Przejdź do głównej zawartości

Terapia zajęciowa dla dzieci

Czym jest terapia zajęciowa?

Terapeuta zajęciowy uśmiecha się podczas pracy z bardzo młodym pacjentem chorym na raka.

Dziecięcy terapeuta zajęciowy może pomóc dzieciom w rozwijaniu motoryki małej, np. w posługiwaniu się kredką lub ołówkiem.

Pediatryczna terapia zajęciowa (TZ) to rodzaj terapii, który pomaga dzieciom rozwijać umiejętności potrzebne w codziennym życiu. Obejmuje wsparcie dla dzieci z potrzebami medycznymi lub innymi trudnościami związanymi z ruchem, przetwarzaniem sensorycznym lub uczeniem się. Terapia zajęciowa pomaga dzieciom uczestniczyć w codziennych czynnościach, które są dla nich ważne, takich jak zabawa, nauka i samoobsługa.  

Cele terapii zajęciowej mogą obejmować osiąganie kamieni milowych rozwoju, osiąganie sukcesów w szkole oraz wykonywanie aktywności w sposób porównywalny z rówieśnikami.  

Korzyści terapii zajęciowej

Terapia zajęciowa pomaga dzieciom wykonywać codzienne czynności lub „zadania” typowe dla okresu dzieciństwa. Współpraca z terapeutą zajęciowym może pomóc dziecku nabrać pewności siebie i stać się bardziej samodzielnym. Terapia zajęciowa obejmuje ćwiczenia i aktywności wspierające dziecko w następujących obszarach: 

Umiejętności motoryczne 

  • Umiejętności z zakresu małej motoryki wykorzystujące mniejsze mięśnie dłoni do wykonywania czynności, takich jak chwytanie przedmiotów, kolorowanie, używanie nożyczek i pisanie
  • Umiejętności z zakresu dużej motoryki obejmują kontrolę głowy i tułowia, postawę ciała, sięganie, ćwiczenie różnych pozycji oraz osiąganie kamieni milowych rozwoju, jak obracanie się i raczkowanie  
  • Koordynacja wzrokowo-ruchowa lub zdolność wykorzystywania informacji wzrokowych do kierowania ruchami rąk, na przykład podczas kolorowania w obrębie konturów lub łapania piłki 
  • Dostosowywanie aktywności w celu modyfikowania czynności tak, aby były łatwiejsze do wykonania dla dzieci z opóźnieniem rozwoju, osłabieniem lub niedowidzeniem 

Codzienne czynności 

  • Czynności dnia codziennego, takie jak kąpiel, korzystanie z toalety, mycie zębów, ubieranie się i samodzielne jedzenie.  
  • Umiejętności życiowe, takie jak gotowanie, prace domowe i prowadzenie samochodu (dla nastolatków) 

Szkoła i nauka   

  • Umiejętności poznawcze i uczenia się, takie jak utrzymywanie koncentracji, organizowanie zadań oraz zapamiętywanie kolejnych etapów wykonywania czynności 
  • Reagowanie na bodźce sensoryczne, jak dźwięki, faktury, dotyk czy światło  
  • Umiejętności społeczne, jak czekanie na swoją kolej i nawiązywanie interakcji z rówieśnikami 
  • Korzystanie z przyborów szkolnych, jak klej czy nożyczki 

Rekonwalescencja i potrzeby medyczne 

  • Radzenie sobie ze zmęczeniem związanym z chorobą lub leczeniem, jak odpowiednie dostosowywanie tempa aktywności, robienie przerw na odpoczynek oraz znajdowanie sposobów ułatwiających wykonywanie codziennych czynności 
  • Planowanie bezpiecznego powrotu do codziennych aktywności lub do szkoły po operacji albo chorobie 
  • Korzystanie ze sprzętu wspomagającego wykonywanie codziennych czynności 

Znalezienie terapeuty  zajęciowego

Terapeuci zajęciowi to licencjonowani pracownicy ochrony zdrowia posiadający specjalistyczne wykształcenie i przygotowanie w zakresie terapii zajęciowej (TZ). Mogą pracować w szpitalach, klinikach, szkołach i domach. 

Przepisy obowiązujące w danym stanie lub warunki ubezpieczenia mogą wymagać skierowania od pracownika ochrony zdrowia na terapię zajęciową. Zespół opieki medycznej wyjaśni, jakie formalności są wymagane, i pomoże znaleźć pediatrycznego terapeutę zajęciowego.  

Terapia zajęciowa może być dostępna w ramach programu wczesnej interwencji dla dzieci do 3. roku życia oraz oferowana w szkołach jako element indywidualnego programu edukacyjnego (IEP).  

Poproś zespół opieki medycznej, pielęgniarkę szkolną, doradcę szkolnego lub pracownika socjalnego o pomoc w znalezieniu pediatrycznego terapeuty zajęciowego. 

Terapeuta zajęciowy przeprowadzi ocenę w zakresie terapii zajęciowej, aby określić potrzeby dziecka. Może również współpracować z innymi członkami zespołu  rehabilitacyjnego, takimi jak fizjoterapeuci i logopedzi, aby opracować odpowiedni plan opieki dla dziecka.  

Pytania do zespołu opiekującego się dzieckiem

  • Dlaczego moje dziecko potrzebuje terapii zajęciowej  
  • Jak często moje dziecko powinno uczestniczyć w terapii zajęciowej (TZ)? 
  • Jakie są cele terapii zajęciowej dla mojego dziecka? 
  • Co możemy robić w domu, aby wspierać postępy mojego dziecka? 
  • Skąd będziemy wiedzieć, że moje dziecko robi postępy? 
  • Czy moje dziecko potrzebuje sprzętu adaptacyjnego lub urządzeń pomocniczych? 
  • Kiedy należy skontaktować się z zespołem opiekującym się dzieckiem? 

Najważniejsze informacje o terapii zajęciowej

  • Terapia zajęciowa (TZ) pomaga ludziom wykonywać codzienne czynności i aktywności dnia codziennego, które są dla nich ważne. 
  • W przypadku dzieci terapia zajęciowa może wspierać osiąganie kamieni milowych rozwoju, osiąganie sukcesów w szkole oraz rozwijanie samodzielności. 
  • Pediatryczna terapia zajęciowa może koncentrować się na rozwijaniu motoryki małej, samoobsługi, umiejętności życiowych, koordynacji wzrokowo-ruchowej, umiejętności poznawczych i uczenia się, trudnościach związanych z przetwarzaniem sensorycznym, zabawie i umiejętnościach społecznych oraz korzystaniu ze sprzętu adaptacyjnego. 
  • Terapia zajęciowa może odbywać się w domu, w szkole, w szpitalu lub w przychodni.  
  • Zapytaj terapeutę zajęciowego, nad czym możecie pracować z dzieckiem w domu, aby wspierać jego postępy.  
  • W razie potrzeby zespół opieki medycznej może pomóc w uzyskaniu skierowania do terapeuty zajęciowego.  

Uzyskaj więcej informacji

—
Data aktualizacji: Kwiecień 2026 r.

Powiązane treści