Przełom aplastyczny

Czym jest przełom aplastyczny?

Przełom aplastyczny występuje, gdy szpik kostny nagle przestaje wytwarzać krwinki czerwone,Kiedy organizm nie jest w stanie wytworzyć nowych czerwonych krwinek, nie może zastąpić komórek, które ulegają rozpadowi. Liczba czerwonych krwinek może spaść do bardzo niskiego poziomu. Może to prowadzić do ciężkiej niedokrwistości.

Przełom aplastyczny dotyka głównie osoby z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, dziedziczną sferocytozą lub innymi podobnymi chorobami krwi, w których czerwone krwinki są niszczone szybciej (niedokrwistość hemolityczna). U dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową i innymi niedokrwistościami hemolitycznymi przełom aplastyczny jest zwykle wywoływany przez zakażenie parwowirusem.

Przełom aplastyczny może powodować ciężką niedokrwistość u dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową i innymi rodzajami niedokrwistości hemolitycznej. Może on zagrażać życiu, jeśli natychmiast nie zostanie wprowadzone leczenie.

Objawy przełomu aplastycznego

Objawy przedmiotowe i podmiotowe przełomu aplastycznego są następujące:

• Uczucie osłabienia lub zmęczenia
  
• Gorączka;
  
• Kaszel;
  
• Objawy grypopodobne
  
• Duszność;
  
• Nieregularne lub szybkie bicie serca
  
• Blada skóra lub usta
  

Bez leczenia objawy u dziecka będą się prawdopodobnie pogarszać z każdym dniem, zamiast ustępować. 

Przyczyny przełomu aplastycznego

Przełom aplastyczny jest często wywoływany przez zakażenie. Jedną z najczęstszych przyczyn jest zakażenie ludzkim parwowirusem B19, czyli "rumień zakaźny lub tzw. piąta choroba." Wirus ten powoduje, że szpik kostny przestaje wytwarzać nowe czerwone krwinki na 7–10 dni. 

Kryzys aplastyczny nie stanowi problemu dla większości osób, ponieważ zdrowe czerwone krwinki utrzymują się przez 90–120 dni. U osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową lub innymi niedokrwistościami hemolitycznymi czerwone krwinki łatwiej ulegają rozpadowi. Czerwone krwinki sierpowate mogą przetrwać tylko 7–20 dni. Jeśli dziecko nagle przestanie wytwarzać nowe czerwone krwinki, w ciągu 1–2 tygodni od zakażenia może rozwinąć się ciężka niedokrwistość.   

Po przebyciu parwowirusa dziecko rzadko choruje na niego ponownie. Rzadko zdarza się, aby przełom aplastyczny wystąpił więcej niż raz.  

Rozpoznanie przełomu aplastycznego

Przełom aplastyczny jest diagnozowany na podstawie wywiadu lekarskiego dziecka, badania fizykalnego i badań laboratoryjnych. Badania laboratoryjne mogą obejmować: 

Badanie morfologii krwi 

W badaniu morfologii krwi ocenie poddaje się następujące elementy:

• liczba zawartych w krwi krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi;  
  
• wielkość czerwonych krwinek;
  
• hematokryt, który pokazuje, jaka część krwi składa się z czerwonych krwinek; 
  
• hemoglobina, białko we krwi odpowiedzialne za transport tlenu. 
  

Czerwone krwinki u osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową lub innymi niedokrwistościami hemolitycznymi nie utrzymują się w organizmie tak długo, jak normalne czerwone krwinki. W rezultacie poziom hemoglobiny może spaść do niebezpiecznie niskiego poziomu podczas kryzysu aplastycznego.

Liczba retikulocytów 

Liczba retikulocytów mierzy liczbę młodych czerwonych krwinek w organizmie dziecka. Retikulocyty to nowe czerwone krwinki, które powstają w szpiku kostnym. Zwykle komórki te pozostają w szpiku kostnym, dopóki nie osiągną dojrzałości. Następnie opuszczają one szpik kostny i trafiają do krwiobiegu. 

Osoba cierpiąca na niedokrwistość sierpowatokrwinkową lub niedokrwistość hemolityczną ma zazwyczaj wysoką liczbę retikulocytów. Jednak podczas kryzysu aplastycznego liczba retikulocytów może spaść nawet do zera.

