြင်း
• သွေးကြောအတွင်း ဆေးသွင်းလမ်းကြောင်း (Intravenous) (IV) ကို လက်မောင်းတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း

သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် လိုအပ်သော အဆင့်များကို ဆောင်ရွက်ပါလိမ့်မည်။ သွေးနှင့် ထိတွေ့သော ပိုက်များအားလုံးသည် ပိုးကင်းစင်သော ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ်သာ အသုံးပြုသည်။

အဖီရီစစ် သူနာပြု (Apheresis Nurse) သည် တုံ့ပြန်မှုများ သို့မဟုတ် ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ရှိ၊ မရှိကို စောင့်ကြည့်ရန် လူနာအနီးတွင် ရှိနေပါလိမ့်မည်။

သင့်ကလေးသည် အဖီရီစစ် စက် (Apheresis Machine) နှင့် ပိုက်များဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားရမည် ဖြစ်သောကြောင့်၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စတင်ပြီးနောက် အခန်းအပြင်သို့ ထွက်သွားနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်ပါက သယ်ဆောင်နိုင်သော အိမ်သာသုံး ကိရိယာများကို စီစဉ်ပေးမည် ဖြစ်သည်။

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှု၏ ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှု၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် လူတစ်ဦးက သွေးအပြည့် လှူဒါန်းသောအခါ ဖြစ်နိုင်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် ဆင်တူပါသည်။ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် မပြင်းထန်ဘဲ ယာယီသာ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ အလွန်ရှားပါးသော သို့မဟုတ် လက်ရှိ မသိရှိရသေးသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ် အမြဲရှိသည်။

ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• မအီမသာဖြစ်ခြင်း
• ခေါင်းမူးဝေခြင်း
• သတိလစ်ခြင်း
• အပ်ထိုးထားသော နေရာတွင် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အညိုအမည်းစွဲခြင်း
• သွေးဆုံးရှုံးမှု
• ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း
• လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြုလုပ်ပြီးနောက် သွေးဆဲလ်အရေအတွက် လျော့နည်းသွားခြင်း ဤလျော့နည်းမှုသည် များသောအားဖြင့် အနည်းငယ်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် သွေးသွင်းကုသမှု သို့မဟုတ် အခြားကုသမှုတစ်မျိုးမျိုး လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
• ဤလဲလှယ်မှုအတွင်း ရရှိသော သွေးထုတ်ကုန်များကို တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ခြင်း ဤအခြေအနေသည် အဖြစ်မများသော်လည်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ရပ်တန့်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။
• သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှုကို မပြီးဆုံးမီ ရပ်တန့်လိုက်ရပါက သွေးအနည်းငယ်ကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ကျန်ရှိနေနိုင်ပါသည်။

သွေးကျဲဆေးကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

သွေးနီဥ လဲလှယ်ကုသမှု ပြုလုပ်နေစဉ် သင့်စောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် သင့်ကလေးအား စီထရိတ် (Citrate)ဟုခေါ်သော ဆေးဝါးကို ပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးကျဲဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆေးသည် အဖီရီစစ် စက် (Apheresis Machine) အတွင်း သွေးခဲခြင်း မဖြစ်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။

စီထရိတ် (Citrate) ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• ကြွက်တက်ခြင်း
• ထုံကျင်ခြင်း
• ချမ်းတုန်ခြင်း
• စူးရှရှ ခံစားရခြင်း
• ပါးစပ်ထဲတွင် ထူးဆန်းသော သို့မဟုတ် သတ္တုအရသာကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း
• စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း
• တက်ခြင်း (Seizures) (ရှားပါးသော ဖြစ်ရပ်များတွင်)
  

ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ဤတုံ့ပြန်မှုများကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် ကုသရန်အတွက် ကယ်လ်စီယမ်ကို ပါးစပ်မှ သောက်သုံးစေခြင်း သို့မဟုတ် သွေးကြောမှတစ်ဆင့် ပေးနိုင်ပါသည်။

မည်သည့်အချိန်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ရမည်နည်း

အဖီရီစစ် (Apheresis) ပြုလုပ်နေစဉ် သင့်ကလေးတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ခံစားချက်များ သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်မှု ရှိပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဦးကို ချက်ချင်း အသိပေးပါ။

လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြုလုပ်ပြီးနောက် 24 နာရီမှ 2 ပတ်အတွင်း အောက်ပါ လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ပါ-

• ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း
• ဖျားခြင်း
• အသက်ရှူမဝခြင်း
• ‬အရေပြား အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း (Rash)

သင့်ကလေး၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများရှိပါက၊ သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးပါ။

ဆက်စပ်သည့် အကြောင်းအရာ