အဓိကအကြောင်းအရာ skip

St. Jude ၏ ဝဘ်ဆိုက်များ

ကျွန်ုပ်တို့၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး သုတေသန၊ ကမ္ဘာ့-အဆင့်မှီ လူနာ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများနှင့် နောက်ထပ်အရာများကို ရှာဖွေစူးစမ်းပါ။

St. Jude Children’s Research Hospital ပင်မစာမျက်နှာ


ဆာလ်ဖာမက်သောက်ဇိုလ်-ထရိုင်မီသိုပရင် (Sulfamethoxazole-Trimethoprim)

ပဋိဇီဝဆေး

ကုန်အမှတ်တံဆိပ်အမည်များ:

Bactrim®, Septra®, Sulfatrim®

သည်အခြားအမည်များ:

Cotrimoxazole, Co-Trimoxazole, SMX-TMP, SMZ-TMP, Sulfamethoxazole-Trimethoprim, Sulfamethoxazole/Trimethoprim, TMP-SMX, TMP-SMZ, Trimethoprim and Sulfamethoxazole, Trimethoprim-Sulfamethoxazole

ကလစ်ဘုတ် သင်္ကေတ

ဆာလ်ဖာမက်သောက်ဇိုလ်-ထရိုင်မီသိုပရင် (Sulfamethoxazole-Trimethoprim) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

ဆာလ်ဖာမက်သောက်ဇိုလ်-ထရိုင်မီသိုပရင် (Sulfamethoxazole-Trimethoprim) (SMX-TMP) သည် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုများကို ကုသရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုသော ဆေးဝါးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အချို့သော ရောဂါပိုးကူးစက်မှုများကို ဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများကို သတ်ပစ်ခြင်းဖြင့် အာနိသင် ပြသသော ပဋိဇီဝဆေး (antibiotic) ဖြစ်သည်။

SMX-TMP သည် ဓာတုဆေးဝါးကုထုံး (Chemotherapy)ခံယူနေစဉ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သော အသက်အန္တရာယ်ရှိ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (pneumonia) (နျူမိုစစ်စတစ် ကာရီနီ ပိုး (Pneumocystis carinii)) ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ဤဆေး အာနိသင်ကောင်းစေရန်၊ ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း တိကျစွာ သောက်သုံးရပါမည်။

သွေးဆဲလ် အရေအတွက်များကို စစ်ဆေးရန် ပုံမှန် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

ဤဆေးကို IV ဖြင့် ပေးသောအခါ၊ ဆေးရည်သည် သွေးကြောပြင်ပသို့ စိမ့်ထွက်သွားပါက တစ်ရှူးပျက်စီးခြင်း၊ အရည်ကြည်ဖုများ (blisters) ဖြစ်ပေါ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားယားယံခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ IV ထိုးထားသော နေရာတစ်ဝိုက်တွင် နာကျင်ခြင်း၊ ပူလောင်ခြင်း၊ နီရဲခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်း ရှိပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို အသိပေးပါ။

ဆေးပြားနှင့် ဆေးတောင့် သင်္ကေတ

ဆေးပြားပုံစံဖြင့် ပါးစပ်မှလည်း သောက်၍ရပါသည်

 
အရည်စက်ပုံ သင်္ကေတ

ဆေးရည်ပုံစံဖြင့် ပါးစပ်မှလည်း သောက်၍ရပါသည်

 
iv အိတ် သင်္ကေတ

IV သွင်းခြင်းဖြင့် သွေးပြန်ကြောထဲသို့ ထိုးပေးနိုင်ပါသည်

 
စက်ဝိုင်းသင်္ကေတထဲမှ အာမေဋိတ်အမှတ်အသား

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

  • မအီမသာဖြစ်ခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်း
  • အရေပြား အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း (Rash)
  • နေရောင်ဒဏ်မခံနိုင်ခြင်း
  • ခံတွင်းပျက်ခြင်း
  • ဝမ်းလျှောခြင်း
  • ဝမ်းဗိုက် (ဗိုက်) နာခြင်း
  • သွေးဆဲလ်အရေအတွက် နည်းခြင်း

ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှု၏ လက္ခဏာများတွင် အရေပြား အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ အင်ပျဉ်ထခြင်း (hives)၊ ယားယံခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းတင်းကျပ်သလို ခံစားရခြင်းနှင့် မျက်နှာ သို့မဟုတ် လည်ပင်း ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ 

ဆာလ်ဖာမက်သောက်ဇိုလ်-ထရိုင်မီသိုပရင် (Sulfamethoxazole-Trimethoprim) သောက်သုံးသော လူနာတိုင်းတွင် ဤဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားမည် မဟုတ်ပါ။ အဖြစ်များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို စာလုံးအမည်းဖြင့် ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ အခြားဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ အချို့သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် ပြင်းထန်နိုင်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိပါက ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူထံ အသိပေးပါ။‭ ‭ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ နှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို ‬ပိုမိုရှာဖွေလေ့လာပါ။

မိသားစုသင်္ကေတ

လူနာများနှင့် မိသားစုများအတွက် အကြံပေးချက်များ

မေးမြန်းလိုသည်များနှင့် ညွှန်ကြားချက်များအားလုံးကို သင့်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နှင့် သေချာဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပါ။‭

  • ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးပမာဏအားလုံးကို သောက်သုံးပါ။ ဆေးပမာဏ လျှော့သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးတစ်ကြိမ် ကျော်သွားခြင်းသည် ရောဂါကာကွယ်နိုင်စွမ်းကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ဆေးကို ပိုမိုသောက်သုံးခြင်းက ရောဂါကာကွယ်နိုင်စွမ်းကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ပေးမည် မဟုတ်ပါ။
  • ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန်၊ အချို့သော လူနာများသည် SMX-TMP ကို တနင်္လာနေ့၊ အင်္ဂါနေ့နှင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်းကဲ့သို့၊ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ဇယားအတိုင်း သောက်သုံးရနိုင်ပါသည်။ အခြားလူနာများသည် အချို့သော ရောဂါပိုးကူးစက်မှုများကို ကုသရန် SMX-TMP ကို နေ့စဉ် သောက်သုံးရနိုင်ပါသည်။ ဤဆေးကို သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အမြဲ သောက်သုံးပါ။
  • သင့်ကလေးအား အရည်များများ သောက်စေပါ။ အရည်သောက်သုံးမှု ပမာဏနှင့် ပတ်သက်၍ သင့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။
  • ဤဆေးသည် အရေပြားအား နေရောင်ခြည်ကြောင့် ပိုမိုထိခိုက်လွယ်စေနိုင်ပြီး သင့်ကလေးသည် နေလောင်လွယ်နိုင်ပါသည်။ အရေပြားကို နေရောင်ခြည်မှ ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သော အစီအမံများ ပြုလုပ်ပါ။ သင့်ကလေးကို နေရောင်ကာခရင်မ် လိမ်းစေ၍ အကာအကွယ်အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်စေပါ။ ဖြစ်နိုင်ပါက နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
  • ဤဆေးသည် အချို့သော ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများ၏ ရလဒ်များအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါသည်။
  • ဤဆေး စတင်မသုံးမီ၊ သင့်ကလေးတွင် G6PD ဟုခေါ်သော အင်ဇိုင်း (enzyme) ဓာတ် နည်းပါးမှု ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။ G6PD ချို့တဲ့ခြင်းသည် အချို့သော ဆေးဝါးများ သုံးစွဲမိသောအခါ သွေးအားနည်းရောဂါ (anemia) (သွေးနီဥများ လျော့နည်းခြင်း) ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
  • Sulfa ဆေးဓာတ်မတည့်မှု (sulfa allergy) ရှိသူများသည် ဤဆေးကိုလည်း ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ဤဆေး စတင်မသုံးမီ သင့်ကလေးတွင် sulfa ဆေးဓာတ်မတည့်မှု ရှိပါက ဆရာဝန်ကို အသိပေးပါ။
  • ဤဆေး သောက်သုံးနေစဉ်အတွင်း အရက် မသောက်သင့်ပါ။
  • ရှားပါးသော်လည်း ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုများ ဤဆေးကြောင့် ဖြစ်ပွားဖူးပါသည်။ လက္ခဏာများ မသက်သာပါက သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက ဆေးကုသမှုကို ချက်ချင်း ခံယူပါ။
  • လူနာများသည် လိင်ဆက်ဆံမှုရှိသူ၊ ကိုယ်ဝန်ရှိနေသူ သို့မဟုတ် နို့တိုက်ကျွေးနေသူ ဖြစ်ပါက စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ကို ပြောရန် အရေးကြီးပါသည်။

အိမ်တွင် ဆာလ်ဖာမက်သောက်ဇိုလ်-ထရိုင်မီသိုပရင် (Sulfamethoxazole-Trimethoprim) သောက်သုံးခြင်း-

  • ဤဆေးကို ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း တိကျစွာ တိုက်ကျွေးပါ။
  • ဤဆေးကို အစားဖြင့် သို့မဟုတ် အစာမပါဘဲ သောက်နိုင်ပါသည်။ အစာအိမ် မအီမသာ ဖြစ်ပါက အစားအစာနှင့်အတူ တိုက်ကျွေးပါ။
  • သင့်ကလေးအား ရေတစ်ဖန်ခွက်အပြည့် (8 အောင်စ) နှင့်အတူ ဆေးသောက်စေပါ။
  • ပါးစပ်မှ သောက်ရသော အရည်ဆေးအတွက်၊ အသုံးမပြုမီ ကောင်းစွာ လှုပ်ပါ။ ဆေးပမာဏကို ဂရုတစိုက် ချိန်ဆတိုင်းတာပါ။ ဆေးနှင့် အတူပါဝင်သော တိုင်းတာသည့်ပစ္စည်းကို အသုံးပြုပါ။
  • ဆေးသောက်ရန် မေ့သွားပါက သတိရရချင်း သောက်သုံးပါ။ နောက်တစ်ကြိမ် ဆေးသောက်ချိန်နှင့် ကပ်သွားပါက သောက်ရန်မေ့သွားသောဆေးကို မသောက်ဘဲထားပါ။ ဆေး 2 ကြိမ်စာကို တစ်ချိန်တည်းပေါင်း၍ မသောက်ပါနှင့်။
  • ဆရာဝန် ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးပမာဏအားလုံးကို အပြီးသတ် သောက်သုံးပါ။
  • ဆေးကို အခန်းအပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းပါ။
  • အချို့သော ဆေးဝါးများကို အလင်းရောင်နှင့် ‌ဝေးရာမှာထားရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ဆေးဆိုင်မှ ညွှန်ကြားချက်များအတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ။
  • သက်တမ်းကျော်လွန်သည့် ဆေးဝါးများကို အသုံးမပြုပါနှင့်။
  • ဤဆေးကို လုံခြုံစွာ ကိုင်တွယ်ခြင်း၊ သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