Badanie PET (pozytonowa tomografia emisyjna)

W badaniu wykorzystuje się substancję zwaną znacznikiem. Znacznik ma postać glukozy połączonej z niewielką ilością materiału radioaktywnego. Znacznik emituje niewielką ilość energii (światła) w obszarach, w których komórki są bardziej aktywne niż normalnie. Światło to jest rejestrowane na zdjęciach wykonywanych przez specjalną kamerę w aparacie do tomografii emisyjnej pozytonowej (PET). 

Jak przygotować się do badania PET

Każda placówka opieki medycznej wykonująca badania ma własne procedury. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem o tym, czego możesz się spodziewać i jak przygotować się do wizyty.

Jedzenie i picie przed badaniem: Zespół opieki medycznej przekaże Ci wytyczne dotyczące pozostawania na czczo dotyczące tego, co dziecko może jeść lub pić przed badaniem. Instrukcje mogą się różnić w zależności od rodzaju badania lub potrzeb medycznych dziecka.

• Przez co najmniej 4 godziny przed badaniem PET dziecko może pić wyłącznie wodę lub wodę smakową bez cukru. Cukier zawarty w innych produktach spożywczych i napojach może zakłócać przebieg badania. Jeśli dziecko nie przestrzega wytycznych dotyczących pozostawania na czczo, badanie może zostać opóźnione.
• Jeśli dziecko będzie miało znieczulenie ogólne lub sedacji, jeśli otrzymasz dodatkowe instrukcje dotyczące pozostawania na czczo. 

Aktywność przed badaniem: Nie pozwól dziecku ćwiczyć przez kilka godzin przed badaniem, ponieważ może to wpłynąć na wyniki badania PET.

Porozmawiaj z dzieckiem o konieczności pozostawania w bezruchu: Ważne jest, aby dziecko wiedziało, czego się spodziewać i rozumiało, że podczas badania będzie musiało leżeć nieruchomo. Jeśli będzie się ruszać, zdjęcia będą rozmyte. Dziecięcy psychoonkolog kliniczny lub członek zespołu opiekującego się dzieckiem może nauczyć dziecko sposobów na relaks, zachowanie spokoju i leżenie nieruchomo (techniki relaksacyjne).

Przedmioty zapewniające komfort: Większość ośrodków pozwala dzieciom przynieść przedmiot zapewniający komfort, taki jak pluszowe zwierzątko lub kocyk. Zapytaj zespół opiekujący się dzieckiem, czy Twoje dziecko może przynieść przedmiot zapewniający komfort na wizytę.

Zgłoszenie się na wizytę: Proszę przybyć kilka minut przed planowaną godziną wizyty. Zgłoś się wraz z dzieckiem w recepcji. Następnie poczekaj, aż wywołają imię Twojego dziecka.

Należy koniecznie poinformować zespół opiekujący się pacjentem, jeśli dziecko:

• Źle się czuje, przebywając w małych przestrzeniach.
• Ma trudności z utrzymaniem spokoju lub wykazuje szczególne potrzeby behawioralne
• Może być w ciąży.
• Ma cukrzycę 

Co należy założyć: Proszę upewnić się, że dziecko ma na sobie luźną, wygodną odzież. Należy unikać odzieży i akcesoriów zawierających metal. Należą do nich:

• Paski
• Zamki
• Zatrzaski
• Guziki
• Akcesoria do włosów
• Zegarki
• Biżuterię
• Wyjmowane aparaty retencyjne
• Okulary (zwłaszcza w przypadku badania PET głowy)

W niektórych przypadkach dziecko może być poproszone o przebranie się w szpitalną koszulę. Aparaty do obrazowania PET wymagają chłodzenia, więc w pracowni badań może być zimno.

Czego można się spodziewać podczas badania PET

Aparat do badania PET to duże urządzenie w kształcie pierścienia. W środku znajduje się specjalne łóżko, zwane stołem. Stół ten przesuwa się przez otwór, tak aby dziecko znalazło się w odpowiednim miejscu do wykonania badania.

• Kiedy nadejdzie czas badania, pracownik służby zdrowia zwany technikiem radiologiem zaprowadzi Ciebie i Twoje dziecko do specjalnego pomieszczenia, w którym znajduje się aparat do badania PET. Może tam również przebywać dziecięcy psychoonkolog kliniczny, który odpowie na wszelkie pytania.
• Personel pielęgniarski lub technik sprawdzi u dziecka poziom glukozy (poziom cukru we krwi). Jeśli będzie on prawidłowy, dziecko otrzyma wstrzyknięcie radioaktywnego znacznika. Często stosowanym znacznikiem w badaniach PET jest FDG (fluorodeoksyglukoza lub fludeoksyglukoza F 18). 
• Następnie konieczne jest odczekanie około 45 minut, aż znacznik rozprzestrzeni się po całym ciele dziecka.
• Gdy nadejdzie czas badania, technik pomoże dziecku w ułożeniu się na stole.
• Technik może owinąć dziecko ręcznikami, poduszkami lub pasami bezpieczeństwa, aby utrzymać je w prawidłowej pozycji.
• Technik przejdzie do pomieszczenia w pobliżu miejsca badania na czas jego trwania. Będzie widzieć i słyszeć dziecko podczas badania oraz będzie mógł z nim rozmawiać. Każdy ośrodek opieki medycznej ma inne procedury, jednak zazwyczaj rodzicowi zezwala się na przebywanie w sąsiednim pomieszczeniu razem z technikiem.

