Bezpieczne postępowanie z doustnymi lekami cytostatycznymi w domu
Niektóre leki cytostatyczne stosowane w ramach chemioterapii nowotworów wieku dziecięcego można przyjmować doustnie w warunkach domowych. Leki doustne stanowią wygodną formę leczenia. Przy przyjmowaniu leków cytostatycznych w warunkach domowych należy jednak przestrzegać ważnych zasad dotyczących bezpieczeństwa.
Chemioterapia ma na celu zwalczenie komórek nowotworowych, jednak może również powodować uszkodzenie zdrowych komórek w organizmie. Czasami istnieje ryzyko wchłonięcia tych leków przez skórę lub przedostania się ich do płuc wraz z wdychanym powietrzem. Członkowie rodziny mogą być również narażeni na działanie leków cytostatycznych, jeśli mają one kontakt z żywnością lub codziennie dotykanymi powierzchniami w domu.
Członkowie rodziny i opiekunowie muszą postępować z lekami cytostatycznymi z zachowaniem ostrożności oraz podjąć kroki mające na celu ograniczenie narażenia na kontakt z tymi substancjami. Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny unikać wszelkiego kontaktu z tymi lekami.
Wszystkie leki cytostatyczne przechowywane w domu należy traktować jako potencjalne zagrożenie. Podjęcie prostych kroków pozwala na ochronę pacjentów, członków rodziny i opiekunów przed tym zagrożeniem.
Najważniejsze zasady bezpieczeństwa
Zapoznaj się z ulotką dołączoną do leku oraz ściśle przestrzegaj instrukcji dotyczących dawkowania.
Myj ręce przed kontaktem i po kontakcie z lekami cytostatycznymi.
Zakładaj rękawice, maskę i/lub okulary ochronne, jeśli jest to wymagane zgodnie z instrukcjami.
Czyść powierzchnie i wszelkie przedmioty, które miały kontakt z lekiem.
Przechowuj leki z dala od dzieci, zwierząt domowych i żywności.
Usuwaj leki do odpadów we właściwy sposób.
Jak postępować z niebezpiecznymi lekami
Zawsze postępuj zgodnie z instrukcjami zespołu medycznego dotyczącymi obchodzenia się z lekami i ich podawania. Uważaj, aby unikać kontaktu leku ze skórą lub oczami i nie wdychaj niebezpiecznych substancji. Ogólne wskazówki dotyczące bezpieczeństwa obejmują:
Myj ręce i czyść powierzchnie przed i po kontakcie z niebezpiecznymi lekami.
Noś zalecane środki ochrony osobistej (rękawiczki, maskę i/lub okulary), zgodnie z instrukcją.
Podając tabletki, wsyp je do małego kubeczka zamiast trzymać je w dłoni przed podaniem pacjentowi.
Używaj dostarczonych strzykawek, aplikatorów lub zakraplaczy. Nigdy nie używaj ich ponownie, chyba że zaleci to Twój lekarz.
Nie krusz, nie łam i nie żuj tabletek ani kapsułek chemioterapii, chyba że farmaceuta lub zespół medyczny wyraźnie Ci to zaleci.
Unikaj przygotowywania jedzenia, napojów lub mleka modyfikowanego w tym samym miejscu, w którym obsługiwane są niebezpieczne leki.
Rękawice
Zakładaj rękawice nitrylowe jednorazowego użytku. Nie używaj rękawic lateksowych ani rękawic rozdartych czy przedziurawionych.
Rękawice chronią opiekunów przed wchłanianiem leków cytostatycznych przez skórę.
Z wyjątkiem samego pacjenta rękawice powinna nosić każda osoba mająca styczność z lekami cytostatycznymi.
Pacjenci nie muszą nosić rękawic podczas przyjmowania leku.
Pacjenci powinni dokładnie umyć ręce wodą i mydłem przed kontaktem i po kontakcie z lekami cytostatycznymi. Pozwala to na zminimalizowanie narażenia na kontakt z lekami innych członków gospodarstwa domowego.
Maska
Maski jednorazowego użytku chronią opiekunów przed wdychaniem leków cytostatycznych.
Stosowanie maski może być konieczne w przypadku rozkruszania lub dzielenia tabletek.
Maskę należy nosić wyłącznie na polecenie lekarza lub farmaceuty.
Gogle lub okulary ochronne
Okulary ochronne chronią oczy przed kontaktem z lekami cytostatycznymi, w szczególności tymi w postaci płynnej.
Jeśli istnieje ryzyko rozlania lub rozbryzgiwania się leku, konieczne jest stosowanie okularów ochronnych.
Sposób dzielenia lub rozkruszania leków cytostatycznych
Niektóre leki wymagają przed przyjęciem podzielenia lub rozkruszenia. Niektóre leki w tabletkach (na przykład merkaptopuryna) mogą wymagać podzielenia za pomocą przecinacza do tabletek. Niektóre leki w postaci kapsułek żelowych (na przykład izotretynoina) mogą wymagać przecięcia za pomocą nożyczek. W przypadku stosowania przecinacza do tabletek, nożyczek lub kruszarki do tabletek w celu przygotowania leków cytostatycznych nie wolno używać tych przyrządów do żadnych innych leków ani zastosowań.
