Menu Zamknij

Szczepionka przeciwko HPV dla osób, które przeżyły chorobę nowotworową w dzieciństwie

Czym jest HPV?

Lekarz w maseczce zakłada plaster na ranę dziewczynki.

Badania pokazują, że szczepionka przeciwko HPV jest bezpieczna, skuteczna i długo działa.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest powszechnie występującym wirusem, który może powodować 6 rodzajów nowotworów. Szczepienie przeciwko HPV może zapobiec ponad 90% nowotworów spowodowanych przez HPV.

Profilaktyka nowotworowa jest szczególnie ważna dla osób, które przeżyły chorobę nowotworową w dzieciństwie. Kilka badań wykazało, że wraz z wiekiem osoby, które przeżyły chorobę nowotworową w dzieciństwie, są nieco bardziej narażone na rozwój drugiego nowotworu w porównaniu z osobami w tym samym wieku z ogółu populacji.

HPV dotknie 80 procent ludzi w ciągu ich życia. Prawie wszyscy aktywni seksualnie mężczyźni i kobiety w pewnym momencie swojego życia zakażają się HPV. HPV zakaża się około 14 milionów osób rocznie w Stanach Zjednoczonych. Drugim najczęstszym zakażeniem przenoszonym drogą płciową jest chlamydia, z około 3 milionami nowych przypadków rocznie.

Około 90% zakażeń HPV ustępuje w ciągu roku lub dwóch, przebiega bezobjawowo i nie powoduje raka. Silna odpowiedź immunologiczna pomaga zwalczyć większość zakażeń HPV.

Jednak niektóre układy odpornościowe nie są w stanie zwalczyć HPV. Jeśli zakażenie utrzymuje się przez wiele lat, może prowadzić do raka.

HPV może powodować 6 rodzajów nowotworów:

  • rak odbytu;
  • rak szyjki macicy;
  • rak jamy ustnej i gardła;
  • rak prącia;
  • rak pochwy;
  • rak sromu.

HPV jest główną przyczyną raka szyjki macicy u kobiet. Po tytoniu i alkoholu HPV powoduje najwięcej przypadków raka jamy ustnej i gardła u mężczyzn.

Szczepionka przeciwko HPV jest bezpieczna i działa skutecznie przeciwko sześciu rodzajom nowotworów, zapewniając długotrwałą ochronę.

Osoby, które pokonały chorobę nowotworową w dzieciństwie, powinny otrzymać szczepionkę przeciwko HPV. Najlepszym wiekiem do szczepienia przeciwko HPV jest okres od 9 do 12 lat.

Czym jest szczepionka przeciwko HPV?

Szczepionka pomaga układowi odpornościowemu zwalczać niektóre zakażenia. Szczepionka przeciwko HPV powoduje, że układ odpornościowy wytwarza przeciwciała, które chronią organizm przed zakażeniem HPV.

Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne zaleca, aby chłopcy i dziewczęta w wieku od 9 do 12 lat zostali zaszczepieni przeciwko HPV, w tym również dzieci, które pokonały chorobę nowotworową.

Szczepionka przeciwko HPV jest najskuteczniejsza, gdy zostanie podana przed ekspozycją na wirusa HPV, który rozprzestrzenia się poprzez intymne kontakty seksualne. Najlepszym wiekiem do szczepienia przeciwko HPV jest okres od 9 do 12 lat. W tym wieku odpowiedź immunologiczna jest najlepsza. Prawie żadne dzieci nie będą miały kontaktu z wirusem HPV. Najsilniejsza odpowiedź immunologiczna występuje u dzieci przed ukończeniem 16. roku życia.

Dzieci powinny otrzymać szczepionkę przeciwko HPV, nawet jeśli nie jest to wymagane do uczęszczania do szkoły. Szczepienie przeciwko HPV w wieku 9–12 lat zapewnia najlepszą ochronę przed nowotworami wywołanymi przez HPV. Szczepionka przeciwko HPV jest bezpieczna, skuteczna i długo działa.

Jeśli ktoś nie został zaszczepiony w wieku 9–12 lat, szczepienie jest zatwierdzone dla wszystkich osób w wieku do 26 lat oraz dla niektórych osób w wieku 27–45 lat.

Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zaleca podanie 2 dawek szczepionki przeciwko HPV dzieciom i nastolatkom w wieku 9–14 lat. Osobom, które rozpoczynają serię szczepień przeciwko HPV po ukończeniu 15 lat, zaleca się podanie 3 dawek.

W przypadku osób, które przeżyły nowotwór w dzieciństwie lub osób z obniżoną odpornością, Children's Oncology Group (COG) zaleca 3 dawki szczepionki przeciwko HPV niezależnie od wieku.  

Jak rozprzestrzenia się HPV?

