Przejdź do głównej zawartości

Niedokrwistość

Czym jest niedokrwistość (anemia)?

Niedokrwistość to stan, w którym organizm nie ma wystarczającej ilości zdrowych czerwonych krwinek. Krwinki te transportują tlen z płuc do pozostałych części organizmu. Kiedy jest ich za mało, krwinki czerwone, organizm nie otrzymuje tlenu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania. Czerwone krwinki powstają w szpiku kostnym, miękkiej, gąbczastej tkance znajdującej się w środku kości.

Komórki krwi przy niedokrwistości i prawidłowe komórki krwi – grafika przedstawiająca białe i czerwone krwinki oraz płytki krwi

Niedokrwistość to stan, w którym liczba krwinek czerwonych jest poniżej normy.

Objawy niedokrwistości

Objawy przedmiotowe i podmiotowe niedokrwistości obejmują:

  • Uczucie osłabienia i zmęczenia (męczliwość))
  • Zawroty głowy lub omdlenia
  • Duszność;
  • Przyspieszone tętno
  • Blada lub żółta skóra
  • Ból głowy;
  • Zimne dłonie lub stopy 

Przyczyny niedokrwistości

Niedokrwistość może wystąpić z różnych powodów: są to między innymi:

  • Zwiększony rozpad czerwonych krwinek
  • Niedobór niektórych składników odżywczych, takich jak żelazo, kwas foliowy i witamina B12
  • Zaburzenia krwi lub szpiku kostnego
  • Rak szpiku kostnego, w tym białaczka i chłoniak
  • Chemioterapia powodująca uszkodzenie szpiku kostnego
  • Radioterapia dużych obszarów ciała lub kości (uszkadza szpik kostny)
  • Utrata krwi w wyniku urazu, operacji lub obfitych miesiączek
  • Choroby nerek, wątroby, przewodu pokarmowego, tarczycy lub układu odpornościowego
Rodzaj niedokrwistości Przyczyna
Niedokrwistość aplastyczna Szpik kostny nie wytwarza wystarczającej ilości komórek krwi.
Niedokrwistość autoimmunohemolityczna Układ odpornościowy atakuje i niszczy czerwone krwinki.
Niedokrwistość hemolityczna Czerwone krwinki są niszczone szybciej niż organizm jest w stanie je zastąpić.
Niedokrwistość z niedoboru żelaza Organizm nie ma wystarczającej ilości żelaza do produkcji czerwonych krwinek (często z powodu utraty krwi).
Niedokrwistość sierpowata Czerwone krwinki mają kształt sierpowaty i giną szybciej, niż mogą być zastąpione.
Niedokrwistość z niedoboru witamin W diecie brakuje wystarczającej ilości kwasu foliowego lub witaminy B12. Niedokrwistość złośliwa jest rodzajem niedokrwistości z niedoboru witamin. Występuje, gdy organizm nie jest w stanie prawidłowo wchłonąć witaminy B12.

Diagnoza niedokrwistości

Niedokrwistość jest diagnozowana na podstawie wywiadu lekarskiego dziecka, badania fizykalnego i badań laboratoryjnych. Badania laboratoryjne mogą obejmować:

  • Morfologię krwi w celu wykrycia objawów niedokrwistości. W badaniu morfologii krwi ocenie poddaje się następujące elementy:
    • liczba zawartych w krwi krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi;
    • wielkość czerwonych krwinek;
    • hematokryt, który pokazuje, jaka część krwi składa się z czerwonych krwinek;
    • hemoglobina, białko we krwi odpowiedzialne za transport tlenu.
  • Rozmaz krwi obwodowej w celu obejrzenia krwinek pod mikroskopem.
  • Liczba retikulocytów w celu pomiaru liczby młodych czerwonych krwinek w organizmie dziecka. Wysoka liczba retikulocytów oznacza, że szpik kostny musi wytworzyć więcej komórek, aby zastąpić uszkodzone.

Lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań w celu określenia rodzaju niedokrwistości i jej przyczyny.

Leczenie niedokrwistości

Leczenie Twojego dziecka będzie zależało od przyczyny niedokrwistości. Jeśli niedokrwistość jest spowodowana chorobą podstawową, leczenie tej choroby może pomóc w złagodzeniu niedokrwistości. W niektórych przypadkach lekarz prowadzący może skierować dziecko do hematologa, czyli lekarza zajmującego się diagnozowaniem i leczeniem chorób krwi.

Metody leczenia niedokrwistości mogą obejmować:

  • Suplementy witaminowe i mineralne, takie jak żelazo, kwas foliowy lub witamina B12
  • Transfuzja czerwonych krwinek w celu podania czerwonych krwinek dożylnie
  • Leki pomagające organizmowi dziecka wytwarzać więcej czerwonych krwinek lub zapobiegające atakowaniu komórek macierzystych przez układ odpornościowy

Przeszczep komórek macierzystych (szpiku kostnego) może być konieczny, jeśli niedokrwistość jest spowodowana schorzeniem wpływającym na produkcję czerwonych krwinek w szpiku kostnym.

Jak radzić sobie z niedokrwistością

Aby pomóc w leczeniu niedokrwistości, należy upewnić się, że dziecko:

  • Odżywia się w sposób zbilansowany, dostarczając organizmowi odpowiednią ilość żelaza, witamin i innych składników odżywczych.
  • Codziennie wysypia się (wliczając w to drzemki):
    • Niemowlęta: 12–16 godzin
    • Wiek 1–2 lat: 11–14 godzin
    • Wiek 3–5 lat: 10–13 godzin
    • Wiek 6–12 lat: 9–12 godzin
    • Wiek 13–18 lat: 8–10 godzin
  • Ma równowagę między odpoczynkiem a aktywnością fizyczną. Należy pamiętać, że zbyt długie leżenie w łóżku może osłabić dziecko.

Rokowanie w przypadku niedokrwistości

Rokowanie w przypadku niedokrwistości zależy od rodzaju niedokrwistości i jej przyczyny. Przy odpowiednim leczeniu rokowanie może być doskonałe. Jednak nieleczona niedokrwistość może być poważna, a czasami nawet zagrażać życiu.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

  • Na jaki rodzaj niedokrwistości choruje moje dziecko?
  • Co powoduje niedokrwistość u mojego dziecka?
  • Jakie badania należy wykonać u mojego dziecka?
  • Jakie metody leczenia zalecacie w przypadku niedokrwistości mojego dziecka?
  • Jakie są działania niepożądane tych metod leczenia?
  • Jak mogę leczyć niedokrwistość mojego dziecka w domu?

Najważniejsze informacje o niedokrwistości

  • Dzieci z niedokrwistością mają mniejszą niż normalnie liczbę zdrowych czerwonych krwinek.
  • Objawy niedokrwistości obejmują osłabienie lub zmęczenie, zawroty głowy, duszności, szybkie bicie serca i bladość skóry.
  • Lekarz przeprowadzi badania, takie jak morfologia krwi, aby zdiagnozować niedokrwistość u dziecka.
  • Leczenie Twojego dziecka będzie zależało od przyczyny niedokrwistości. 

Więcej informacji


Data aktualizacji: Wrzesień 2024 r.

Powiązane treści