Badanie PET nie jest bolesne, ale niektóre dzieci mogą odczuwać niepokój lub mieć trudności z pozostaniem w bezruchu przez 30–45 minut. Pomocne może być powiedzenie dziecku, aby udawało posąg. Może też udawać, że śpi. W zależności od wieku dziecka technik może je poprosić o wstrzymanie oddechu na chwilę. W niektórych przypadkach dziecko może otrzymać znieczulenie ogólne lub środek uspokajający, aby mogło przespać całe badanie. 

Co dziecko będzie widzieć i słyszeć podczas badania PET

Stół będzie powoli przesuwał się do skanera, aż dziecko znajdzie się w odpowiedniej pozycji. Po rozpoczęciu obrazowania dziecko zobaczy czerwone linie kamery. Aparat do badania PET będzie wydawał różne odgłosy, takie jak stuknięcie, gdy skaner rozpocznie pracę. Podczas pracy kamery będzie słychać warkoty i szumy.

Urządzenie będzie obracać się wokół dziecka, aby wykonać zdjęcia pod różnymi kątami. Ścianki aparatu nie stykają się z ciałem pacjenta. Podczas badania dziecko nie odczuwa żadnego dyskomfortu. Stół przesuwa się przez duży otwór pośrodku aparatu kilka razy podczas badania. 

Dziecko może w czasie badania słuchać muzyki lub oglądać film.

Po badaniu PET

Po zakończeniu badania technik odepnie pasy bezpieczeństwa, odłączy kroplówkę i wyjmie ręczniki lub poduszki, jeśli były używane. Następnie dziecko będzie mogło zejść ze stołu i opuścić pomieszczenie.

Jeśli dziecko nie było poddane znieczuleniu ogólnemu lub sedacji, może powrócić do normalnych czynności. Jeśli Twoje dziecko otrzymało takie leki, najpierw będzie musiało dojść do siebie.

Bezpieczeństwo radiologiczne po badaniu PET

Poziom promieniowania podczas badania PET jest bardzo niski. Stosowana jest jedynie niewielka ilość radioaktywnego znacznika, który nie pozostaje w organizmie przez długi czas. Znacznik z czasem traci swoją radioaktywność. Materiał ten jest ponadto wydalany z organizmu z moczem lub kałem w ciągu pierwszych kilku godzin po badaniu.

Należy zadbać o to, aby dziecko piło dużo płynów, aby pomóc wypłukać materiał radioaktywny z organizmu.

Choć poziom radioaktywności jest niski, należy mimo wszystko stosować poniższe środki ostrożności podczas opieki nad dzieckiem po badaniu:

• Zawsze myj ręce po przewinięciu dziecka lub kontakcie z jego płynami ustrojowymi.
• Przez dwa dni po badaniu zużyte pieluchy należy przechowywać w oddzielnym pojemniku na śmieci i dopiero po tym okresie wyrzucić je razem ze zwykłymi śmieciami.
• Jeśli jesteś w ciąży, nie przytulaj dziecka przez co najmniej 24 godziny po badaniu. Ponadto dziecko nie powinno dotykać niemowląt ani małych dzieci aż do następnego dnia. 

Lekarz nazywany radiologprzeanalizuje zdjęcia i przygotuje raport z wynikami dla zespołu opiekującego się dzieckiem. Przygotowanie opisu może zająć kilka dni.

Lekarz Twojego dziecka omówi z Tobą wyniki badania PET.

Potencjalne zagrożenia związane z badaniem PET

Podczas obrazowania PET emitowana jest niewielka ilość promieniowania. Zespół opiekujący się dzieckiem wyjaśni zagrożenia i korzyści związane z badaniem. W razie jakichkolwiek obaw pacjenci i ich rodziny powinni porozmawiać z członkiem opiekującego się nimi zespołu.

Kobiety w ciąży nie powinny mieć bezpośredniego kontaktu z pacjentem przez 12 godzin po podaniu znacznika FDG lub do czasu uzyskania instrukcji od personelu medycyny nuklearnej.

Działania niepożądane znacznika

Chociaż dzieje się tak rzadko, niektóre działania niepożądane znacznika FDG stosowanego w badaniu PET mogą obejmować:

• Wysoki lub niski poziom cukru we krwi: Objawy przedmiotowe i podmiotowe tego stanu to zawroty głowy, przyspieszony oddech, przyspieszone bicie serca, dezorientacja, senność, osłabienie, bóle głowy, zaczerwienienie twarzy, częstsze oddawanie moczu, drżenie, pocenie się, zwiększony apetyt lub pragnienie.
• Reakcja alergiczna: Objawy przedmiotowe i podmiotowe tego stanu obejmują problemy z oddychaniem lub połykaniem, wysypkę, pokrzywkę, swędzenie, zaczerwienienie skóry, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej lub gardle, obrzęk jamy ustnej, twarzy, wnętrza nosa, warg, języka lub gardła.

Jeśli zauważysz objawy wysokiego lub niskiego poziomu cukru we krwi lub reakcji alergicznej, natychmiast wezwij pomoc.

Jeśli masz pytania dotyczące działań niepożądanych lub bezpieczeństwa badania PET, porozmawiaj na ten temat z zespołem opiekującym się dzieckiem. Dowiedz się więcej o badaniach obrazowych.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem dotyczące badania PET

• Dlaczego konieczne jest wykonanie badania PET?
  
• Jak zostaną wykorzystane wyniki badania?
• Jak długo moje dziecko musi przed badaniem powstrzymać się od jedzenia i picia?
• Jakich czynności moje dziecko powinno unikać przed badaniem?
• Jak mogę pomóc dziecku pozostać w bezruchu podczas badania?
• Czy moje dziecko otrzyma leki uspokajające lub znieczulenie ogólne?
• Jakie są zagrożenia lub działania niepożądane?
• Kiedy i w jaki sposób otrzymamy wyniki?
• Jakie środki ostrożności należy podjąć po badaniu?

Powiązane treści