Istnieje ponad 200 typów wirusa HPV. Spośród nich 40 typów łatwo przenosi się poprzez kontakty seksualne, w tym seks waginalny, analny lub oralny lub kontakt palców z genitaliami. Bezpośredni kontakt seksualny skóry i błony śluzowej powoduje przeniesienie wirusa od osoby zakażonej do partnera.

Osoba zakażona może nadal przenosić HPV na inne osoby, nawet jeśli jej układ odpornościowy ostatecznie zwalczy zakażenie. Układ odpornościowy innej osoby może nie być w stanie tego zrobić. Osoby, które nie mają objawów HPV, mogą przenosić wirusa na inne osoby, u których mogą pojawić się objawy.

Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) szacuje, że 80% aktywnych seksualnie kobiet i ponad 90% aktywnych seksualnie mężczyzn zostanie zarażonych HPV — połowa z nich typem HPV wysokiego ryzyka lub powodującym raka. Około połowa populacji (zarówno mężczyźni, jak i kobiety) jest obecnie zakażona HPV (42,5% kobiet w wieku 14–59 lat, 53,8% kobiet w wieku 20–24 lat, 52–69% mężczyzn w wieku 18–70 lat).

Jak zapobiegać HPV

Aby zapobiegać HPV, osoby, które w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania pokonały chorobę nowotworową, powinny:

  • Zaszczepić się: Szczepionka przeciwko HPV jest bezpieczna, skuteczna i trwała.
  • Używać prezerwatyw we właściwy sposób podczas stosunku płciowego: Zmniejszy to ryzyko zakażenia wirusem HPV, ale prezerwatywa nie chroni wszystkich obszarów.
  • Pozostawać w związku opartym na wzajemnej monogamii – lub uprawiać seks tylko z osobą, która uprawia seks wyłącznie z Tobą.
  • Wykonywanie rutynowych badań cytologicznych w celu wykrycia raka szyjki macicy: Kobiety w wieku od 21 do 29 lat powinny poddawać się badaniom co 3 lata. Kobiety w wieku od 30 do 65 lat mogą poddawać się badaniom co 5 lat, łącząc badanie cytologiczne z testem HPV, lub co 3 lata, poddając się wyłącznie badaniu cytologicznemu.

Mity i fakty dotyczące szczepionki przeciwko HPV

Ponieważ wirus HPV jest związany z aktywnością seksualną, istnieje wiele mitów na temat tej infekcji, sposobu jej rozprzestrzeniania się oraz skutków samej szczepionki.

  1. Mit: Szczepionka przeciwko HPV jest niebezpieczna.

    Fakt: Szczepionka przeciwko HPV jest jedną z najbezpieczniejszych szczepionek dostępnych na rynku.

    Według Narodowego Instytutu Raka nie wykazano żadnych poważnych działań niepożądanych szczepionek przeciwko HPV. Najczęstsze problemy są podobne do tych występujących w przypadku innych szczepionek — ból, wrażliwość, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wstrzyknięcia. Może również wystąpić ból głowy.

    Zgodnie z prawem, Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) ustala, że każda szczepionka musi być bezpieczna i skuteczna, zanim zostanie dopuszczona do obrotu i stosowania.

    CDC i FDA stale monitorują bezpieczeństwo wszystkich szczepionek dostępnych na rynku, aby zapewnić, że nie występują żadne nowe lub późno pojawiające się działania niepożądane w populacji. System zgłaszania niepożądanych zdarzeń poszczepiennych (VAERS) gromadzi informacje dotyczące reakcji na szczepionki. Skontaktuj się ze swoim lekarzem i skorzystaj z formularza online lub formularza do pobrania, aby zgłosić reakcję.

    Osoby obecnie chore powinny poczekać, aż infekcja ustąpi i nie będą miały gorączki przez co najmniej 24 godziny przed podaniem szczepionki.

    Kobiety w ciąży nie powinny przyjmować szczepionki, ponieważ nie została ona wystarczająco przetestowana w okresie ciąży. Osoby z ciężką alergią na drożdże lub glin nie powinny przyjmować szczepionki. Reakcje alergiczne na szczepionkę mogą obejmować pokrzywkę, trudności w oddychaniu i osłabienie. Inne reakcje na szczepionkę, które wymagają natychmiastowej pomocy medycznej, to wysoka gorączka lub zmiana w zachowaniu.

    Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy, omdlenia, bóle głowy, nudności i gorączka. Dodatkowo zgłaszano ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia szczepionki.

    Ponieważ omdlenia mogą wystąpić po każdym szczepieniu, zaleca się, aby zaszczepiony pacjent pozostawał w pozycji siedzącej lub leżącej przez 15 minut po szczepieniu.

