Sondy pokarmowe do wspomagania odżywiania

Co to jest sonda pokarmowa?

Sonda pokarmowa to wyrób medyczny, który pomaga zapewnić wsparcie żywieniowe (żywienie dojelitowe) pacjentom, którzy nie są w stanie połykać lub nie mogą uzyskać wszystkich potrzebnych składników odżywczych z pożywienia.

Najczęściej stosowane sondy pokarmowe to sondy nosowo-żołądkowe (sonda NG) i sondy gastrostomijne (sonda G). Istnieje jednak kilka rodzajów sond pokarmowych w zależności od sposobu i miejsca ich umieszczenia w układzie pokarmowym.

Twoje dziecko może potrzebować sondy żywieniowej, jeśli:

• ma problemy z normalnym ssaniem lub połykaniem;
• ma problemy z przybieraniem na wadze lub utrzymaniem masy ciała;
• ma problemy z przyjmowaniem leków doustnych;
• potrzebuje płynów w celu nawodnienia organizmu.

Karmienie przez sondę lub żywienie dojelitowe polega na dostarczaniu pokarmu w postaci płynnej lub preparatu przez rurkę wprowadzoną do żołądka lub jelita.Niektóre leki mogą być również podawane przez sondę żywieniową.

Zasadniczo istnieją dwa sposoby zakładania sond pokarmowych:

1. Przez nos (bez zabiegu chirurgicznego)
2. Przez niewielkie nacięcie lub rozcięcie w jamie brzusznej (chirurgicznie)

Rodzaj sondy pokarmowej zależy od sposobu jej założenia u dziecka (przez nos lub jamę brzuszną) oraz miejsca docelowego w układzie trawiennym, w którym umieszcza się końcówkę sondy (żołądek lub jelito).

Sondy do karmienia przez nos

Sondy do karmienia przez nos obejmują:

• sondy nosowo-żołądkowe (NG);
• sondy nosowo-dwunastnicze (ND);
  
• sondy nosowo-jelitowe (NJ).

Sondę nosowo-żołądkową wprowadza się przez nos i dalej przez gardło do żołądka. Sondy ND i NJ kończą się w jelicie cienkim.

Sonda do karmienia przez nos jest zazwyczaj stosowana, gdy karmienie przez sondę jest konieczne przez stosunkowo krótki czas. Sonda wystaje z jednego nozdrza i jest przymocowana do skóry za pomocą taśmy medycznej. Mają one szereg zalet, w tym mniejsze ryzyko wystąpienia zakażenia i łatwość zakładania.

Jednak sonda musi być przymocowana taśmą do twarzy. Niektórym dzieciom może to przeszkadzać. Inne dzieci mogą mieć problemy z sondami do karmienia przez nos z powodu podrażnienia skóry i błon śluzowych spowodowanego chemioterapią lub innymi metodami leczenia.

Chirurgicznie umieszczone sondy pokarmowe

Niektóre sondy pokarmowe są zakładane chirurgicznie poprzez wykonanie niewielkiego otworu w ścianie brzucha.

Chirurgicznie umieszczone sondy żywieniowe obejmują:

• sondy gastrostomijne (G);
• sondy żołądkowo-jelitowe (GJ);
• sondy jelitowe (J).

Sondy umieszczane chirurgicznie (sondy G, sondy J, sondy GJ) są stosowane przez dłuższy czas lub w przypadku, gdy dziecko nie może mieć sondy do karmienia przez nos. Otwór w brzuchu, w którym umieszczona jest sonda, nazywany jest stomią. Na zewnątrz ciała pacjenci mają długą rurkę, rurkę zamykaną (guzikową) lub rurkę o niskim profilu. Po wygojeniu stomia nie powinna sprawiać bólu. Dzieci powinny być w stanie wykonywać większość zwykłych czynności.

Więcej informacji na temat rodzajów sond żywieniowych i zakładania sondy pokarmowej.

