ကြိုဆိုပါသည်

Together သည် - လူနာများနှင့် မိဘများ၊ မိသားစုဝင်များနှင့် သူငယ်ချင်းများအပါအဝင် - ကလေးကင်ဆာကြောင့် ထိခိုက်မှုရှိသူတိုင်းအတွက် ရင်းမြစ်အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ပိုမိုလေ့လာရန်

ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်း အနာများ

ကလေးများတွင်ဖြစ်သော ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်း အနာများသည် ကင်ဆာဆိုးကျိုး၏ ယေဘုယျ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေအတွက် ဆေးပညာဆိုင်ရာအမည်မှာ ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းဖြစ်သည်။

ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ။

ခံတွင်းဆိုသည်မှာ ပါးစပ်နှင့်လည်ချောင်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းသည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကိုဖုံးပေးသော အမြှေးပါး၊ အစိုဓာတ်ထုတ်ပေးသည့်အင်္ဂါ၊ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အင်္ဂါအချို့၏ အတွင်းသားများ ရောင်ရမ်းခြင်းဖြစ်သည်။ ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းသည် ပါးစပ်၊ အစာအိမ်၊ အူများ နှင့် စအို အပါအဝင် အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်းတလျှောက် မည်သည့်နေရာတွင်မဆိုဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ နာကျင်သော အနာများဖြစ်စေသည်။

၀ - ၁၈ နှစ်အကြားဖြစ်သော ကလေးဘဝ ကင်ဆာဖြစ်နေသော လူနာများ၏ ၅၀% အထက်သည် ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အချင်းသွေးမှရသော ပင်မဆဲလ်အစားထိုးခြင်း (ရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပင်မဆဲလ်အစားထိုးခြင်းဟုလည်းခေါ်သည်) ရှိနေသော လူနာများ၏ ၇၅% အထက်သည် ဤဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဖြစ်နိုင်ချေပိုများသည်။ လူနာအများစုကတော့ ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကင်ဆာကုထုံး၏ စိတ်မနှစ်မြို့စရာအကောင်းဆုံး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဟု ဆိုကြပါသည်။

ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းအနာများသည် အောက်ပါတို့ကိုဖြစ်စေသောကြောင့် စိုးရိမ်စရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

  • နာကျင်မှုနှင့် ခံရခက်ခြင်း
  • လူနာများအတွက် အစာစားရာတွင်၊ ရေသောက်ရာတွင် ခက်ခဲခြင်း
  • လူနာများ ရောဂါပိုးဝင်ရန် အန္တရာယ်များခြင်း
  • လူနာ၏ ကုထုံးအစီအစဉ်ကိုပြောင်းလဲရခြင်း

ဤဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို စီမံနိုင်သော်လည်း အပြည့်အဝ မတားဆီးနိုင်ပါ။ ပါးစပ်နှင့်လည်ချောင်းအနာများကို ဖြေရှင်းရာတွင်အောက်ပါအချက်များပါဝင်သည်-

  • ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း
  • နာကျင်မှုနှင့် ခံရခက်ခြင်းအတွက် ကုထုံး
  • ကူးစက်ရောဂါများအတွက် ကုထုံး
  • အာဟာရ ထောက်ပံ့မှု

အန္တရာယ်ရှိသောအချက်များနှင့် အကြောင်းအရင်းများ

ပါးစပ်နှင့်လည်ချောင်းအနာများကို ပိုကြီးထွားစေသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-

  • ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံး ဆေးပမာဏမြင့်မားခြင်း
  • အချင်းသွေးမှရသော ပင်မဆဲလ်အစားထိုးခြင်း (ရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပင်မဆဲလ်အစားထိုးခြင်းဟုလည်းခေါ်သည်) သည် အစားထိုးခြင်းမပြုလုပ်ခင် ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံး ဆေးပမာဏမြင့်မားခြင်းနှင့် ပတ်သတ်ပါသည်။
  • ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းတွင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိထားခြင်း
  • နျူထရိုဖီးလ်နည်းခြင်း
  • သွားကျန်းမာရေး အားနည်းခြင်း

ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံးနှင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးသည် လျင်မြန်စွာပွားနေသော ကင်ဆာဆဲလ်များကို  ကွဲသွားစေသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပါးစပ်၊ လည်ချောင်းနှင့် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း အတွင်းမျက်နှာပြင်မှ ကျန်းမာသောဆဲလ်များလည်း လျင်မြန်စွာကွဲသွားသည်။ ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံးဆေးများနှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်သည် ကျန်းမာသောဆဲလ်များကိုလည်း တိုက်ခိုက်ပါသည်။

ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံးဆေးများသည် ဆဲလ်များကို သေစေပါသည်။ ဆဲလ်များ၏ စွမ်းအင်ဌာန (မိုက်တိုခွန်ထရီးယား) သည် ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းများကို အစပျိုးပေးလိုက်သည့် ဖြစ်ရပ်များကို ဆက်တိုက် ထုတ်လွှတ်ပါသည်။

ဆဲလ်များသေဆုံးသွားချိန်တွင် ပါးစပ်အရေပြားလည်း ယိုယွင်းလာသည်။

လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ

လူနာများနှင့် မိသားစုများသည် လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများပေါ်လာသည့်အချိန်တွင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ကို ပြောပြသင့်ပါသည်။

  • ပါးစပ်၊ လည်ချောင်း သို့မဟုတ် နှုတ်ခမ်းများ အပေါ် သို့မဟုတ် အတွင်းတွင် အနာပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း
  • အစာမျိုချရန်ခက်ခဲခြင်း
  • ပါးစပ် သို့မဟုတ် လည်ချောင်းအတွင်းမှ ပြည်များ ယိုထွက်ခြင်း (သွားရည်များကျခြင်း)
  • အဖြူအကွက်များ သို့မဟုတ် အနာများ ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းအတွင်းတွင်ဖြစ်ခြင်း
  • သွားဖုံးသွေးယိုခြင်း
  • ကိုယ်အပူချိန် ၁၀၀.၄ ဖာရင်ဟိုက် သို့မဟုတ် ၃၈.၀ ဆဲစီးယပ်စ် အထက်ဖြစ်နေခြင်း

ရောဂါအမျိုးအစား

အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် ပါးစပ်နှင့်လည်ချောင်းအနာများကို ရောဂါဖော်ထုတ်သည်-

  • ပါးစပ်နှင့်လည်ချောင်းတို့ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့သည် နှုတ်ခမ်းအရေပြားအောက်၊ ပါးအတွင်း ဘယ် ညာ၊ လျှာအောက်ဘက်နှင့် အတွင်းဘက်များ၊ ပါးစပ် အောက်ပိုင်းနှင့် အပေါ်ပိုင်း၊ အရိုးနုနှင့် လည်ချောင်းတို့ကို စစ်ဆေးပါမည်။
  • အစာစား ရေသောက်ရာတွင် နာကျင်မှုနှင့် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းတို့ကို လူနာကတင်ပြခြင်း။

ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့သည် ခံတွင်းလည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်းကို အခြေအနေပြင်းထန်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ၁ မှ ၄ အထိ အဆင့်သတ်မှတ်ပါမည်။ ဤအဆင့်များက ကုထုံးနည်းလမ်းများ သတ်မှတ်ရာတွင် ကူညီလိမ့်မည်။ အဆင့် ၃-၄ များကို ပြင်းထန်အဆင့်ဟု သတ်မှတ်သည် -- အဆင့်ပိုပြင်းထန်လာလေ ရောဂါအသစ်များ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများလာလေဖြစ်သည်။

  1. အနာများနှင့် နီရဲခြင်း
  2. ပြည်တည်နာဖြစ်သော်လည်း အစာစားနိုင်ခြင်း
  3. သွေးယိုနေသည့် ပြည်တည်နာ၊ အစာအပျော့များသာ စားနိုင်သည်။
  4. တစ်ရှူး ပုပ်ခြင်း၊ သိသိသာသာသွေးယိုခြင်း၊ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်စရာ ဆိုးကျိုးများ

ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း

ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းအနာများကို အချို့ဖြစ်စဉ်များတွင် ကြိုတင်မတားဆီးနိုင်ပါ။ ရောဂါလက္ခဏာပြင်းထန်မှုကို ဖြစ်နိုင်သမျှ လျော့နည်းစေရန် လူနာများလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့်များလည်းရှိပါသည်။