  2. Mit: Nie znamy jeszcze długoterminowych skutków.

    Fakt: Szczepionka jest dostępna od czerwca 2006 r. Dalsze badania i monitorowanie szczepionki wykazują jedynie rzadkie działania niepożądane i opóźnione skutki.

    Od czerwca 2006 r. do grudnia 2017 r. w Stanach Zjednoczonych rozdystrybuowano ponad 100 milionów dawek szczepionki przeciwko HPV. W trwającym 10 lat badaniu kontrolnym stwierdzono, że szczepionka jest wyjątkowo bezpieczna. W dziesiątkach dodatkowych badań analizowano możliwe powiązania z szeregiem chorób autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane (SM), zespół Guillain-Barrégo, zespół tachykardii ortostatycznej (POTS), zespół przewlekłego bólu regionalnego (CPRS) oraz zespół chronicznego zmęczenia, i nie stwierdzono zwiększonego ryzyka u osób, które otrzymały szczepionkę przeciwko HPV.

    Więcej informacji można znaleźć w artykule opublikowanym w 2020 r. w czasopiśmie New England Journal of Medicine pt. Szczepienia przeciwko HPV a ryzyko inwazyjnego raka szyjki macicy.

  3. Mit: Czy po podaniu szczepionki przeciwko HPV odnotowano przypadki zgonów?

    Fakt: Nie ma zwiększonego ryzyka śmierci po szczepieniu przeciwko HPV.

    CDC i Vaccine Safety Datalink przeprowadziły badania dotyczące zgłoszonych zgonów po szczepieniu przeciwko HPV. W większości przypadków potwierdzono, że zgony po szczepieniu nie miały związku ze szczepionką (np. wypadki, samobójstwa itp.) i nie znaleziono dowodów sugerujących, że szczepionka przeciwko HPV może powodować śmierć.

  4. Mit: Szczepionkę przeciwko HPV powinny przyjmować wyłącznie dziewczęta.

    Fakt: Mężczyźni również zapadają na nowotwory związane z HPV i również potrzebują szczepionki.

    Każdego roku w Stanach Zjednoczonych prawie 20 000 mężczyzn zapada na nowotwory spowodowane przez HPV. Stanowi to 43% wszystkich przypadków nowotworów związanych z HPV. Liczby te rosną wśród młodych dorosłych mężczyzn. Najczęstszym nowotworem związanym z HPV u mężczyzn rak gardła (orofaryngealny), ale mężczyźni mogą również zachorować na raka odbytu i odbytnicy, jamy ustnej i prącia. W przeciwieństwie do raka szyjki macicy u kobiet, nie ma rutynowych badań przesiewowych w kierunku tych nowotworów. Oznacza to, że często są one wykrywane w późniejszym stadium, kiedy leczenie nowotworów staje się trudniejsze.

    Mężczyźni również zakażają się i przenoszą typy wirusa HPV (typy 6 i 11), które powodują brodawki narządów płciowych.

    Mężczyźni mogą przenosić HPV na swoje partnerki, nawet jeśli nie wykazują żadnych objawów HPV.

    Więcej informacji na temat nowotworów związanych z HPV można znaleźć w publikacji CDC U.S. Cancer Statistics Data Brief poświęconej tej tematyce.

  5. Mit: Moje dziecko nie potrzebuje szczepionki przeciwko HPV, ponieważ nie jest aktywne seksualnie.

    Fakt: Szczepionka jest najskuteczniejsza, gdy zostanie podana przed rozpoczęciem aktywności seksualnej.

    Szczepionki przeciwko HPV zapewniają najlepszą ochronę chłopcom i dziewczętom, którzy ukończyli serię szczepień i mają czas na rozwinięcie silnej odpowiedzi immunologicznej na długo przed rozpoczęciem aktywności seksualnej z inną osobą.

    Szczepienie przed rozpoczęciem aktywności seksualnej zapewnia najsilniejszy związek z profilaktyką. Większość nowych zakażeń występuje wśród osób, które niedawno rozpoczęły aktywność seksualną. Należy pamiętać, że aktywność seksualna może oznaczać wiele różnych rzeczy. Nawet dotykanie genitaliów rękami może prowadzić do zakażenia, ale powszechnie uważa się, że źródłem większości zakażeń jest penetracja.

  6. Mit: Istnieją różne formuły szczepionek przeciwko HPV dla chłopców i dziewcząt.

    Fakt: Każda dawka jest dokładnie taka sama.

    Niezależnie od płci pacjenta lub momentu podania dawki szczepionki, dawki są takie same.

  7. Mit: Podanie mojemu dziecku szczepionki przeciwko HPV zachęci je do rozwiązłości seksualnej.

    Fakt: Dowody kliniczne nie wskazują na związek między zwiększoną aktywnością seksualną a szczepionką przeciwko HPV.