Wybór rodzaju sondy pokarmowej, która będzie najlepsza dla Twojego dziecka, zależy od kilku czynników. Lekarz weźmie pod uwagę:

• wiek, wzrost i potrzeby medyczne dziecka;
• poziom aktywności dziecka;
• jak dobrze funkcjonuje układ pokarmowy Twojego dziecka;
• jak długo Twoje dziecko będzie potrzebowało wsparcia żywieniowego;
• jak często będzie używana sonda żywieniowa.
• wymagania w zakresie pielęgnacji sondy pokarmowej
• ryzyko zakażenia i innych problemów zdrowotnych

Sonda żywieniowa może być stosowana do krótkotrwałego lub długotrwałego wspomagania odżywiania. Wiele dzieci może przyjmować pokarmy doustnie przy założonej sondzie pokarmowej. W przypadku wystąpienia zakażenia lub innego problemu zdrowotnego sondę można wyjąć i w razie potrzeby wymienić na nową.

Zanim Twoje dziecko otrzyma sondę pokarmową, zespół opiekujący się dzieckiem omówi z Tobą ryzyko i korzyści związane z jej zastosowaniem oraz pomoże Ci zrozumieć, czego możesz się spodziewać.

Możliwe problemy związane z sondą pokarmową

Problemy po założeniu sondy pokarmowej mogą obejmować:

• zakażenie lub podrażnienie w miejscu umieszczenia sondy;
• przesunięcie lub wypadnięcie sondy;
• przedostanie się preparatu do płuc;

U niektórych pacjentów mogą wystąpić działania niepożądane związane z żywieniem przez sondę. Należą do nich nudności, wymioty, skurcze żołądka, biegunka, zaparcia i wzdęcia.

Większości problemów można uniknąć, przestrzegając instrukcji dotyczących pielęgnacji i karmienia. Należy pilnować, aby dziecko nie dotykało ani nie ciągnęło za sondę. Należy dbać o skórę wokół miejsca wprowadzenia rurki, aby zapobiec podrażnieniom lub zakażeniom.

Pielęgniarka/pielęgniarz lub inny członek personelu odpowiedzialny za przeszkolenie pacjenta omówi sposoby postępowania z sondą pokarmową oraz metody jej pielęgnacji. Przygotuj listę pytań oraz zanotuj informacje, aby niczego nie zapomnieć.

Życie z sondą pokarmową

Większość dzieci dobrze przystosowuje się do stosowania sondy pokarmowej. Ważne jest, aby pomóc dziecku zrozumieć, że karmienie przez sondę nie jest karą. Czasami pacjent po prostu nie jest w stanie uzyskać wystarczającej ilości składników odżywczych poprzez spożywanie pokarmów doustnych. Nie jest to niczyja wina. Sondy pokarmowe mogą pomóc dzieciom być zdrowszymi i czuć się lepiej.

Sposoby wspierania dziecka

• Upewnij się, że dziecko rozumie, że sonda żywieniowa pomaga w dostarczaniu składników odżywczych niezbędnych do zachowania zdrowia. Wyjaśnij dziecku, że istnieją różne sposoby odżywiania się. Sonda pokarmowa jest jednym z tych sposobów. Kiedy otrzymujesz wystarczającą ilość składników odżywczych, czujesz się lepiej i masz więcej energii.

• Niektóre dzieci mogą obwiniać siebie. Mogą myśleć, że musiały mieć założoną sondę pokarmową, ponieważ nie starały się wystarczająco mocno lub zrobiły coś złego. Pomóż dziecku zrozumieć, że karmienie przez sondę nie jest karą. To nie jest jego wina.  
• Wyjaśnij, że sonda pokarmowa nie jest rozwiązaniem stałym. Twoje dziecko będzie ją miało tak długo, jak będzie to konieczne do zapewnienia mu odpowiedniego odżywiania. Niektórzy pacjenci mogą nadal jeść, mając założoną sondę pokarmową. Może to pomóc dziecku poczuć się bardziej normalnie.
• Jeśli dziecko jest wystarczająco duże, zaangażuj je w dbanie o sondę pokarmową. Możesz na przykład wyjaśnić dziecku, dlaczego ważne jest utrzymywanie sondy pokarmowej w czystości, i pozwolić mu pomagać w jej czyszczeniu. Może to pomóc dzieciom poczuć się bardziej komfortowo z sondą pokarmową i zrozumieć, dlaczego jest ona potrzebna.

Dowiedz się więcej o żywieniu i karmieniu przez sondę.

Powiązane treści