Menu Zamknij

Badania laboratoryjne w przypadku nowotworów wieku dziecięcego

Zespół opiekujący się dzieckiem wykorzystuje szczegółowe informacje uzyskane z badań laboratoryjnych do opracowania planu leczenia dla danego przypadku.

Nowotwory krwi, takie jak białaczka, diagnozuje się poprzez badanie krwi i szpiku kostnego. Inne rodzaje nowotworów diagnozuje się zazwyczaj poprzez badanie tkanki pobranej z podejrzanego guza podczas biopsji. Próbka tkanki pobrana do badania nazywana jest preparatem.

Patolog ogląda powiększony obraz tkanki na dużym monitorze.

Patolodzy specjalizują się w różnych dziedzinach. Ważne jest, aby próbki były badane przez patologów, którzy przeszli specjalistyczne szkolenie w zakresie konkretnego rodzaju nowotworu, który oceniają.

Badania te są wykonywane w laboratorium patologicznym pod kierownictwem patologa, lekarza specjalizującego się w diagnozowaniu chorób poprzez badanie komórek, tkanek i płynów ustrojowych. Podobnie jak inni lekarze, patolodzy specjalizują się w różnych dziedzinach.

  • Hematopatolodzy koncentrują się na diagnozowaniu nowotworów krwi, takich jak białaczki i chłoniaki.
  • Anatomopatologowie zajmują się badaniem narządów i tkanek organizmu. W diagnostyce nowotworów anatomopatologowie koncentrują się na typach nowotworów, takich jak mięsaki i nowotwory złośliwe.
  • Neuropatolodzy to szczególny rodzaj anatomopatologów, którzy koncentrują się na diagnozowaniu nowotworów mózgu i rdzenia kręgowego.

Ważne jest, aby próbki były badane przez patologów, którzy przeszli specjalistyczne szkolenie w zakresie konkretnego rodzaju nowotworu, który oceniają.

Sposób pobierania próbek

Nowotwory krwi

W przypadku podejrzenia nowotworu krwi pobiera się od pacjenta próbkę krwi lub szpiku kostnego (poprzez aspirację szpiku kostnego i/lub biopsję). Personel oznacza pojemnik danymi pacjenta, a próbka jest wysyłana do laboratorium patologicznego.

Nowotwory tkanek litych

W przypadku podejrzenia guza mózgu lub innych części ciała, podczas operacji może zostać usunięty cały guz lub jego część. W przypadku usunięcia i zbadania tylko części guza, zabieg ten nazywa się biopsją chirurgiczną. W innych zabiegach chirurgicznych chirurdzy usuwają jak najwięcej guza. Nazywa się to resekcją.

Usunięta tkanka musi zostać pocięta na cienkie skrawki, umieszczona na szkiełkach mikroskopowych i zabarwiona barwnikami, zanim będzie można ją zbadać pod mikroskopem. Aby tkanka była wystarczająco twarda i można było ją pokroić na cienkie skrawki, stosuje się dwie metody:

  • Skrawek mrożony – tkanka jest szybko zamrażana.
  • Skrawek stały – tkanka jest zatapiana w specjalnym wosku zwanym parafiną.

Wszystkie próbki tkanki są przygotowywane jako skrawki stałe, ale czasami przygotowuje się również skrawki zamrożone.

W przypadku biopsji chirurgicznych personel może przygotować skrawek mrożony, aby patolog mógł przeanalizować próbkę biopsyjną podczas operacji. Próbka jest szybko zamrażana i przygotowywana, aby patolog mógł ją zbadać w laboratorium znajdującym się w pobliżu sali operacyjnej. Jakość nie jest tak wysoka jak w przypadku skrawka stałego, ale patolog zazwyczaj może szybko określić, czy tkanka jest nowotworowa. Ta wiedza pomaga chirurgom w podejmowaniu natychmiastowych decyzji dotyczących operacji.

W niektórych przypadkach podejrzenia nowotworów tkanki litej wykonuje się inny rodzaj biopsji – biopsję igłową. W biopsji igłowej próbka tkanki jest pobierana za pomocą igły. Członek zespołu, który wykonał biopsję, umieści próbkę w sterylnym pojemniku i doda specjalny płyn w celu jej konserwacji. Próbka zostanie opatrzona informacjami o pacjencie i wysłana do laboratorium patologicznego w celu zbadania i wykonania testów.