Znajomość wyników morfologii krwi i liczby retikulocytów Twojego dziecka pozwala zespołowi, który się nim opiekuje, ocenić stopień zaawansowania niedokrwistości. Pomaga to w planowaniu leczenia. Wyniki te mogą być sprawdzane codziennie podczas przełomu aplastycznego w celu monitorowania stanu zdrowia dziecka.

Badanie na obecność parwowirusa  

W celu zdiagnozowania aktywnego zakażenia parwowirusem można wykonać badania krwi.

Leczenie przełomu aplastycznego

Jeśli u dziecka wystąpią objawy przełomu aplastycznego, należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Leczenie przełomu aplastycznego może wymagać pobytu w szpitalu w celu przeprowadzenia zabiegów i badań kontrolnych.

Dziecko może potrzebować transfuzji krwi, jeśli ma ciężką niedokrwistość. Podczas transfuzji otrzyma czerwone krwinki od dawcy. Transfuzja czerwonych krwinek zwiększy poziom czerwonych krwinek i hemoglobiny. Zwiększa to zdolność krwi do transportu tlenu do czasu, aż szpik kostny będzie w stanie ponownie wytworzyć nowe czerwone krwinki.

Jeśli Twoje dziecko ma przełom aplastyczny spowodowany zakażeniem parwowirusem B19, podczas leczenia zostanie poddane izolacji. Oznacza to pobyt w pokoju z dala od innych pacjentów. Osoby wchodzące do pokoju dziecka muszą nosić maskę i fartuch. Jest to konieczne, ponieważ parwowirus B19 może przenosić się między ludźmi. Dla większości osób nie stanowi on zagrożenia, ale może powodować problemy u osób cierpiących na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, inne rodzaje niedokrwistości hemolitycznej, a także u kobiet w ciąży i nienarodzonych dzieci. 

Kiedy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem

Jeśli uważasz, że Twoje dziecko przechodzi kryzys aplastyczny, skontaktuj się z zespołem opiekującym się dzieckiem. Twoje dziecko wymaga leczenia, aby uniknąć poważnych problemów zdrowotnych, w tym śmierci.

Kiedy należy zgłosić się po pomoc medyczną w nagłych wypadkach

Natychmiast zabierz dziecko na pogotowie, jeśli ma którekolwiek z tych objawów:

• Problemy z oddychaniem
  
• Trudno jest obudzić dziecko
  
• Dziecko wygląda na bardzo blade
  
• Dziecko zachowuje się jakby było bardzo zmęczone
  

Jeśli zauważysz te objawy, natychmiast porozmawiaj z lekarzem opiekującym się dzieckiem. Udaj się na pogotowie lub natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe.

Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia niedokrwistości aplastycznej u dziecka

Niedokrwistość aplastyczna jest często spowodowana zakażeniem parwowirusem B19. Wirus ten jest bardzo powszechny i łatwo się rozprzestrzenia. 

Jeśli Twoje dziecko cierpi na niedokrwistość sierpowatokrwinkową lub podobną chorobę krwi, podejmij kroki, aby zapobiegać zakażeniom. Poinformuj zespół opiekujący się dzieckiem, jeśli ktoś z Twojej rodziny mógł mieć kontakt z osobą zakażoną parwowirusem lub piątą chorobą. 

Kobiety w ciąży powinny również unikać kontaktu z dziećmi z piątą chorobą lub przełomem aplastycznym. Jeśli kobieta w ciąży przebywała w pobliżu osoby z parwowirusem, powinna natychmiast poinformować o tym swojego lekarza. Wirus może zaszkodzić nienarodzonemu dziecku.

Ogólne środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się zarazków i infekcji obejmują:

• Często myj ręce. Używaj mydła i wody lub stosuj preparat do odkażania rąk na bazie alkoholu. 
  
• Zakrywaj usta podczas kaszlu i kichania.  
  
• Unikaj kontaktu z osobami chorymi.
  
• Unikaj dotykania oczu, nosa lub ust.
  
• Przyjmuj szczepionki zalecane przez zespół opieki.  
  

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

• Co spowodowało przełom aplastyczny u mojego dziecka?
  
• Jakie badania są potrzebne mojemu dziecku i jak często powinno się je wykonywać?
  
• Jakie są dostępne metody leczenia przełomu aplastycznego?
  
• Jakie są potencjalne powikłania przełomu aplastycznego?
  
• Na jakie objawy ostrzegawcze wymagające pilnej reakcji powinniśmy zwracać uwagę? 
  

Powiązane treści