Kontrolowanie bólu za pomocą leków

Czym są leki przeciwbólowe?

Leki przeciwbólowe to leki stosowane w celu zmniejszenia bólu lub zapobiegania jego wystąpieniu. Nazywane są również analgetykami. Lekarz lub inny pracownik ochrony zdrowia może przepisać lek pomagający kontrolować ból spowodowany chorobą, leczeniem lub zabiegiem medycznym.  

Niektóre leki przeciwbólowe dostępne w sklepie lub aptece można kupić bez recepty. Leki te nazywane są lekami dostępnymi bez recepty (OTC). Porozmawiaj z zespołem medycznym sprawującym opiekę nad dzieckiem o tym, jakie leki są dla niego bezpieczne. 

Plan leczenia bólu 

Zespół medyczny sprawujący opiekę nad dzieckiem opracuje plan leczenia bólu, który może obejmować leki przeciwbólowe oraz inne metody łagodzenia bólu. Cele planu leczenia bólu obejmują: 

• Zapewnienie komfortu i łagodzenie bólu 
• Poprawę funkcjonowania oraz zdolności wykonywania codziennych czynności 
• Poprawę jakości życia 

Rodzaje leków przeciwbólowych

Zespół medyczny sprawujący opiekę nad dzieckiem weźmie pod uwagę kilka czynników przy wyborze leków stosowanych w leczeniu bólu. Należą do nich: 

• Rodzaj bólu odczuwanego przez dziecko 
• Co powoduje ból u dziecka 
• Jak często dziecko odczuwa ból 
• Jak silny jest ból 
• Jak długo trwa ból 

Określone leki są przepisywane na podstawie oceny nasilenia bólu u dziecka oraz stopnia jego bólu. Leki stosowane w przypadku silnego bólu nie powinny być używane przy bólu o mniejszym nasileniu. Po przepisaniu leku pielęgniarka nie może zmienić zlecenia dotyczącego leku przeciwbólowego. Jeżeli ból dziecka nie jest odpowiednio kontrolowany, poinformuj o tym zespół medyczny sprawujący opiekę nad dzieckiem, aby w razie potrzeby mógł dostosować plan leczenia bólu.   

Zapoznaj się z punktem „Ocena bólu u dzieci”, aby dowiedzieć się, jak zespół medyczny sprawujący opiekę nad dzieckiem ocenia jego ból.

Poniżej przedstawiono niektóre popularne leki stosowane w łagodzeniu bólu. Wielu pacjentów otrzymuje skojarzenie różnych metod leczenia bólu.  

Leki na łagodny ból 

Lekarz lub inny pracownik ochrony zdrowia może zalecić paracetamol (Tylenol^®) lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, ketorolak lub naproksen, w celu łagodzenia bólu. Można również przyjmować inne markowe lub generyczne NLPZ dostępne na receptę lub bez recepty. Nie należy przyjmować jednocześnie NLPZ dostępnych bez recepty i przepisanych NLPZ.  

Należy upewnić się, czy lek przeciwbólowy przyjmowany przez dziecko jest lekiem NLPZ. Niektóre dzieci nie mogą przyjmować NLPZ, jeśli są narażone na ryzyko krwawienia. Niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) nie podaje się jednocześnie z niektórymi lekami stosowanymi w chemioterapii, takimi jak metotreksat w dużych dawkach. 

Niektóre leki (aspiryna i trisalicylan choliny magnezu) wiążą się ze zwiększonym ryzykiem wystąpieniazespołu Reye'apo przebyciu infekcji wirusowej. Porozmawiaj z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia o tym, jak i kiedy stosować te leki. Aspiryna czasami występuje w składzie innych leków, takich jak Pepto-Bismol. Sprawdź listę składników i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed podaniem dziecku jakiegokolwiek nowego leku. 

Leki stosowane w przypadku bólu o umiarkowanym lub dużym nasileniu 

Lekarze mogą przepisywać silniejsze leki przeciwbólowe w przypadku bólu o umiarkowanym lub dużym nasileniu. Mogą one obejmować: 

• Fentanyl 
• Hydromorfon  
• Metadon 
• Morfina  
• Oksykodon

Leki przeciwbólowe stosowane w bólu neuropatycznym

W przypadku bólu związanego z uszkodzeniem nerwów lub bólu neuropatycznego przepisywane leki mogą obejmować gabapentynę (lek przeciwpadaczkowy)oraz amitryptylinę (lek przeciwdepresyjny). W niektórych przypadkach lekarze mogą przepisać leki steroidowe w celu zmniejszenia bólu i stanu zapalnego. 

Sposób podawania leków przeciwbólowych

Typowe sposoby podawania leków przeciwbólowych obejmują następujące metody:

• Podanie doustne;
• Wstrzyknięcie (zastrzyk);
• Przez igłę do żyły (dożylnie)
• Przez specjalny cewnik dożylny w pobliżu źródła bólu
• Za pomocą specjalnego cewnika w plecach (zewnątrzoponowo)
• W postaci kremu lub plastra na skórę

Blokada nerwów

Leki mogą być podawane w okolicy nerwu, aby zmniejszyć ból w danym obszarze ciała. Jednym ze sposobów jest podanie leku w postaci jednorazowego wstrzyknięcia (zastrzyku). Nazywa się to zastrzykiem z blokadą nerwu. Innym sposobem jest umieszczenie cienkiego cewnika w pobliżu nerwu i podłączenie go do pompy podającej lek. Nazywa się to wlewem z blokadą nerwu.  

