Przejdź do głównej zawartości

Terapeutyczna wymiana osocza

Czym jest terapeutyczna wymiana osocza?

Ilustracja medyczna przedstawiająca chłopca poddawanego terapeutycznej wymianie osocza na szpitalnym łóżku z kroplówką podłączoną do ramienia.

Terapeutyczna wymiana osocza (plazmafereza) polega na użyciu aparatu do aferezy w celu oddzielenia i usunięcia osocza z krwi.

Terapeutyczna wymiana osocza (plazmafereza) to zabieg polegający na usunięciu osocza z krwi i zastąpieniu go zdrowym osoczem lub innym płynem. Osocze jest płynną częścią krwi, która transportuje komórki krwi. Wymiana osocza może być stosowana w leczeniu niektórych schorzeń, takich jak niektóre zaburzenia krwi, nowotwory lub schorzenia neurologiczne.

Wymiana osocza jest rodzajem aferezy, czyli zabiegu polegającego na usunięciu części krwi. Urządzenie do aferezy usuwa krew z żyły i rozdziela ją na części. Osocze dziecka jest pobierane i usuwane. Pozostała część krwi jest mieszana ze zdrowym osoczem lub płynem zastępczym. Następnie krew jest ponownie wprowadzana do organizmu przez żyłę. W danym momencie tylko niewielka część krwi dziecka znajduje się poza organizmem.

Czego można się spodziewać podczas wymiany osocza

Wymiana osocza trwa zazwyczaj 2–3 godziny. Zespół opiekujący się dzieckiem wyjaśni, czego można się spodziewać, oraz odpowie na wszelkie pytania.

Podczas zabiegu dziecko będzie leżało w łóżku. Dziecko należy ubrać w wygodną, luźną odzież. Podczas zabiegu dziecko może oglądać film, czytać, kolorować lub bawić się zabawkami, które można wykorzystać w łóżku.

Zespół opiekujący się dzieckiem decyduje o najlepszym sposobie uzyskania dostępu do żył dziecka. Decyzja ta jest uzależniona od wielkości żył i liczby zabiegów wymiany czerwonych krwinek, które mogą być konieczne. Zabieg można wykonać przy użyciu jednej linii (zabieg z użyciem jednej igły) lub dwóch linii (zabieg z użyciem dwóch igieł).

Rodzaje dostępu obejmują:

Zespół opiekujący się dzieckiem podejmie kroki w celu zmniejszenia ryzyka infekcji. Wszystkie rurki mające kontakt z krwią są sterylne (wolne od zarazków) i używane tylko raz.

Pielęgniarka zajmująca się aferezą pozostanie przy łóżku pacjenta, aby monitorować wszelkie reakcje lub problemy.

Ponieważ dziecko będzie miało podłączone rurki do aparatu do aferezy, nie będzie mogło opuścić sali po rozpoczęciu zabiegu. W razie potrzeby zostanie zapewniona przenośna toaleta.

Możliwe działania niepożądane wymiany osocza

Działania niepożądane wymiany osocza są podobne do tych, które mogą wystąpić podczas oddawania krwi pełnej. Wszelkie działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przejściowe. Zawsze istnieje ryzyko wystąpienia rzadkich lub nieznanych działań niepożądanych.

Działania niepożądane mogą być następujące:

  • Nudności
  • Zawroty głowy
  • Omdlenia
  • Ból lub zasinienie w miejscu wkłucia igły
  • Utrata krwi;
  • Zakażenie
  • Niższa liczba krwinek po zabiegu. Spadek ten jest zazwyczaj niewielki. Może jednak być konieczna transfuzja krwi lub inne leczenie.
  • Reakcja na produkty krwiopochodne otrzymane podczas zabiegu wymiany. Chociaż nie zdarza się to zbyt często, taka reakcja może wymagać przerwania zabiegu.
  • Jeśli wymiana osocza zostanie przerwana przed zakończeniem, niewielka ilość krwi może nie zostać zwrócona do organizmu.

Działania niepożądane spowodowane lekami rozrzedzającymi krew

Podczas wymiany osocza lekarz może podać dziecku lek o nazwie cytrynian. Jest to lek rozrzedzający krew. Zapobiega on krzepnięciu krwi w aparacie do aferezy.

Cytrynian może powodować działania niepożądane, które obejmują:

  • Skurcze mięśni
  • Drętwienie
  • Dreszcze
  • Mrowienie
  • Dziwny lub metaliczny smak w ustach
  • Uczucie niepokoju
  • Napady drgawkowe (w rzadkich przypadkach)

Zespół opiekujący się dzieckiem może podać mu wapń doustnie lub dożylnie, aby zapobiec tym reakcjom lub je leczyć.

Kiedy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem

Należy natychmiast poinformować członka zespołu opiekującego się dzieckiem, jeśli u dziecka wystąpi którykolwiek z poniższych objawów podczas aferezy lub po jej zakończeniu:

  • Nietypowe odczucia
  • Dyskomfort
  • Inne działania niepożądane

Jeśli masz pytania dotyczące zabiegu u swojego dziecka, porozmawiaj z zespołem, który się nim opiekuje.

Najważniejsze informacje dotyczące wymiany osocza

  • Terapeutyczna wymiana osocza (plazmafereza) jest rodzajem procedury aferezy mającej na celu usunięcie osocza z krwi.
  • Wymiana osocza może być stosowana w leczeniu niektórych schorzeń, takich jak niektóre zaburzenia krwi, nowotwory lub zaburzenia neurologiczne.
  • Podczas wymiany osocza zespół opiekujący się dzieckiem monitoruje je pod kątem wszelkich działań niepożądanych zabiegu lub leków podanych podczas zabiegu.
  • Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat zaleceń dotyczących opieki przed i po zabiegu.


Data aktualizacji: grudzień 2023 r.

Powiązane treści