    Wiele renomowanych badań dokładnie analizowało tę kwestię. Każde z nich doprowadziło do wniosku, że szczepionka przeciwko HPV nie ma żadnego wpływu na zachowania seksualne i nie powinna powstrzymywać rodziców przed szczepieniem swoich dzieci.

  8. Mit: Nasza rodzina otrzymuje wszystkie szczepionki wymagane w szkołach, więc jeśli ta nie jest jedną z nich, dziecko nie musi jej przyjąć.

    Fakt: Szczepionka przeciwko HPV znajduje się w harmonogramie szczepień zalecanych przez CDC.

    To, że szkoły nie wymagają szczepienia, nie oznacza, że nie jest ono konieczne. CDC zaleca szczepienia przeciwko HPV. Ważne jest, aby szczepić dzieci w wieku 11–12 lat, jeśli to możliwe, lub tak szybko, jak to możliwe.

  9. Mit: Moja rodzina nie jest jeszcze gotowa na „tę rozmowę” z moim dzieckiem.

    Fakt: Nie ma potrzeby omawiania szczegółów szczepienia z dziećmi.

    Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, takich jak przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (Hep B), MMR (odra, świnka i różyczka), TDaP (tężec, błonica i krztusiec, znany również jako koklusz), należy poinformować dzieci, że szczepionki są podawane w celu zapewnienia im zdrowia, oraz, w przypadku HPV, aby nie musiały martwić się nowotworami wywołanymi przez HPV.

  10. Mit: Szczepionka przeciwko HPV powoduje bezpłodność.

    Fakt: Badania nie wykazały związku między problemami z płodnością a szczepionką.

    Badania CDC dotyczyły w szczególności braku miesiączki (gdy kobieta w wieku rozrodczym nie ma miesiączki) i pierwotnej niewydolności jajników (przedwczesna menopauza). Nie stwierdzono różnic w częstości występowania braku miesiączki między kobietami, które otrzymały szczepionkę przeciwko HPV, a kobietami, które jej nie otrzymały. W latach 2009–2015 w Stanach Zjednoczonych rozdystrybuowano ponad 60 milionów dawek szczepionki Gardasil. W tym okresie do systemu zgłaszania niepożądanych zdarzeń poszczepiennych (VAERS) wpłynęło 17 zgłoszeń dotyczących pierwotnej niewydolności jajników. Piętnaście zgłoszeń uznano za pogłoski, które nie dostarczyły wystarczających informacji do potwierdzenia diagnozy. Dwa zgłoszenia pochodziły od lekarzy. 

  11. Mit: Szczepionka przeciwko HPV powoduje raka.

    Fakt: Nie wykazano żadnego związku między szczepionką a występowaniem nowotworów. Wręcz przeciwnie, zapobiega ona nowotworom.

    Cykl szczepień zapobiega zakażeniom typami wirusa HPV, które najczęściej powodują 6 rodzajów nowotworów dotykających mężczyzn i kobiet.

Jak uzyskać szczepionkę przeciwko HPV

Zapytaj lekarza pierwszego kontaktu swojego dziecka o szczepionkę lub skontaktuj się z lokalnym wydziałem zdrowia.

Szczepionka jest objęta większością prywatnych planów ubezpieczeniowych.

 Program szczepień dla dzieci (VFC) zapewnia szczepionki dla dzieci w wieku do 18 lat, które nie są objęte ubezpieczeniem, kwalifikują się do programu Medicaid, są pochodzenia indiańskiego lub są rdzennymi mieszkańcami Alaski. Szczepionki podawane przez dostawcę VFC kwalifikującym się dzieciom są bezpłatne.

Każde dziecko w wieku poniżej 19 lat, które spełnia jeden z poniższych warunków, kwalifikuje się do udziału w programie:

  • kwalifikuje się do programu Medicaid;
  • nie posiada ubezpieczenia;
  • jest pochodzenia indiańskiego lub jest rdzennym mieszkańcem Alaski;
  • jest niedoubezpieczone (oznacza to, że dziecko jest objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, ale nie obejmuje ono szczepionki. W programie VFC uczestniczy ponad 40 000 placówek służby zdrowia).

Dodatkowe informacje

—
Data aktualizacji: Luty 2024 r.

Powiązane treści

  • Nowotwory wtórne

    Chociaż zdarza się to rzadko, to właśnie leczenie, które ratuje życie dziecka, może spowodować rozwój drugiego nowotworu w późniejszym okresie.

  • Zdrowy tryb życia

    Zdrowy tryb życia jest niezbędny dla osób, które w dzieciństwie cierpiały na poważne choroby. Dowiedz się, jak zadbać o odżywcze jedzenie, aktywność fizyczną i badania kontrolne.