Przejdź do głównej zawartości

Układ odpornościowy

Czym jest układ odpornościowy?

Układ odpornościowy to sieć narządów, tkanek i komórek, które współpracują ze sobą, aby chronić organizm przed zarazkami i innymi czynnikami chorobotwórczymi. Chroni przed infekcjami i pomaga organizmowi wyleczyć się z chorób i urazów.

Infekcje rozpoczynają się, gdy zarazki lub patogeny dostają się do organizmu i namnażają się, powodując choroby lub uszkodzenia. Te zarazki lub patogeny obejmująbakterie,, pasożyty,,wirusyorazgrzyby..

W większości przypadków organizm potrafi samodzielnie bronić się przed szkodliwymi zarazkami. Jednak niektóre schorzenia i metody leczenia mogą osłabiać układ odpornościowy dziecka. Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy, może łatwiej ulegać infekcjom, które mogą być poważniejsze, a nawet zagrażać życiu.

Czasami reakcja immunologiczna może być zbyt silna lub trwać zbyt długo. Układ odpornościowy może atakować zdrowe komórki. Może to powodować problemy, takie jak reakcja alergiczna lub choroba autoimmunologiczna.

Części układu odpornościowego  

Skóra: skóra stanowi pierwszą linię obrony układu odpornościowego. Stanowi fizyczną barierę, która zapobiega przedostawaniu się zarazków do organizmu.

Błony śluzowe: Błony śluzowe dróg oddechowych i przewodu pokarmowego również pomagają zatrzymać wnikanie szkodliwych zarazków.

Białe krwinki: Komórki układu odpornościowego, w tym różne rodzaje białych krwinek, atakują i niszczą zarazki.

Układ limfatyczny: Układ limfatyczny to wyspecjalizowana sieć naczyń limfatycznych i narządów, które pomagają filtrować zarazki i odpady z organizmu. Narządy i tkanki układu limfatycznego obejmują:

  • Szpik kostny: miękka, gąbczasta tkanka znajdująca się w środkowej części większości kości, wytwarzająca komórki macierzyste odpowiedzialne za tworzenie krwi.
  • Migdałki: tkanki znajdujące się w tylnej części gardła, które filtrują zarazki.
  • Grasica: organ wytwarzający limfocyty T, białe krwinki pomagające zwalczać infekcje.
  • Śledziona: organ filtrujący zarazki i uszkodzone czerwone krwinki
  • Węzły chłonne: małe struktury, które filtrują płyn limfatyczny i zawierają komórki odpornościowe zwalczające zarazki.
Ilustracja układu odpornościowego dziecka

Układ limfatyczny jest częścią układu odpornościowego i pomaga chronić organizm przed infekcjami.

Rodzaje odporności

Istnieją dwa główne rodzaje odporności: wrodzona i nabyta.

Odporność wrodzona

Odporność wrodzona to ogólna ochrona, z którą rodzisz się, jak skóra i niektóre rodzaje komórek odpornościowych. Komórki odpornościowe przemieszczają się przez naczynia krwionośne i limfatyczne. Niektóre komórki odpornościowe atakują wszelkie atakujące organizm zarazki. Kiedy wykryją intruza, pochłaniają go i niszczą.

Odporność adaptacyjna

Odporność adaptacyjna to ochrona, którą organizm nabywa z czasem w wyniku ekspozycji na zarazki. Ten rodzaj odporności nazywany jest również odpornością nabytą lub specyficzną. W przypadku odporności nabytej komórki odpornościowe są trenowane, aby rozpoznawać i zapamiętywać określone zarazki.

Jednym ze sposobów, w jaki to robią, jest wytwarzanie przeciwciał. Przeciwciała to wyspecjalizowane białka, które rozpoznają i przyłączają się do obcych substancji, takich jak bakterie i wirusy, aby mogły zostać zniszczone. Przeciwciała często pozostają w organizmie przez miesiące lub lata, gotowe do ochrony przed tym samym zarazkiem w przyszłości. W ten sposób szczepionki chronią przed niektórymi chorobami.

Ryzyko infekcji u dzieci z osłabionym układem odpornościowym 

Jeśli Twoje dziecko ma raka, niedokrwistość sierpowatokrwinkową lub inne schorzenie, może być bardziej narażone na infekcje.

Zwiększone ryzyko infekcji może wynikać z jednego lub kilku powodów:

  • Metody leczenia lub choroby mogą powodować uszkodzenia lub owrzodzenia skóry lub błon wyściełających jamę ustną i przewód pokarmowy.
  • Śledziona może nie działać tak dobrze, jak powinna, w zakresie filtrowania zarazków i zwalczania infekcji.
  • Zabiegi medyczne i urządzenia, takie jak cewniki centralne i cewniki urologiczne, stanowią drogę do przedostawania się zarazków do organizmu.
  • Choroba lub jej leczenie mogą powodować niską liczbę białych krwinek.

Infekcje mogą być bardzo poważne u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy, jego organizm może nie reagować szybko na infekcje, ponieważ ma mniej komórek odpornościowych do zwalczania zarazków. Może to spowodować szybsze rozprzestrzenianie się infekcji lub jej dłuższe trwanie.

Jeśli Twoje dziecko ma słaby układ odpornościowy, objawy infekcji mogą być trudniejsze do rozpoznania. U niektórych pacjentów jedynym objawem infekcji może być gorączka.

Neutropenia i ryzyko infekcji

Choroba lub leczenie mogą zmniejszyć liczbę białych krwinek, które są dostępne do zwalczania infekcji. Neutrofile to rodzaj białych krwinek, które zabijają bakterie i grzyby. Niska liczba komórek neutrofilowych naraża osobę na ryzyko infekcji. Kiedy liczba jest niska, nie ma wystarczającej liczby komórek odpornościowych, aby zwalczać zarazki. Zarazki mogą zacząć się namnażać i rozprzestrzeniać infekcję w organizmie. 

Dowiedz się więcej o bezwzględnej liczbie neutrofili (ANC) i neutropenii.

Proste kroki mogą pomóc w zapobieganiu infekcjom: często myć ręce, ograniczać kontakt z zarazkami i przyjmować szczepionki zalecane przez zespół opiekujący się dzieckiem. Porozmawiaj z zespołem opiekującym się dzieckiem na temat ryzyka wystąpienia infekcji u Twojego dziecka i tego, kiedy należy uzyskać pomoc medyczną.

Najważniejsze informacje o układzie odpornościowym

  • Układ odpornościowy to sieć narządów, tkanek i wyspecjalizowanych komórek, która chroni organizm przed zarazkami i pomaga mu wyleczyć się z chorób i urazów.
  • Części układu odpornościowego obejmują skórę, błony śluzowe, białe krwinki i układ limfatyczny.
  • Jeśli Twoje dziecko ma osłabiony układ odpornościowy, ma mniej komórek odpornościowych do zwalczania zarazków. Infekcje mogą rozprzestrzeniać się szybciej lub trwać dłużej.
  • Jeśli układ odpornościowy dziecka reaguje zbyt silnie, może dojść do reakcji alergicznej lub rozwoju choroby autoimmunologicznej.
  • Jeśli Twoje dziecko ma słaby układ odpornościowy, objawy infekcji mogą być trudniejsze do rozpoznania.
  • Porozmawiaj z zespołem opieki medycznej na temat ryzyka infekcji u dziecka i podejmij kroki, aby zapobiec infekcji.


Data aktualizacji: Sierpień 2024 r.

Powiązane treści