Pomiar bólu u dzieci

Jak diagnozuje się ból?

Ból nie jest objawem widocznym jak wysypka ani wyczuwalnym jak guzek. Zespół medyczny zazwyczaj nie wie, że pacjent odczuwa ból, chyba że pacjent sam o tym poinformuje lub, w przypadku bardzo małych pacjentów, rodzice zaobserwują zachowanie, które sugeruje, że dziecko odczuwa ból.

Pacjenci i rodzice muszą szczerze informować o objawach bólu, aby można było ustalić jego przyczyny i zastosować odpowiednie leczenie.

Zespół medyczny zada pytania dotyczące wpływu bólu na codzienne życie pacjenta, np. na możliwość chodzenia do szkoły, zabawy z przyjaciółmi i uczestniczenia w ulubionych zajęciach.

Pytania te znane są jako funkcjonalna ocena bólu. Zespół może zadawać pytania takie jak

• Czy ból utrudnia normalne codzienne czynności?
• Czy trudno jest Ci skoncentrować się na normalnych czynnościach, takich jak czytanie, zabawa z przyjaciółmi, oglądanie telewizji, granie w gry wideo lub rozmowa z kimś?
• Czy ból jest tak silny, że powoduje ograniczenie lub unikanie aktywności fizycznej? 
• Czy trudno jest Ci skoncentrować się na czymkolwiek innym niż ból?

Lekarze określą również intensywność bólu w skali od 0 do 10. Sposób, w jaki pacjenci oceniają swój ból, zależy od ich wieku. 

Pacjenci w wieku poniżej 4 lat

W przypadku młodych pacjentów powszechnie stosuje się skalę FLACC. Opiera się ona na obserwacjach rodziców.

Pacjenci w wieku od 4 do 7 lat

Zmieniona skala oceny bólu FACES® wykorzystuje mimikę twarzy, aby pomóc małym dzieciom ocenić ból w skali od 0 do 10. Twarze pokazują, jak bardzo coś może boleć. Twarz po lewej stronie (0) nie pokazuje bólu. Wraz ze wzrostem liczby twarze pokazują coraz większy ból. 10 na skali oznacza bardzo silny ból. Pacjenci proszeni są o wskazanie twarzy, która pokazuje, jak bardzo obecnie odczuwają ból.

Pacjenci w wieku 8 lat i starsi

Starsze dzieci, nastolatki i młodzi dorośli mogą oceniać swój ból za pomocą prostej skali numerycznej od 0 do 10 – 0 oznacza brak bólu, a 10 oznacza silny ból.

Oprócz oceny bólu lekarz sklasyfikuje rodzaj bólu.

Ból fizyczny może być

• Związany z tkankami (nocyceptywny): Ból związany z chorobą, zabiegiem chirurgicznym lub działaniami niepożądanymi leczenia, np. owrzodzeniami jamy ustnej. Ból może występować w kościach, stawach, mięśniach, skórze lub tkance łącznej. Zazwyczaj opisuje się go jako ból tępy lub pulsujący.
• Związany z nerwami (neuropatyczny): Ból wynikający z uszkodzenia lub zapalenia nerwów. Często opisywany jest jako pieczenie, mrowienie lub kłucie. Występuje wzdłuż przebiegu uszkodzonego nerwu po zabiegach chirurgicznych, takich jak ból fantomowy kończyny, uszkodzenie nerwów wywołane chemioterapią, np. działania niepożądane winkrystyny lub radioterapii.

Lekarze mogą również zachęcać pacjentów i rodziny do prowadzenia dziennika, aby mogli odnotowywać wszelkie wzorce, takie jak pory dnia, w których ból występuje częściej, lub rodzaje czynności (lub brak aktywności), po których pojawia się ból.

Ból może mieć również inne przyczyny, które członkowie zespołu opieki mogą zbadać wraz z rodziną pacjenta. W celu udzielenia pomocy rodzinie można wezwać duchownego lub pracownika socjalnego.

Dokładna, dogłębna ocena bólu jest ważna, ponieważ pomaga zespołowi medycznemu opracować najlepszy możliwy plan leczenia bólu.

Powiązane treści