Menu Zamknij

Radzenie sobie z działaniami niepożądanymi

Czym są działania niepożądane?

Działania niepożądane to niepożądane efekty, które mogą wystąpić podczas przyjmowania leku lub poddawania się leczeniu. Większość działań niepożądanych ustępuje po zakończeniu leczenia. Czasami jednak leki i zabiegi mogą powodować trwałe zmiany. Nazywa się je długotrwałymi działaniami niepożądanymi lub działaniami opóźnionymi.

Ilustracja przedstawiająca pediatrycznego pacjenta onkologicznego przytulającego swoją mamę

Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat działań niepożądanych. Jego członkowie pomogą Ci dowiedzieć się, na jakie działania niepożądane należy zwrócić uwagę, i opracują plan ich leczenia.

Działania niepożądane są trudne do przewidzenia. U niektórych pacjentów mogą wystąpić łagodne działania niepożądane. Inni pacjenci mogą doświadczać ciężkich działań niepożądanych. Ten sam pacjent może doświadczyć różnych działań niepożądanych przy kolejnych cyklach leczenia.

Życie z objawami działań niepożądanych może być trudne, zarówno w kontekście fizycznym, jak i emocjonalnym. Pracownicy służby zdrowia planują leczenie tak, aby w jak największym stopniu ograniczyć działania niepożądane, jednocześnie skutecznie lecząc chorobę. Zespół opiekujący się dzieckiem może pomóc Ci przygotować się na działania niepożądane i radzenie sobie z nimi, jeśli wystąpią.

Typowe działania niepożądane

Działania niepożądane, które mogą wystąpić u dziecka, zależą od przyjmowanych leków i stosowanego leczenia. Każde dziecko reaguje inaczej. Zespół opiekujący się dzieckiem omówi z Tobą wszelkie możliwe działania niepożądane.

Do częstych działań niepożądanych zaliczają się:

Jak radzić sobie z działaniami niepożądanymi

Każde leczenie jest inne. Ważne jest, aby poinformować zespół opiekujący się dzieckiem o objawach, które u niego występują. Pomocne może być prowadzenie dziennika działań niepożądanych występujących u dziecka. Spróbuj ustalić, co powoduje poprawę, a co pogorszenie objawów u dziecka. 

Korzystając z dziennika lub aplikacji mobilnej, można śledzić:

  • występowanie objawów i ich nasilenie;
  • pory występowania objawów; 
  • sposoby, dzięki którym objawy łagodnieją lub ustępują.

Aby pomóc w radzeniu sobie z działaniami niepożądanymi, zachęcaj dziecko do:

  • zdrowego odżywiania;
  • dbanie o aktywność fizyczną.
  • przestrzegania odpowiedniej rutyny snu; 
  • rozmawianiania o swoich objawach. 

Możesz pomóc stworzyć bezpieczne i sprzyjające środowisko, w którym Twoje dziecko będzie czuło się komfortowo, rozmawiając o swoich odczuciach. Rozmowy z innymi dziećmi i ich rodzinami mogą być źródłem innych pomysłów oraz stanowić wsparcie w radzeniu sobie z działaniami niepożądanymi. Świadomość, że inni również przechodzą lub przechodzili przez to samo może przynieść ukojenie. 

Zespół opiekujący się dzieckiem może dostosować leczenie dziecka lub przepisać leki lub inne terapie, aby złagodzić działania niepożądane. Twoje dziecko może spotkać się ze specjalistami ds. opieki paliatywnej lub leczenia bólu. Członkowie tego zespołu współpracują z pozostałą częścią zespołu opiekującego się dzieckiem, aby łagodzić działania niepożądane i zapewnić komfort. Pomoc mogą również zapewnić pracownicy socjalni, specjaliści ds. zdrowia psychicznego, specjaliści ds. wsparcia psychicznego dziecka w chorobie oraz kapelani.

Oprócz leków dziecko może stosować strategie radzenia sobie, takie jak:

  • Biofeedback
  • Terapia masażem
  • Muzykoterapia 
  • Terapia sztuką
  • Techniki relaksacji

Choć może to wymagać poradzenia sobie z pewnymi trudnościami i dobrej organizacji, kontrolowanie działań niepożądanych jest możliwe.

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

  • Jakie są najczęstsze działania niepożądane tego leczenia?
  • Jak długo zwykle utrzymują się te działania niepożądane?
  • Czy są jakieś poważne lub rzadkie działania niepożądane, na które powinienem/powinnam zwrócić uwagę?
  • Jak mogę pomóc mojemu dziecku radzić sobie z działaniami niepożądanymi? 
  • Co należy zrobić, jeśli zauważę działania niepożądane?

Najważniejsze informacje dotyczące radzenia sobie z działaniami niepożądanymi

  • Działania niepożądane to niepożądane skutki występujące podczas stosowania leku lub innego rodzaju leczenia. 
  • Leki i terapie powodują szereg działań niepożądanych, które mogą się różnić w zależności od osoby.
  • U niektórych pacjentów mogą wystąpić łagodne działania niepożądane. Inni pacjenci mogą doświadczać ciężkich działań niepożądanych.
  • Działania niepożądane mogą być tymczasowe i ustępować wkrótce po zakończeniu leczenia lub mogą utrzymywać się przez miesiące, a nawet lata po zakończeniu leczenia.
  • Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem o tym, jakich działań niepożądanych możesz się spodziewać i co zrobić, jeśli się pojawią.

—
Data aktualizacji: Wrzesień 2024 r.

Powiązane treści

  • Leczenie bólu

    Leczenie bólu jest ważnym elementem opieki nad dziećmi chorymi na raka lub inne schorzenia. Dowiedz się, jak zapobiegać bólowi i radzić sobie z nim.

  • Jak wspierać małe dziecko podczas choroby

    Poważna choroba może być stresująca dla małych dzieci i ich rodzin. Dowiedz się, jak wspierać zdrowie emocjonalne, behawioralne i społeczne swojego dziecka.

  • Żywienie a działania niepożądane

    W czasie choroby nowotworowej i innych ciężkich chorób wiele dzieci boryka się z problemami ze zdrowym odżywaniem się i ciężko im utrzymać pełnowartościową dietę. Poznaj strategie zachęcania do zdrowego jedzenia.