Co dzieje się w laboratorium

Pracownicy laboratorium patologicznego przygotowują próbkę i przeprowadzają różne rodzaje badań w celu zebrania informacji o tkance. Patolog umieszcza te informacje w raporcie przeznaczonym dla onkologa. Patolog i onkolog współpracują w celu postawienia diagnozy.

Badanie makroskopowe

Najpierw patolog bada próbkę i opisuje jej wygląd gołym okiem. Nazywa się to badaniem makroskopowym. Opis ten obejmuje kolor, rozmiar i inne cechy preparatu.

Przygotowanie próbki

Następnie personel laboratorium przygotowuje preparat do oględzin przez patologa pod mikroskopem. Próbka jest przetwarzana w urządzeniu, które umieszcza tkankę w bloku parafinowym. Personel tnie blok tkanki na cienkie plasterki, które umieszcza się na szkiełkach mikroskopowych (skrawki tkanki). Szkiełka mikroskopowe to małe, płaskie kawałki szkła używane do oglądania obiektów pod mikroskopem.

Po tym procesie technik barwi skrawek tkanki barwnikami (zazwyczaj hematoksyliną i eozyną), które pomagają uwydatnić różne cechy tkanki pod mikroskopem. Jądro każdej komórki będzie miało niebieski kolor. Pozostała część komórki (cytoplazma) będzie miała kolor różowy.

Przykładowy preparat histologiczny pokazuje tkanki zabarwione w taki sposób, że jądra komórek mają kolor niebieski, a pozostała część komórki ma kolor różowy.

Przykładowy preparat histologiczny pokazuje tkankę zabarwioną hematoksyliną i eozyną w celu uwydatnienia różnych cech tkanki pod mikroskopem.

Badanie mikroskopowe

Patolog ogląda skrawki tkanki pod mikroskopem, aby porównać je z normalnymi komórkami. Oglądanie preparatu w ten sposób nazywa się histologią. Histologia to nauka zajmująca się badaniem struktur komórek i tkanek.

Patolog sporządza raport na podstawie tego, co widzi pod mikroskopem oraz wyników innych badań przeprowadzonych na tkance. Jest on napisany technicznym językiem medycznym, który może być trudny do zrozumienia. Zespołowi opiekującemu się dzieckiem można zadawać wszelkie pytania.

Ogólnie rzecz biorąc, patolog opisuje cechy preparatu:

  • Rodzaje komórek;
  • Sposób ułożenia komórek;
  • Czy komórki są nowotworowe;
  • Inne cechy pomocne w diagnozie i leczeniu, takie jak to, czy komórki nowotworowe wykazują cechy agresywne (często określane jako stopień złośliwości guza) lub czy komórki nowotworowe rozprzestrzeniły się do innych zdrowych tkanek (często określane jako stopień zaawansowania nowotworu). W niektórych przypadkach patolodzy określają również, czy guz został całkowicie usunięty z organizmu pacjenta, czy też na brzegu preparatu (brzegi) wykazują obecność nowotworu.

Oprócz oceny pod mikroskopem, próbka może zostać poddana dalszym badaniom i analizom. Wyniki tych badań również zostaną uwzględnione w raporcie patologicznym.

Uzyskanie wyników

Czasami wszystkie badania i analizy odbywają się w centrum medycznym, w którym wykonano biopsję. W innych przypadkach próbka musi zostać wysłana do laboratoriów znajdujących się w innym miejscu. Niektóre badania wymagają wykonania szeregu czynności i procedur i uzyskanie wyników może potrwać kilka tygodni.

Patolog uwzględni informacje z tych badań w raporcie patologicznym. Raport zostanie przekazany onkologowi. Onkolog przekaże wyniki raportu patologicznego podczas wizyty w klinice.

Im więcej informacji lekarze posiadają na temat nowotworu, tym lepiej mogą opracować najskuteczniejsze terapie dla danego przypadku nowotworu.

—
Data aktualizacji: Lipiec 2018 r.

Powiązane treści

  • Zespół opieki pediatrycznej

    Zespół ekspertów w dziedzinie pediatrii pomaga pacjentom i ich rodzinom od momentu diagnozy do zakończenia leczenia i później. Poznaj role poszczególnych członków zespołu opiekującego się dzieckiem.

  • Badania obrazowe

    Dowiedz się więcej o tym, na czym polegają badania obrazowe i jaką pełnią rolę w leczeniu dziecka.

  • Biopsja

    Biopsja to zabieg polegający na pobraniu tkanki lub komórek z organizmu w celu ich zbadania. Dowiedz się, w jaki sposób biopsja jest wykorzystywana do diagnozowania raka i innych chorób.