Miejsce, w którym leki są dzielone lub rozkruszane, powinno być czyste i pozbawione zbędnych przedmiotów.
Leki przygotowuj na wysoko położonej powierzchni, takiej jak stół lub blat kuchenny.
Leków cytostatycznych nie wolno dzielić ani rozkruszać w pobliżu wentylatorów sufitowych ani kratek wentylacyjnych. Ma to zapobiec zdmuchnięciu leku.
Przed podzieleniem lub rozkruszeniem leku cytostatycznego zabezpiecz powierzchnię roboczą plastikową folią jednorazowego użytku. Zapewni to ochronę powierzchni przed kontaktem z lekiem oraz ułatwi jej czyszczenie.
Po podaniu dawki leku cytostatycznego:
Zdejmij rękawice, wywracając je na drugą stronę. Wyrzuć rękawice. Rękawic nie wolno używać ponownie.
Dokładnie umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.
Jak sprzątać rozlane niebezpieczne leki
Odgrodź miejsce rozlania.
Trzymaj dzieci i zwierzęta z dala od tego obszaru.
Załóż 2 pary rękawiczek, aby posprzątać rozlany lek.
W przypadku rozlanych płynów użyj ręczników papierowych, aby wchłonąć ciecz. Zaczynaj od zewnętrznej krawędzi plamy i przesuwaj się do środka. Włóż zużyte ręczniki do plastikowej torby i zamknij ją przed wyrzuceniem.
Wyczyść powierzchnię 3 razy domowym środkiem czyszczącym, aby upewnić się, że na powierzchni nie pozostały żadne resztki leku.
Spłucz miejsce wodą.
Zdejmij zabrudzoną odzież, włóż ją do plastikowej torby i zamknij. Wypierz ją osobno tak szybko, jak to możliwe. Przed ponownym użyciem wypierz ją drugi raz. Zawsze pierz skażone ubrania oddzielnie od pozostałego prania.
Jeśli niebezpieczny lek dostanie się do oczu: Natychmiast przemywaj oczy chłodną bieżącą wodą przez co najmniej 15 minut. Skontaktuj się z pracownikiem ochrony zdrowia po dalsze instrukcje.
Jeśli niebezpieczny lek dostanie się na skórę: Spłucz miejsce dużą ilością czystej wody, a następnie umyj skórę wodą z mydłem przez 10 minut. Jeśli zauważysz zaczerwienienie lub podrażnienie, skontaktuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.
Jak postępować z płynami ustrojowymi
Przez 48 godzin od momentu, gdy Twoje dziecko przyjmie niebezpieczne leki, wszystkie jego płyny ustrojowe mogą zawierać ślady leku. Jeśli potrzebujesz, poproś personel szpitala o rękawiczki do zabrania do domu.
Przestrzegaj poniższych zasad bezpieczeństwa przez 48 godzin:
Noś rękawiczki i odzież ochronną podczas kontaktu z wymiocinami, krwią, moczem lub stolcem dziecka.
Noś rękawiczki podczas dotykania zabrudzonego prania lub pościeli dziecka.
Noś osłonę twarzy lub okulary ochronne, jeśli istnieje ryzyko ochlapania płynami ustrojowymi.
Noś rękawiczki i osłonę twarzy podczas zmiany pieluch dziecka. Użyte pieluchy można wyrzucać do zwykłego kosza na śmieci, ale staraj się ograniczać kontakt z nimi.
Chłopcy powinni korzystać z toalety na siedząco.
Zamykaj klapę toalety przed spłukaniem.
Jeśli jakikolwiek płyn ustrojowy dziecka dotknie Twojej skóry, dokładnie umyj skórę wodą z mydłem.
Jeśli płyn ustrojowy dostanie się do oczu, przemywaj je wodą przez 15 minut, trzymając powiekę otwartą. Następnie skontaktuj się ze swoim lekarzem i opisz, co się stało.
Aby dowiedzieć się więcej, zapoznaj się z materiałem Jak postępować z płynami ustrojowymi po chemioterapii.
Bezpieczne przechowywanie i usuwanie niebezpiecznych leków
Chemioterapia i inne niebezpieczne leki mogą stanowić poważne zagrożenie dla domowników. Podejmij kroki, aby zapobiec skażeniu i przypadkowemu użyciu. Prawidłowo usuwaj skażone materiały i niewykorzystane leki, aby chronić środowisko i zapobiegać zagrożeniom dla innych.
Bezpieczne przechowywanie niebezpiecznych leków
Upewnij się, że znasz wszystkie specjalne zalecenia dotyczące przechowywania danego leku.
Przechowuj leki w bezpiecznym miejscu. Trzymaj je w zamykanej szafce lub pudełku, poza zasięgiem dzieci, zwierząt i innych domowników.
Przechowuj leki w chłodnym, suchym miejscu, z dala od światła słonecznego, ciepła i wilgoci.