  • သွားဘက်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးခြင်း - ဖြစ်နိုင်မည်ဆိုလျှင် ကုသမှုမစတင်ခင် သင့်ကလေးကို သွားဘက်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်သည်။ သင့်ကလေးက ကင်ဆာလူနာဖြစ်ကြောင်း သွားဆရာဝန်ကို အသိပေးထားပါ။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုနှင့် ပြုပြင်ရန်လိုအပ်သည့် မည်သည့်သွားဘက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာကိုမဆိုဖော်ထုတ်နိုင်ပါသည်။
  • ခံတွင်း အသုံးအဆောင်များ သို့မဟုတ် သွားအထိန်းများကို ကုသမှုမစတင်ခင် ဖြုတ်ထားရမည်။
  • နေ့စဉ်ပါးစပ်ဂရုစိုက်ခြင်း - အကယ်၍ ခံတွင်း ဂရုစိုက်ခြင်းသည် နာကျင်သည့်တိုင်အောင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။
    • သွားတိုက်တံ အပျော့နှင့် ညင်သာစွာသွားတိုက်ပါ။ သွားတိုက်ခြင်းကို ဂရုတစိုက်ပြုလုပ်ရမည်။ ၎င်းသည် သွားဖုံးများကို သွေးထွက်စေပြီး သွေးကြောထဲသို့ အန္တရာယ်ရှိသော ဘက်တီးရီယား ဝင်ရောက်ရန် လမ်းကြောင်းဖြစ်သွားစေနိုင်သည်။ သွားတိုက်ခြင်းမပြုလုပ်နိုင်လျှင် ခံတွင်းသုံး ဂွမ်းများ သို့မဟုတ် ရေမြှုပ်များကိုရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်သည်။
    • ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ ညွှန်ကြားထားသော ပါးစပ်သန့်ရှင်းနည်းများကိုသာ အသုံးပြုပါ။ ဘက်တီးရီးယားပိုးများသန့်စင်သော ဆေးဖြစ်သော ကလိုရိုဟင်ဆီဒိုင်းသည် ပါးစပ်အတွင်းမှ ဘက်တီးရီးယားများကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။
    • အကယ်၍ လူနာတွင် ပါးစပ်အနာများရှိနေလျှင် သွားပွတ်ကြိုးများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ သွားပွတ်ကြိုးများ အသုံးမပြုခင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ကိုမေးပါ။ ၎င်းသည် တစ်ရှူးများကိုထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်ပြီး သွေးထွက်ခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။
    • ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံးအစတွင် ပါးစပ်အတွင်းမှ သွားပေါက်များကို တားဆီးရန် အာဟာရပါရဂူမှ “ပျော့သော” အစာ ကိုစားရန် ညွှန်ကြားပါလိမ့်မည်။ ပျော့သော အစားအစာများသည် ဝါးရန်နှင့်မျိုချရန် ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ ဝါးရခက်သောအစာနှင့် အစပ်များ သို့မဟုတ် အက်ဆစ်ဓာတ်များပါဝင်သောအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် လူနာများကို တိုက်တွန်းမည်။ အရမ်းပူသော သို့မဟုတ် အေးသော အစာများကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်စေချင်သည်။
  • ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ ပါးစပ်ခြောက်သွေ့ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့် နည်းလမ်းများကို တိုက်တွန်းပါမည်။ ဤနည်းလမ်းများတွင် အရည်များသောက်သုံးခြင်း၊ သွားရည်အစားထိုးပစ္စည်းတစ်ခုကို အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပလုပ်ကျင်းခြင်းနှင့် သကြားမပါသော သကြားလုံးနှင့် ပီကေ စားသုံးခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
  • နှုတ်ခမ်း ဂရုစိုက်ခြင်း - ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ ညွှန်ကြားထားသော နှုတ်ခမ်းရေဓာတ်ဖြည့်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုပါ။
  • ရေခဲ ကုထုံး - ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းကုထုံးမတိုင်မီနှင့် တိုတောင်းသောအချိန်ပိုင်း အတွင်းတွင် ရေခဲတုံးလေးများစားခြင်းသည် ပါးစပ်အနာများကြီးထွားလာမှုကို နှေးသွားစေသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အေးခဲစေသည့်ကုထုံးနည်းဟုခေါ်သည်။ အအေးဓာတ်သည် ပါးစပ်သို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို လျော့နည်းစေသည်။
  • Palifermin - အချင်းသွေးမှရသော ပင်မဆဲလ်အစားထိုးခြင်း ခံယူနေသောလူနာများတွင် ကာကွယ်ပေးသည့် ကုထုံးအနေဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် Palifermin ဆေးကိုညွှန်းပါသည်။

