အနုတ်ဖိအားဖြင့် အနာကုသမှု (Negative Pressure Wound Therapy) (NPWT)

အနုတ်ဖိအားဖြင့် အနာကုသမှု (Negative Pressure Wound Therapy) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

အနုတ်ဖိအားဖြင့် အနာကုသမှု (Negative Pressure Wound Therapy) (NPWT) ကို အနာစုပ်စက် ကုထုံး (Wound VAC Therapy)၊ VAC ကုထုံး (VAC Therapy) သို့မဟုတ် လေဟာနယ်အကူအညီဖြင့် အနာပိတ်ကုသမှု (Vacuum-Assisted Wound Closure) ဟုလည်း ခေါ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အနာများကို ပျောက်ကင်းစေရန် ကူညီပေးသော ကုသမှုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဤကုသမှုတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာတစ်ခုကို အသုံးပြု၍ အနာပေါ်သို့ ညင်သာသော စုပ်ယူအား ပေးပါသည်။ 

ရောဂါ သို့မဟုတ် ကုသမှုကြောင့် အနာများသည် ပျောက်ကင်းရန် အချိန်ကြာနိုင်သည်။ ၎င်းကိုအနာပျောက်ကင်းမှု နှောင့်နှေးခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။ အနာပျောက်ကင်းမှု နှေးကွေးခြင်းသည် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုနှင့် အခြားပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

NPWT ကို အနာအမျိုးအစား အမျိုးမျိုးအတွက် အသုံးပြုပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကုသရန်ခက်ခဲသော အနာများ သို့မဟုတ် ပျောက်ကင်းရန် အချိန်ကြာသော အနာများအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ 

အချို့သော လူနာများသည် NPWT ကို ရက်အနည်းငယ်သာ လိုအပ်နိုင်သည်။ အချို့သော လူနာများသည် လပေါင်းများစွာ လိုအပ်နိုင်သည်။

NPWT ၏ အလုပ်လုပ်ပုံ

NPWT ပြုလုပ်နေစဉ်၊ အနာပေါ်တွင် အထူးထုတ်လုပ်ထားသော ဖော့မ်အနာအုပ် (foam dressing) ကို တင်ထားပြီး ၎င်းအပေါ်တွင် ဖလင်အနာအုပ် (film dressing) ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပါသည်။ အနာအုပ်နှင့် စုပ်ယူပိုက်ကို ချိတ်ဆက်ပါသည်။ အနာစုပ်စက် (wound vac) သည် အနုတ်ဖိအား သို့မဟုတ် စုပ်ယူအားကို ပေးပါသည်။ 

ဤကုထုံးသည် အနာပျောက်ကင်းမှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် အထောက်အကူပြုပါသည်-

• အနာမှ အရည်များနှင့် ဘက်တီးရီးယားများကို ဖယ်ရှားပေးခြင်း
• အနာပတ်ဝန်းကျင် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း
• အနာ၏ အစွန်းများကို ပိုမိုနီးကပ်လာစေခြင်း
• အနာရှိသော နေရာသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို တိုးမြှင့်ပေးခြင်း
• အနာအုပ် လဲလှယ်ရသည့် အကြိမ်အရေအတွက်ကို လျှော့ချပေးခြင်း
• လှုပ်ရှားမှုကြောင့် အနာအုပ် ရွေ့လျားသွားခြင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်း
• အနာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အရေပြားကို ကာကွယ်ပေးခြင်း

NPWT ပြုလုပ်နေစဉ် မျှော်လင့်ထားရမည့် အရာများ

NPWT ပြုလုပ်ရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအဆင့်များ ပါဝင်သည်-

• အနာနှင့် အနာပတ်ဝန်းကျင် အရေပြားကို သန့်ရှင်းရေး ပြုလုပ်ခြင်း
• အနာ၏ ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ကိုက်ညီသော အနာအုပ်ကို အနာပေါ်တွင် တင်ခြင်း
• အရေပြားကို ပိတ်ဆို့ကာကွယ်ပြီး အနာကို ရောဂါပိုးကူးစက်မှုမှ ကာကွယ်ရန် ကြည်လင်သော ကပ်ခွာဖလင် (adhesive film) သို့မဟုတ် ဒရိတ် (drape) ဖြင့် ဖုံးအုပ်ခြင်း
• ဖလင်ပေါ်တွင် လေဟာနယ်စုပ်ယူပိုက်ကို တပ်ဆင်ခြင်း
• ပိုက်ကို သယ်ဆောင်နိုင်သော စုပ်ယူပန့်နှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း
• အနာစုပ်စက် (wound vac machine) ကို ဖွင့်ခြင်း