Trzymaj leki w oryginalnych opakowaniach z nienaruszonymi etykietami.
Umieść etykiety ostrzegawcze na niebezpiecznych lekach, aby łatwo było je rozpoznać.
Przechowuj niebezpieczne leki z dala od artykułów domowych i oddzielnie od leków, które nie są niebezpieczne.
Podczas transportu przechowuj leki w oryginalnym, oznaczonym pojemniku umieszczonym w zamkniętej plastikowej torbie lub osobnym pojemniku. Unikaj długotrwałego przechowywania ich w samochodzie oraz narażania na ciepło.
Bezpieczne usuwanie niebezpiecznych leków
Przeczytaj ulotkę dołączoną do leku, aby poznać szczegółowe instrukcje dotyczące jego usuwania.
Nie spłukuj i nie wylewaj leków do kanalizacji. Nigdy nie wyrzucaj niebezpiecznych leków do toalety lub zlewu — może to zanieczyścić systemy wodne.
Umieść niewykorzystane leki w szczelnym pojemniku i usuń je zgodnie z instrukcjami.
Korzystaj z programów zwrotu leków (Drug Take-Back Programs). Wiele aptek i szpitali oferuje usługę zwrotu niepotrzebnych leków.
Czy mogę podawać ten lek mojemu dziecku, jeśli jestem w ciąży lub karmiąc piersią?
Jak mogę ograniczyć narażenie rodzeństwa i innych członków rodziny?
Czy muszę nosić rękawiczki lub inny sprzęt ochronny podczas obchodzenia się z tym lekiem?
Jakie materiały będą potrzebne do podania leku? Czy można je ponownie używać?
Jakie środki ostrożności powinniśmy zachować podczas sprzątania wymiocin, stolca lub pieluch?
Czy mogę wyrzucać leki i materiały do zwykłego kosza na śmieci?
Do kogo mam zadzwonić w przypadku przypadkowego rozlania leku?
Czy moje dziecko może bezpiecznie przebywać w pobliżu innych osób?
Najważniejsze zasady bezpieczeństwa dotyczące chemioterapii w warunkach domowych
Za każdym razem czytaj ulotkę dołączoną do leku oraz ściśle przestrzegaj instrukcji dotyczących dawkowania.
Dowiedz się, jak postępować z lekami cytostatycznymi oraz jak przechowywać je i podawać dziecku w bezpieczny sposób w celu zapewnienia ochrony sobie i swojej rodzinie w czasie trwania leczenia dziecka.
Leki cytostatyczne pozostają w organizmie i płynach ustrojowych dziecka przez 48 godzin od ich przyjęcia. Postępuj zgodnie z zasadami bezpieczeństwa określonymi w instrukcjach.
Leki są stosowane w leczeniu wielu różnych chorób u dzieci. Zapoznaj się z naszym przewodnikiem po lekach stosowanych w leczeniu chorób pediatrycznych.
W przypadku nowotworów dziecięcych zarządzanie lekami stanowi wyzwanie zarówno dla pacjentów, jak i opiekunów. Dowiedz się, jak rodziny mogą kontrolować przyjmowanie leków.
Przechowywanie leków oraz usuwane ich do odpadów we właściwy sposób ma istotne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa pacjentów, członków ich rodzin oraz opiekunów. Wszystkie leki stanowią zagrożenie, jeśli są nieodpowiednio przechowywane, przyjmowane niezgodnie z instrukcjami, przyjmowane przez niewłaściwą osobę lub wyrzucane bez zachowania środków ostrożności.
Odgrodź miejsce rozlania.
Trzymaj dzieci i zwierzęta z dala od tego obszaru.
Załóż 2 pary rękawiczek, aby posprzątać rozlany lek.
W przypadku rozlanych płynów użyj ręczników papierowych, aby wchłonąć ciecz. Zaczynaj od zewnętrznej krawędzi plamy i przesuwaj się do środka. Włóż zużyte ręczniki do plastikowej torby i zamknij ją przed wyrzuceniem.
Wyczyść powierzchnię 3 razy domowym środkiem czyszczącym, aby upewnić się, że na powierzchni nie pozostały żadne resztki leku.
Spłucz miejsce wodą.
Zdejmij zabrudzoną odzież, włóż ją do plastikowej torby i zamknij. Wypierz ją osobno tak szybko, jak to możliwe. Przed ponownym użyciem wypierz ją drugi raz. Zawsze pierz skażone ubrania oddzielnie od pozostałego prania.
Jeśli niebezpieczny lek dostanie się do oczu: Natychmiast przemywaj oczy chłodną bieżącą wodą przez co najmniej 15 minut. Skontaktuj się z pracownikiem ochrony zdrowia po dalsze instrukcje.
Jeśli niebezpieczny lek dostanie się na skórę: Spłucz miejsce dużą ilością czystej wody, a następnie umyj skórę wodą z mydłem przez 10 minut. Jeśli zauważysz zaczerwienienie lub podrażnienie, skontaktuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.