အလင်းချိန်ညှိခြင်း (အဆင့်နိမ့်လေဆာ) ကုထုံးသည် ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုထုံးနည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် လေ့လာနေဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အလင်းရောင်ကို အသုံးပြုပြီး တစ်ရှူးများကြီးထွားရန်၊ ဖူးရောင်နီရဲခြင်းလျှော့ချရန်၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နာကျင်မှုသက်သာစေရန် စသည်များ တိုးတက်လာစေအောင်ပြုလုပ်သည်။

ကုထုံး

ကုထုံးသည် နာကျင်မှုလျော့နည်းစေရန်၊ ရောဂါပိုးများကို ကုသရန်နှင့် လူနာသည် လိုအပ်သော အာဟာရ ရရန်အပေါ်တွင် အဓိကထားပါသည်။

နာကျင်မှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း

ဤ နာကျင်မှုကုထုံးများသည် တစ်နေရာတည်း သို့မဟုတ် တစ်ကိုယ်လုံး ဖြစ်နိုင်ပြီး လူနာ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ အပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။

တစ်နေရာတည်း ကုထုံးများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-

  • ဆေးရည်များ သို့မဟုတ် ခံတွင်းသန့်စင်ဆေးရည် - ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ အချို့သော ဆေးရည်များ သို့မဟုတ် ခံတွင်းသန့်စင်ဆေးရည်များကို ညွှန်ကြားပါမည်။ အမျိုးအစားမတူသော ခံတွင်းသန့်စင်ဆေးရည်များစွာရှိပါသည်။ ပါဝင်ပစ္စည်းများသည် ကလေးကင်ဆာဌာနအလိုက်ပြောင်းလဲပါသည်။ နာကျင်မှုသက်သာရန်၊ ရောဂါပိုးများကိုတိုက်ထုတ်ရန်နှင့် ရောင်ရမ်းခြင်းလျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ ပါဝင်တတ်ပါသည်။
  • အပေါ်ယံဂျဲလ်များအကြောင်း- မသက်မသာဖြစ်ခြင်းများကို ယာယီသက်သာစေရန် စောင့်ရှောက်ရေးအသင်းမှ ဂျဲလ် များကိုလည်း ညွှန်းပါသည်။

တစ်ကိုယ်လုံးအတွက် ကုသမှုများတွင် နာကျင်မှုသက်သာသော ဆေးဝါးအမျိုးမျိုး ပါဝင်နိုင်သည်။ ဆေးဝါးမပါဝင်သည့်နာကျင်မှုကုထုံး၏ အခြားပုံစံများကိုလည်း ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ တိုက်တွန်းနိုင်သည်။

အာဟာရ ထောက်ပံ့မှု

လူနာများသည် အစာစားခြင်းနှင့် သောက်သုံးခြင်းတို့တွင် အဆင်မပြေမှုများဖြစ်သည့်အခါ ဤအခြေအနသည် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးခြင်း နှင့်/သို့မဟုတ် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းများကို ဖြစ်သွားစေနိုင်သည်။

အချို့ဖြစ်စဉ်များတွင် လူနာများသည် ပြွန်မှတစ်ဆင့်အာဟာရသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အစာအာဟာရကို သွေးကြောထဲမှ ထည့်သွင်းပေးခြင်း (TPN) ခံယူရန်လိုအပ်ပါမည်။

ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းများအတွက် ကုထုံး

ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းအနာများသည် ပိုးမွှားများ (ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်၊ မှိုများ) ကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းဝင်နိုင်ရန်အတွက် နေရာတစ်ခုပေးထားနိုင်ပြီး ရောဂါပိုးဖြစ်သွားစေနိုင်သည်။

ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းအတွက် ကုထုံးတွင် ပဋိဇီဝဆေးများ၊ ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး နှင့်/သို့မဟုတ် မှိုရောဂါပျောက်ဆေးများပါဝင်သည်။ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့သည် အကောင်းဆုံးသော ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကုထုံးအစီအစဉ်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်စေရန် ကူးစက်ရောဂါအထူးကုနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်သည်။

---
ပြန်လှန်စိစစ်သော ရက်စွဲ- ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