ပန့်၏ စုပ်ယူအား စတင်အလုပ်လုပ်သောအခါ၊ အနာရှိရာ နေရာမှ လေကို စုပ်ထုတ်ပေးသည်။ လူနာအများစုအတွက် အနာစုပ်စက် (wound vac) သည် အပိုနာကျင်မှုကို မဖြစ်စေပါ။ စုပ်ယူအား စတင်အလုပ်လုပ်ပြီး အနာအုပ်သည် အတွင်းဘက်သို့ ဆွဲဝင်သွားသောအခါ၊ သင့်ကလေးသည် အနည်းငယ် ဆွဲထားသလို ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ထိုခံစားမှုသည် များသောအားဖြင့် မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း ပျောက်ကွယ်သွားပါသည်။ အချို့သော လူနာများသည် အနာအုပ်အတွင်းသို့ ဆွဲဝင်သွားသောအခါ နာကျင်မှု ခံစားရနိုင်သော်လည်း ထိုမသက်မသာဖြစ်မှုသည် အခြားအနာစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ဆင်တူပါသည်။

စုပ်ယူအားသည် အနာမှ အရည်များကိုလည်း ညင်သာစွာ စုပ်ထုတ်ပေးပါသည်။ ၎င်းသည် အနာကို သန့်ရှင်းစေပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ အနာမှ ထွက်လာသော အရည်များသည် ပိုက်မှတစ်ဆင့် စီးဆင်းပြီး ပန့်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အရည်သိုလှောင်ဘူး (canister) ထဲတွင် စုဆောင်းထားပါသည်။ ထိုပန့်သည် အနာအုပ် လဲလှယ်ချိန်အထိ ဆက်လက် အလုပ်လုပ်နေမည် ဖြစ်သည်။ 

စုပ်ယူအားသည် အချိန်ပြည့် အဆက်မပြတ် အလုပ်လုပ်နိုင်သလို သတ်မှတ်ထားသော အချိန်များတွင်သာ (အလှည့်ကျ) အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် သင့်ကလေးအတွက် လိုအပ်သော အနုတ်ဖိအားပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါမည်။

NPWT ၏ ဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်များ သို့မဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

အနာ ပျောက်ကင်းလာသည်နှင့်အမျှ အနာရှိသော နေရာတွင် ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် မသက်မသာ ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ခံစားရနိုင်ပါသည်။ NPWT ၏ ရှားပါးသော အန္တရာယ်များတွင် သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုတို့ ပါဝင်သည်။

အိမ်တွင် NPWT ဖြင့် ကုသမှု 

သင့်ကလေးသည် သယ်ဆောင်နိုင်သော အနာစုပ်စက် (wound vac machine) နှင့်အတူ အိမ်ပြန်ရပါက၊ သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ပန့်ကို မည်သို့ အသုံးပြုရမည်ကို သင်ကြားပေးပါမည်။ သင့်ကလေးသည် အနာစုပ်စက်နှင့်အတူ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာ အများစုကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် မည်သည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ကန့်သတ်ရန် သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်ကြောင်းကို သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးပါ။ ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ညွှန်ကြားချက်များကိုလည်း မေးမြန်းပါ။   

အနာစုပ်စက် (Wound Vac Machine) ၏ အစိတ်အပိုင်းများ

သယ်ဆောင်နိုင်သော အနာစုပ်စက် (wound vac machine) အများစုတွင် အောက်ပါ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ပါသည်-

• စုပ်ယူအား ဖန်တီးပေးသော ကုသမှုယူနစ် သို့မဟုတ် ပန့်
• အရည်များကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းသော အရည်သိုလှောင်ဘူး (canister) သို့မဟုတ် စုဆောင်းလွှာ
• စုပ်ယူအားကို ပို့ဆောင်ပေးသော ပိုးကင်းစင်ထားသော ပလတ်စတစ်ပိုက်
• အနာပေါ်တွင် တင်ထားသော အထူးဖော့မ်အနာအုပ်
• အနာအုပ်ကို ဖုံးအုပ်ပေးသော ကပ်ခွာဖလင် သို့မဟုတ် အကာအကွယ်အလွှာ ဖြစ်သည့် ကြည်လင်သော ရေစိုခံဒရိတ် (drape)

သင့်စနစ်ကို အသုံးပြုရာတွင် အကူအညီလိုအပ်ပါက အသုံးပြုသူ လမ်းညွှန်စာအုပ်ကို ကြည့်ရှုပါ။ အောက်ပါအချက်များ မှန်ကန်စွာ အလုပ်လုပ်နေကြောင်း မကြာခဏ စစ်ဆေးပါ-

• ပန့်ဖွင့်ထားခြင်း 
• ဖော့မ်အနာအုပ်သည် ကျုံ့သွားခြင်း (စုပ်ယူအားကြောင့် အတွင်းဘက်သို့ ဆွဲဝင်သွားခြင်း)
• ဒရိတ် (drape) သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်ပိုက်မှ လေယိုစိမ့်မှု မရှိခြင်း
• ဘက်ထရီ အပြည့်ရှိခြင်း

အနာစုပ်စက် (Wound Vac Machine) သတိပေးအချက်ပြမှုများ

ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်ပါက ကုသမှုယူနစ်သည် အသံမြည်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိပေးအချက်ပြမှု ပေးပါလိမ့်မည်။ သတိပေးအချက်ပြမှု အများစုသည် အောက်ပါအကြောင်းအရင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်-