Analgezja sterowana przez pacjenta (PCA)

PCA to metoda łagodzenia bólu, w której dziecko samo decyduje, kiedy otrzyma dawkę leku. Po naciśnięciu przycisku pompa podaje zaprogramowaną dawkę leku do jego dostępu dożylnego (iv.). Lek trafia do krwiobiegu, zapewniając ogólne działanie przeciwbólowe. Lek przeciwbólowy podawany po naciśnięciu przycisku jest stosowany razem ze stałym wlewem leku przeciwbólowego.  

Dawki dodatkowe podawane przez personel medyczny: Jeżeli dziecko korzysta z pompy PCA, członek zespołu medycznego może mieć możliwość podania dodatkowej dawki leku za pomocą tej pompy. Ta dodatkowa dawka jest nazywana „dawką bolusową” lub „dawką uzupełniającą” i wymaga zlecenia lekarza. Może zostać podana przed bolesnymi czynnościami pielęgnacyjnymi lub zmianą pozycji albo w celu złagodzenia silnego bólu lub bólu przebijającego, w zależności od oceny nasilenia bólu u dziecka. Podanie dawki bolusowej może pomóc w kontrolowaniu bólu i umożliwić dziecku otrzymywanie mniejszych dawek leku częściej.  

Znieczulenie regionalne kontrolowane przez pacjenta (PCRA) 

PCRA to kolejna metoda łagodzenia bólu, która pozwala dziecku decydować, kiedy otrzyma lek przeciwbólowy. Po naciśnięciu przycisku pompa podaje zaprogramowaną dawkę leku przez cienki dren umieszczony w ciele. Pompa podaje również lek przeciwbólowy w stałym wlewie, aby kontrolować ból. 

PCRA pomaga w leczeniu bólu w określonym obszarze lub części ciała. Leki stosowane w tej metodzie różnią się od niektórych innych leków przeciwbólowych, które działają na cały organizm.  

Leki przeciwbólowe stosowane w zabiegach

Szpitale i kliniki zazwyczaj oferują kilka opcji leczenia bólu, jeśli Twoje dziecko może odczuwać ból lub dyskomfort związany z zabiegiem. Oprócz leków przeciwbólowych, zespół opiekujący się dzieckiem może zalecić strategie łagodzenia bólu bez stosowania leków.

Leki przeciwbólowe stosowane podczas zabiegów mogą obejmować:

• kremy i plastry nakładane na skórę w celu znieczulenia danego obszaru;
• środki uspokajające powodujące odprężenie lub senność;
• znieczulenie miejscowe lub regionalne w celu znieczulenia lub spowodowania utraty czucia w określonym obszarze ciała;
• znieczulenie ogólne, dzięki któremu pacjent nie jest przytomny i nie odczuwa bólu ani innych bodźców, podobnie jak podczas bardzo głębokiego snu.

Bezpieczeństwo stosowania leków przeciwbólowych

Twoje dziecko może przyjmować leki przeciwbólowe w szpitalu lub w domu. Przestrzegaj poniższych zaleceń dotyczących bezpiecznego stosowania leków przeciwbólowych.  

• Ważne jest, aby podawać właściwą dawkę we właściwym czasie. Nie podawaj leku częściej ani w większej ilości niż zalecono.
• Monitoruj leki podawane dziecku oraz nasilenie jego bólu. Poinformuj zespół medyczny sprawujący opiekę nad dzieckiem, jeżeli ból utrzymuje się lub nasila.  
• Podawaj wyłącznie leki zatwierdzone przez lekarza lub innego pracownika ochrony zdrowia sprawującego opiekę nad dzieckiem, w tym leki dostępne bez recepty (OTC). Niektóre leki mogą wpływać na inne stosowane metody leczenia, powodować działania niepożądane, takie jak krwawienie, lub nasilać działania niepożądane, które już występują u dziecka. 
• Dziecko nie powinno nagle przerywać przyjmowania leków przeciwbólowych. Postępuj zgodnie z zaleceniami zespołu medycznego dotyczącymi odstawiania leków przeciwbólowych, aby pomóc uniknąć działań niepożądanych. Pozwala to organizmowi stopniowo przystosować się do braku leku. 
• Wszystkie leki należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt domowych. Należy wiedzieć, jak bezpiecznie przechowywać i utylizować leki. 
• Nie należy podawać dziecku leku, który nie został przepisany w celu złagodzenia obecnego bólu dziecka. Dawka leku dla dziecka jest często uzależniona od jego masy ciała. Dawka dla dorosłych może być niebezpieczna dla dziecka. 
• Nie należy przekazywać leków przeciwbólowych innym osobom. 
• Jeżeli dziecku przepisano opioidy w celu leczenia bólu, możesz otrzymać donosowy spray z naloksonem do zastosowania w sytuacji nagłej. Nalokson może odwrócić działanie opioidów i stosuje się go w leczeniu przedawkowania opioidów. 

Rodziny często obawiają się uzależnienia od leków przeciwbólowych, takich jak opioidy. Niektóre leki mogą powodować uzależnienie przy długotrwałym stosowaniu. Porozmawiaj o swoich obawach z zespołem opiekującym się dzieckiem.  

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem dotyczące leków przeciwbólowych

• Jak i kiedy należy podawać ten lek przeciwbólowy? 
• Jakie są możliwe zagrożenia i działania niepożądane stosowania leku przeciwbólowego? Czy lek wiąże się z ryzykiem uzależnienia lub niewłaściwego stosowania? 
• Czy moje dziecko może przestać przyjmować ten lek, jeśli poczuje się lepiej? 
• Jakie są inne sposoby leczenia bólu? 
• Co należy zrobić, jeśli ból dziecka nie ustępuje lub nasila się? 
• Kiedy należy zadzwonić do zespołu medycznego lub uzyskać pomoc medyczną? 

Powiązane treści