အဓိကအကြောင်းအရာ skip

St. Jude ၏ ဝဘ်ဆိုက်များ

ကျွန်ုပ်တို့၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး သုတေသန၊ ကမ္ဘာ့-အဆင့်မှီ လူနာ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများနှင့် နောက်ထပ်အရာများကို ရှာဖွေစူးစမ်းပါ။

St. Jude Children’s Research Hospital ပင်မစာမျက်နှာ


ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin)

Chemotherapy

ကုန်အမှတ်တံဆိပ်အမည်များ:

Vesanoid®, Retin-A®

သည်အခြားအမည်များ:

trans-Retinoic Acid, retinoic acid

မကြာခဏအတှကျအသုံးပွု:

ပြင်းထန်သော ပရိုမိုင်လိုဆိုက်တစ် သွေးကင်ဆာ (Acute Promyelocytic Leukemia) (APL)

ကလစ်ဘုတ် သင်္ကေတ

ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) အကြောင်း

ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) သည် ရက်တီနွိုက် (Retinoid) ဟုခေါ်သော ဆေးဝါးအုပ်စုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆဲလ်ကြီးထွားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဆဲလ်နျူကလိယရှိ သီးခြားအာရုံခံများအပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ကို ပြင်းထန်သော ပရိုမိုင်လိုဆိုက်တစ် သွေးကင်ဆာ (Acute Promyelocytic Leukemia) (APL) ဟုခေါ်သော သွေးကင်ဆာ အမျိုးအစားတစ်ခုကို ကုသရန် ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy) အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ 

ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy) အဖြစ် အသုံးပြုသောအခါ ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ကို ဆေးတောင့်ပုံစံဖြင့် ပါးစပ်မှ သောက်သုံးရပါသည်။ ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) (Retin-A® အမည်ဖြင့်) ကို ဝက်ခြံ သို့မဟုတ် အရေပြားအဖုအပိန့်များကို ကုသရန် အရေပြားပေါ်တွင် လိမ်းဆေးအဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

ရက်တီနွိုက်များသည် ဗီတာမင်အေ (ရက်တီနော) နှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း ၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ အလွန်ကွဲပြားသည်။ ရက်တီနွိုက် (Retinoid) အုပ်စုဝင် ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုသည့်အခါ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် သတိပေးချက်များကို လိုက်နာရန် အရေးကြီးပါသည်။

ကလေးမွေးဖွားနိုင်သော အရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးလူနာများကို ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy) မစတင်မီ ကိုယ်ဝန်ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။ လူနာများသည် သွေးဆဲလ်အရေအတွက်၊ သွေးတွင်း အဆီဓာတ်ပမာဏ (lipid levels) နှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်တို့ကို စောင့်ကြည့်ရန် ပုံမှန် သွေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆေးပြားနှင့် ဆေးတောင့် သင်္ကေတ

ဆေးတောင့်ပုံစံဖြင့် ပါးစပ်မှ သောက်သုံးရနိုင်ပါသည်

 
လက်ပေါ်အစက်ချနေသည့် သင်္ကေတ

အရေပြားပေါ်တွင် လိမ်းနိုင်သည်

 
စက်ဝိုင်းသင်္ကေတထဲမှ အာမေဋိတ်အမှတ်အသား

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

  • အရေပြား၊ ပါးစပ်၊ နှာခေါင်းနှင့် နှုတ်ခမ်းများ ခြောက်သွေ့ခြင်း
  • အရေပြား အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း
  • မအီမသာဖြစ်ခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်း
  • ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း
  • ဝမ်းလျှောခြင်း
  • ခေါင်းကိုက်ခြင်း
  • သွေးဆဲလ်အရေအတွက် ပြောင်းလဲခြင်း (ရောဂါပိုးကူးစက်မှု၊ သွေးထွက်လွယ်မှု၊ သွေးအားနည်းရောဂါ (Anemia) နှင့်/ သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်)
  • APL ဆဲလ်ကွဲပြားမှု ရောဂါလက္ခဏာစု (APL Differentiation Syndrome) (ဖျားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်တိုးခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း နှင့်/ သို့မဟုတ် အဆုတ်နှင့် နှလုံးပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်)
  • ပါးစပ်အနာများ
  • မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း၊ အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ကပ်မှန် တပ်ဆင်ရာတွင် အခက်အခဲဖြစ်ခြင်း
  • နေရောင်ဒဏ်မခံနိုင်ခြင်း
  • ခံတွင်းပျက်ခြင်း
  • ကိုယ်အလေးချိန် ကျခြင်း သို့မဟုတ် တိုးခြင်း
  • ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း
  • ကြွက်သား သို့မဟုတ် အဆစ်များ နာကျင်ခြင်း
  • ဖျားခြင်း
  • ချွေးထွက်များခြင်း၊ မျက်နှာနီမြန်းခြင်း
  • ချမ်းတုန်ခြင်း
  • ဝမ်းချုပ်ခြင်း
  • နားကိုက်ခြင်း
  • ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း
  • စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြုအမူ ပြောင်းလဲခြင်း
  • အသည်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ
  • သွေးတွင်း အဆီဓာတ်ပမာဏ မြင့်တက်ခြင်း