• ပန့်အလုပ်မလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ထားခြင်း။
• ဘက်ထရီအား နည်းနေခြင်း (အပြင်သို့ သွားသည့်အခါ လျှပ်စစ်ကြိုး power cord ကို အမြဲ ယူဆောင်သွားပါ)။
• လေယိုစိမ့်မှု၊ စုပ်ယူအား ပျောက်ဆုံးမှု သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့မှုဖြစ်ခြင်း
• အရည်သိုလှောင်ဘူး (canister) ပြည့်နေပြီး လဲလှယ်ရန် လိုအပ်ခြင်း

အရည်သိုလှောင်ဘူး (Canister) နှင့် အနာအုပ်လဲလှယ်ခြင်း

သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပြည့်နေသော အရည်သိုလှောင်ဘူး (canister) ကို သင့်ကလေး၏ ဆေးခန်းတွင် လဲလှယ်ပေးပါလိမ့်မည်။ လိုအပ်ပါက အရည်သိုလှောင်ဘူးကို မည်သို့ ဖယ်ရှားပြီး အသစ်လဲလှယ်ရမည်ကို သင်ကြားပေးနိုင်ပါသည်။ ဒရိတ် (drape) တွင် လေယိုစိမ့်မှု ဖြစ်ပါက မည်သို့ ပြုပြင်ရမည်ကိုလည်း သင်ကြားပေးနိုင်ပါသည်။

အနာအုပ်နှင့် ပလတ်စတစ်ပိုက်ကို အနည်းဆုံး တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် (သို့မဟုတ် အနာအခြေအနေပေါ် မူတည်၍၊ ပို၍ မကြာခဏ) လဲလှယ်သင့်ပါသည်။ သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။ ၎င်းတို့သည် အနာအုပ် လဲလှယ်စဉ် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် ဆေးဝါးများနှင့် အခြားနည်းလမ်းများကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

မည်သည့်အချိန်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ရမည်နည်း

သင့်ကလေး၏ နာကျင်မှု သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးကူးစက်မှု၏ လက္ခဏာများ တွေ့ရှိပါက သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို အသိပေးပါ။ သင့်ကလေးတွင် အောက်ပါ ရောဂါပိုးကူးစက်မှု၏ လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ ရှိပါက၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ပါ-

• မသက်မသာဖြစ်မှု၊ နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းမှု ပိုမိုများလာခြင်း
• အနာတစ်ဝိုက်တွင် နီရဲမှု၊ အနံ့ဆိုးထွက်မှု သို့မဟုတ် ပူနွေးမှု ပိုမိုများလာခြင်း
• ဖျားခြင်း၊ အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မူးဝေခြင်း
• အရည်သိုလှောင်ဘူး (canister) ထဲရှိ အရည်၏ အရောင် သို့မဟုတ် ပျစ်ခဲမှုပုံစံ ပြောင်းလဲသွားခြင်း
• သွေးထွက်မှု ပိုမိုများလာခြင်း
• အရေပြားအဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ ယားယံခြင်း 
• စုပ်ယူစက် အလုပ်မလုပ်တော့ပါက၊ အရေးပေါ် ဆေးခန်းသို့ ပြန်လာပါ။

အနာစုပ်စက်စနစ် (wound vac system) သည် 2 နာရီထက် ပို၍ ပိတ်နေပါက သို့မဟုတ် စက်ပစ္စည်းနှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများ ရှိပါက သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို အသိပေးပါ။

သင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို မေးရမည့် မေးခွန်းများ

• ကျွန်ုပ်၏ ကလေးသည် NPWT ကို ဘာကြောင့် လိုအပ်ပါသလဲ။
• ကျွန်ုပ်၏ ကလေးသည် NPWT ကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ အသုံးပြုရမည်နည်း။
• NPWT သည် အန္တရာယ် ရှိပါသလား။
• NPWT အသုံးပြုနေစဉ် ကျွန်ုပ်၏ ကလေးသည် မည်သို့ ရေချိုးနိုင်မည်နည်း သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်သန့်စင်နိုင်မည်နည်း။
• အနာအုပ် လဲလှယ်စဉ် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် ကျွန်ုပ်၏ ကလေးအား မည်သို့ ကူညီနိုင်မည်နည်း။
• သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကဲ့သို့သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်ပါက မည်သူ့ကို ဆက်သွယ်ရမည်နည်း။
• ကျွန်ုပ်၏ ကလေးသည် နေ့စဉ်ပုံမှန် လှုပ်ရှားမှုများကို မည်သည့်အချိန်တွင် ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်မည်နည်း။
• မည်သည့်အခြေအနေများတွင် ကျွန်ုပ်၏ ကလေးသည် NPWT ကို အသုံးမပြုသင့်သနည်း။

နောက်ထပ်သတင်းအချက်အလက်များ ရှာဖွေပါ

ဆက်စပ်သည့် အကြောင်းအရာ