Problemy z kręgosłupem u osób, które przeżyły nowotwór w dzieciństwie

Niektóre metody leczenia nowotworów mogą powodować nieprawidłowe skrzywienie kręgosłupa.

Skolioza i kifoza to dwa schorzenia kręgosłupa, które mogą wystąpić u dziecka. Oba schorzenia można leczyć.

Skolioza

Skolioza występuje, gdy kręgosłup skręca się w bok.

Zdrowy kręgosłup widziany od tyłu ma kształt prostej linii. W przypadku skoliozy kręgosłup wygina się w kształcie litery "S" lub "C."

Skoliozę rozpoznaje się, gdy na zdjęciu rentgenowskim widoczne jest skrzywienie boczne o co najmniej 10 stopni.

Objawy są następujące:

• Nierówne łopatki
• Nierówne biodra
• Nierówna talia
• Pochylenie pleców w jedną stronę
• Głowa nie jest wyśrodkowana nad kościami biodrowymi
• Jedna noga jest dłuższa od drugiej

Przyczyny i czynniki ryzyka skoliozy po leczeniu nowotworów wieku dziecięcego

Skolioza występuje u wielu młodych ludzi, zwłaszcza nastolatków. Często przyczyna jest nieznana.

Pacjenci, którzy zostali poddani niektórym rodzajom radioterapii, są bardziej narażeni na nierównomierny rozwój mięśni, kości i tkanek miękkich pleców.

Do dzieci, które przeżyły nowotwór i są narażone na ryzyko skoliozy, należą te, które:

• chorowały na nowotwór w obrębie kręgosłupa lub w jego pobliżu;
• przeszły operację kręgosłupa lub klatki piersiowej. Nie obejmuje to założenia cewnika centralnego;
• zostały poddane radioterapii tułowia lub dowolnego obszaru od ramion do miednicy. Radioterapia może prowadzić do nierównomiernego rozwoju mięśni, kości i tkanek miękkich pleców. Ryzyko wzrasta, gdy:
  • dawka wynosiła 20 Gy lub więcej;
  • obszar poddany radioterapii obejmował połowę klatki piersiowej lub brzucha;
  • przeprowadzono również operację klatki piersiowej, brzucha lub kręgosłupa.

Przyczyny i czynniki ryzyka kifozy po leczeniu nowotworów wieku dziecięcego

Osoby zagrożone kifozą to między innymi osoby, które:

• Chorowały na nowotwór w obrębie kręgosłupa lub w jego pobliżu;
• Przeszły operację kręgosłupa, klatki piersiowej lub górnej części brzucha (z wyłączeniem założenia cewnika centralnego);
• Zostały podane radioterapii klatki piersiowej, górnej części brzucha, zwłaszcza w dawkach 20 Gy lub większych.
  • Radioterapia może powodować rozciągnięcie więzadeł kręgosłupa, zwiększając naturalną krzywiznę kręgosłupa.
  • Promieniowanie może również powodować nierównomierny rozwój mięśni i więzadeł pleców.

Metody leczenia skoliozy i kifozy

W przypadku rozpoznania skoliozy lub kifozy pacjenci są zazwyczaj kierowani do specjalisty ortopedy.

Leczenie obu schorzeń przebiega zazwyczaj etapowo:

• Obserwacja. Skrzywienie będzie ściśle monitorowane, szczególnie w okresie dojrzewania i innych okresach szybkiego wzrostu. Jeśli skrzywienie nie pogorszy się, obserwacja może być jedynym koniecznym działaniem.
• Gorset ortopedyczny Jeśli skrzywienie postępuje, kolejnym krokiem jest zazwyczaj założenie plastikowego gorsetu ortopedycznego. Można go nosić pod ubraniem, aby zapobiec pogłębianiu się skrzywienia lub pomóc je skorygować.
• Zabieg chirurgiczny. Jest wykonywany w poważnych przypadkach, których nie można wyleczyć poprzez obserwację lub stosowanie gorsetu ortodontycznego. 

Co osoby, które przeżyły, mogą zrobić w przypadku problemów z kręgosłupem

Poznaj zagrożenia i monitoruj swój stan zdrowia

• Poznaj ryzyko rozwinięcia się problemów z kręgosłupem w Twoim przypadku. Zapytaj swojego lekarza, czy poddano Cię leczeniu, które zwiększa ryzyko wystąpienia schorzeń kręgosłupa.
• Pokaż kopię swojego planu opieki nad pacjentem, który przeżył chorobę nowotworową, swoim świadczeniodawcom. Plan zawiera szczegółowe informacje na temat leczenia nowotworu, w tym transfuzji krwi, oraz informacje na temat problemów zdrowotnych, które mogą wystąpić w wyniku leczenia.

Badania przesiewowe w kierunku problemów z kręgosłupem

• Regularnie poddawaj się badaniom kontrolnym, które obejmują sprawdzanie problemów z kręgosłupem. Skoliozę i kifozę można wykryć podczas badania fizykalnego. Diagnozę można potwierdzić za pomocą zdjęcia rentgenowskiego.
• Jeśli martwisz się skrzywieniem kręgosłupa, porozmawiaj ze swoim lekarzem.

Więcej informacji można znaleźć na stronie Children’s Oncology Group Scoliosis and Kyphosis Health Link.