လိုးရှင်းပုံစံ အသုံးပြုရာတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

  • အရေပြား ပူနွေးခြင်း၊ စပ်ဖျဉ်းဖျဉ်းခံစားရခြင်း၊ နီရဲခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြား ယားနာ/ရောင်ရမ်းခြင်း
  • အရေပြားသည် နေရောင်ခြည်၊ လေတိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အအေးဒဏ်ကို ပိုမိုထိခိုက်လွယ်လာခြင်း
  • ကုသထားသော အရေပြားနေရာ၏ အရောင် ပြောင်းလဲခြင်း

ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) သောက်သုံးသော လူနာတိုင်းတွင် ဤဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားမည် မဟုတ်ပါ။ ‬အဖြစ်များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို စာလုံးအမည်းဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး အခြားဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။‭ သံသယဖြစ်ဖွယ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအားလုံးကို သင့်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အား အသိပေးပါ။

မိသားစုသင်္ကေတ

မိသားစုများအတွက် အကြံပြုချက်များ

ဤအချက်များနှင့် အခြားထောက်ခံချက်များကို သင့်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နှင့် သေချာတိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

  • ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက အကြံပြုထားခြင်း မရှိပါက ဤဆေး သောက်သုံးနေစဉ်အတွင်း ဗီတာမင် အေ (Vitamin A) (Retinol) ပါဝင်သော ဗီတာမင်စုံဆေးများ (multivitamins) သို့မဟုတ် အခြား အာဟာရဖြည့်စွက်ဆေးများကို မသောက်သင့်ပါ။
  • ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) သောက်သုံးနေစဉ်အတွင်း တက်ထရာဆိုက်ကလင်း (Tetracycline) ပါဝင်သော မည်သည့်ဆေးဝါးကိုမျှ မသောက်သင့်ပါ။
  • ဤဆေး သောက်သုံးနေစဉ်အတွင်း အရက်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။
  • ဤဆေး သောက်သုံးနေစဉ်အတွင်း အရေပြားကို နေရောင်ခြည်မှ ကာကွယ်ထားသင့်ပါသည်။
  • လိင်ဆက်ဆံမှု ရှိသော လူနာများသည် ကုသမှုခံယူနေစဉ်နှင့် ကုသမှု ပြီးဆုံးပြီးနောက် 1 လအထိ ကိုယ်ဝန်မရရှိစေရန် လိုအပ်သော သန္ဓေတားနည်းများကို အသုံးပြုသင့်ပါသည်။
  • လူနာများသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားရပါက သို့မဟုတ် ကလေးနို့တိုက်နေရပါက ၎င်းတို့၏ ဆရာဝန်ကို အသိပေးသင့်ပါသည်။ ဤဆေး သောက်သုံးနေစဉ် ကိုယ်ဝန်ရှိလာပါက ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ကို ချက်ချင်း ရပ်တန့်သင့်ပါသည်။
  • ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများသည် ဆေးဝါးကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ကိုင်တွယ်ခြင်းနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင် စောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ကို မကိုင်တွယ်သင့်ပါ။

အိမ်တွင် ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) အသုံးပြုခြင်း-

  • ပါးစပ်မှ သောက်သုံးရသော ဆေးတောင့်များ-
    • ဆေးကို အစားအစာနှင့်အတူ သောက်ပါ။ ရေတစ်ဖန်ခွက် အပြည့်နှင့်အတူ သောက်ပါ။
    • ဆေးတောင့်များကို အတောင့်အတိုင်းသာ သောက်သင့်ပါသည်။ ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက အခြားနည်းဖြင့် ညွှန်ကြားထားခြင်း မရှိပါက မျိုမချမီ ဆေးတောင့်ကို မကြိတ်ချေပါနှင့်၊ မဝါးပါနှင့် သို့မဟုတ် မချိုးဖဲ့ပါနှင့်။
    • ထရက်တီနိုအင် (Tretinoin) ကို အစာကျွေးပိုက် (feeding tube)မှတစ်ဆင့် ပေးနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ ပေးထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။
    • ဆေးတောင့်များကို အခန်းအပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းပါ။ အလင်းရောင်မထိအောင် ကာကွယ်ပါ။
  • အရေပြားပေါ်တွင် လိမ်းရသော လိုးရှင်း သို့မဟုတ် ဂျယ်လ်
    • အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် သို့မဟုတ် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း အသုံးပြုပါ။
    • ဆေးမလိမ်းမီနှင့် လိမ်းပြီးနောက်တွင် လက်ကို ဆေးကြောပါ။
    • မျက်နှာ သို့မဟုတ် အရေပြားကို ဆေးကြောပြီးနောက် အနည်းဆုံး မိနစ် 20 ကြာမှ သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့သော အရေပြားပေါ်တွင် ပါးပါးလွှာလွှာ လိမ်းပါ။ ညင်သာစွာ ပွတ်လိမ်းပါ။ ပါးစပ်၊ နှာခေါင်းနှင့် မျက်စိတစ်ဝိုက် နေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
    • ဆေးကို အခန်းအပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းပါ။
  • ဆေးသောက်ရန် မေ့သွားပါက သတိရရချင်း သောက်သုံးပါ။ နောက်တစ်ကြိမ် ဆေးသောက်ရန် အချိန်နီးကပ်နေပါက၊ လွတ်သွားသော ဆေးပမာဏကို ကျော်လိုက်ပါ။ ဆေး 2 ကြိမ်စာကို တစ်ချိန်တည်းပေါင်း၍ မသောက်ပါနှင့်။
  • သက်တမ်းကျော်လွန်သည့် ဆေးဝါးများကို အသုံးမပြုပါနှင့်။
  • လုံခြုံစွာ ကိုင်တွယ်ခြင်း၊ သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။